III SA/Wr 293/25

WyrokWSA we Wrocławiu2025-12-04

Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Anetta Chołuj, Katarzyna Borońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierz, który nie ukończył 24 lat, może uzyskać prawo jazdy kategorii A w trybie 'cywilnym' (bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia wojskowego), powołując się na wyjątek dotyczący minimalnego wieku dla żołnierzy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustawa Prawo o ruchu drogowym (u.k.p.) jednoznacznie odróżnia tryb 'wojskowy' (pozwolenie wojskowe) od trybu 'cywilnego' (prawo jazdy) uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami. Wyjątek obniżający minimalny wiek dla żołnierzy do 18 lat dotyczy wyłącznie uzyskania pozwolenia wojskowego, które następnie może być wymienione na prawo jazdy z ograniczeniem. Ustawa nie przewiduje trybu hybrydowego ani możliwości wydania prawa jazdy w trybie cywilnym osobie poniżej 24 lat bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia wojskowego. Skoro skarżąca nie uzyskała pozwolenia wojskowego, nie spełniła warunków do wydania prawa jazdy kategorii A.
Stan faktyczny
Skarżąca, żołnierz, ubiegała się o wydanie prawa jazdy kategorii A. Starosta odmówił, ponieważ nie ukończyła ona 24 lat, co jest wymogiem dla osób nieposiadających przez co najmniej 2 lata prawa jazdy kategorii A2. Skarżąca argumentowała, że jako żołnierz powinna mieć możliwość uzyskania prawa jazdy z ograniczeniem do motocykli wojskowych na podstawie wyjątku ustawowego, mimo braku możliwości uzyskania pozwolenia wojskowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję starosty, wskazując, że wyjątek ten dotyczy wyłącznie pozwolenia wojskowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA, Anetta Chołuj, Katarzyna Borońska (sprawozdawca), , Protokolant specjalista Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi W.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2025 r. Nr SKO 4321.32.2025 w przedmiocie wydania prawa jazdy kat. A oddala skargę w całości . Decyzją z dnia 18 marca 2025 r. (KD.5430.342.2025) Starosta Oleśnicki (dalej: Starosta, organ pierwszej instancji) odmówił W. W. (dalej: skarżąca, strona) wydania prawa jazdy kat. A. Jak wskazano w uzasadnieniu powyższej decyzji, skarżąca urodzona w dniu [...] r. oraz posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. AM, B1, B prawa jazdy (prawo jazdy nr [...] wydane przez Starostę w dniu 23 sierpnia 2022 r.) wystąpiła do Starosty o wydanie prawa jazdy kat. A. Jak ustalono, w dniu 20 listopada 2024 r. strona złożyła wniosek o wydanie dokumentu Profilu Kandydata na Kierowcę na kat. A powołując się na przepis art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. t.j. z 2024 r., poz. 1210) - dalej: u.kp. Do wniosku dołączyła m. in. zaświadczenie [...], wskazujące, że strona jest żołnierzem [...] oraz, że odbędzie ona kurs celem uzyskania uprawnień państwowych do kierowania pojazdami Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w kat. A. Dalej organ pierwszej instancji podał, że uzyskany profil umożliwił rozpoczęcie szkolenia w jednostce wojskowej w G., która to jednostka prowadzi [...]. Jednak, zamiast uczestniczyć w kursie organizowanym w tej jednostce, skarżąca rozpoczęła kurs eksternistyczny oraz zdała egzamin wewnętrzny w Ośrodku Szkolenia Kierowców B., a następnie przystąpiła do egzaminu państwowego w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego we W., który zakończyła z wynikiem pozytywnym na kat. A. Odmawiając wydania skarżącej wnioskowanego prawa jazdy Starosta stwierdził, że nie spełnia ona wymogu określonego w art. 8 ust. 1 pkt 7 lit. a) u.k.p. tj. nie ma wymaganego wieku wynoszącego dla kat. A dla osób nieposiadających przez okres co najmniej 2 lat kat. A2 - 24 lata. W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej uchylenie zarzucając organowi naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 10 ust. 4 i 5 u.k.p. przez ich błędne zastosowanie i uznanie, że nie zachodzą przesłanki do wydania stronie prawa jazdy kat. A, podczas gdy właściwa wykładnia tych przepisów powinna prowadzić do uznania, iż ze względu na cel wprowadzenia wyjątku dotyczącego minimalnego wieku do kierowania pojazdami dla żołnierzy, powinno zostać jej wydane prawo jazdy kat. A z ograniczeniem do kierowania motocyklami wojskowymi w związku z pełnioną służbą zawodową. Odwołująca zaznaczyła, że nie miała możliwości podjęcia szkolenia w Jednostce Wojskowej w G. ponieważ jednostka ta, jak i żadna inna jednostka na terenie kraju, nie prowadzi kursów uprawniających do uzyskania prawa jazdy kat. A. Z tych też względów strona odbyła szkolenie w ośrodku prywatnym. W konsekwencji tego niemożliwym było uzyskanie pozwolenia wojskowego, ponieważ może być ono wydane jedynie przez dowódcę jednostki wojskowej prowadzącej szkolenie w zakresie kat. A prawa jazdy. Brak możliwości uzyskania pozwolenia wojskowego w podanym zakresie powoduje powstanie luki prawnej, która powinna być rozstrzygnięta na zasadzie analogii przez zastosowanie art. 10 ust. 5 u.k.p. Zdaniem strony, osoba niespełniająca wymagań w zakresie wieku, o których mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 6 i 7 u.k.p., może otrzymać prawo jazdy z ograniczeniem do kierowania określonymi pojazdami. Z uwagi na cel wprowadzenia wyjątku dotyczącego minimalnego wieku dla żołnierzy kierujących pojazdami wojskowymi w ramach pełnionej służby wojskowej, zasadnym wydaje się przyjęcie, iż ograniczenie to może polegać na wydaniu prawa jazdy kat. A z ograniczeniem do kierowania wyłącznie pojazdami wojskowymi. Strona podkreśliła, że poza osiągnięciem minimalnego wieku, spełniła wszystkie pozostałe wymogi dotyczące uzyskania prawa jazdy kat. A. Do odwołania załączono dokumenty dotyczące zakresu zadań i rodzaju pełnionej przez Odwołującą się zawodowej służby wojskowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium, SKO, organ odwoławczy) nie uwzględniło zarzutów odwołania i utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że w u.k.p. na zasadzie wyjątku, określa przypadki, w których to możliwym jest uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdami danej kategorii prawa jazdy pomimo braku osiągnięcia minimalnego wieku określonego w art. 8 ust. 1 ustawy. Jako wyjątek, treść regulacji prawnej dotyczącej kierowania pojazdami przez żołnierzy, w tym, art. 8 ust. 2 u.k.p., nie może być zatem interpretowana rozszerzająco (exceptiones non sunt extendendae). Jak wskazano dalej w uzasadnieniu decyzji, z treści art. 8 ust. 2 pkt 1 u.kp. jednoznacznie wynika, że określony w tym przepisie minimalny wymagany wiek - 18 lat należy odnosić wyłącznie do jednego rodzaju dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami kat. A tj. do pozwolenia wojskowego. Pozwolenie to, jak stanowi przywołany już art. 10 ust. 4 u.k.p., jest wydawane żołnierzom zasadniczej służby wojskowej na czas pełnienia tej służby przez dowódcę jednostki wojskowej prowadzącej szkolenie kierowców. Pozwolenie wojskowe, wedle art. 10 ust. 5 u.k.p., jest wymieniane przez starostę na prawo jazdy tej samej kategorii, a w sytuacji gdy osoba nie spełnia wymagań w zakresie wieku, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 7 lit. a) u.k.p., może otrzymać prawo jazdy z ograniczeniem do kierowania określonymi pojazdami. Ustawa zakłada zatem określony ciąg zdarzeń i czynności, które końcowo skutkują możliwością wydania prawa jazdy osobie, która nie osiągnęła podstawowego minimalnego wieku warunkującego kierowanie pojazdami właściwymi dla prawa jazdy danej kategorii. W przypadku kat. A prawa jazdy, może to mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy osoba (żołnierz) osiągnęła 18 lat i uzyskała pozwolenie wojskowe uprawniające do kierowania pojazdami właściwymi dla tej kategorii, a następnie starosta wymienił to pozwolenie wojskowe na prawo jazdy kat. A z ograniczeniem, o którym mowa w art. 10 ust. 5 zdanie drugie tej ustawy. W przekonaniu organu odwoławczego przywołana regulacja prawna nie przewiduje możliwości wydania prawa jazdy kat. A osobie - żołnierzowi, który ukończył 18 lat lecz nie osiągnął wieku 24 lat, bez uprzedniego uzyskania przez tę osobę pozwolenia wojskowego tej kategorii. Obojętne są przy tym przyczyny nieuzyskania pozwolenia wojskowego w tym zakresie, w tym, brak funkcjonowania właściwej jednostki szkolącej w zakresie tej kategorii prawa jazdy. Ustawa jednoznacznie odróżnia tryb "wojskowy" (pozwolenie wojskowe) i tryb "cywilny" (prawo jazdy) uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami. Ustawa nie przewiduje swoistego trybu hybrydowego (mieszanego) w zakresie uzyskania prawa jazdy kat. A tj. sytuacji, w której żołnierz w wieku poniżej 24 lat powołując się na wyjątek wskazany w art. 8 ust. 2 pkt 1 u.k.p., może uzyskać uprawnienie do kierowania pojazdami (prawo jazdy) tej kategorii w trybie "cywilnym", pomimo braku wcześniejszego uzyskania pozwolenia wojskowego. Zdaniem SKO, ewentualny fakt braku możliwości uzyskania przez stronę pozwolenia wojskowego w zakresie kat. A nie uprawnia do wydania jej prawa jazdy tej kategorii, co dotyczy również ewentualnego wydania prawa jazdy z ograniczeniem do kierowania określonymi pojazdami, w sytuacji, w której nie osiągnęła ona wieku 24 lat. Z ustawy jednoznacznie wynika, iż wydanie prawa jazdy z ograniczeniem, o którym mowa w art. 10 ust. 5 zdanie drugie, może nastąpić wyłącznie w przypadku wymiany pozwolenia wojskowego na prawo jazdy. Brak jest natomiast podstaw do tego aby na zasadzie analogii zastosować art. 10 ust. 5 zdanie drugie ustawy i wydać w niniejszym przypadku prawo jazdy kat. A z ograniczeniem do kierowania motocyklami wojskowymi w związku z pełnioną służbą zawodową. Sytuacja taka jest nieznana (obca) ustawie, a regulacja ta, jako nosząca cechy wyjątku, nie powinna podlegać interpretacji rozszerzającej, a w konsekwencji, zastosowaniu do przypadków wprost nieprzewidzianych w ustawie. W skardze wniesionej do tutejszego Sądu strona zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie art. 10 ust. 5, w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami przez jego błędne zastosowanie w momencie istnienia luki prawnej i uznanie, że nie zachodzą przesłanki do wydania Skarżącej prawa jazdy kat. A, podczas gdy właściwa wykładania tych przepisów, usuwająca powstałą lukę prawną, powinna doprowadzić do uznania, iż ze względu na cel wprowadzenia wyjątku dotyczącego minimalnego wieku do kierowania pojazdami dla żołnierzy, Skarżącej powinno zostać wydane prawo jazdy kat. A z ograniczeniem do kierowania motocyklami wojskowymi w związku z pełnioną służbą zawodową; 2) naruszenie art. 2 Konstytucji i zawartej w nim zasady zaufania do państwa i prawa zasady pewności prawa przez brak możliwości realizacji przez Skarżącą jej ustawowego uprawnienia w postaci otrzymania dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami kat. A; 3) art. 7a § 1 Kpa, przez nierozstrzygnięcie na korzyść strony wątpliwości dotyczących treści normy prawnej zawartej w art. 10 ust. 5 ustawy o kierujących pojazdami w zakresie możliwości otrzymania prawa jazdy z ograniczeniem do kierowania określonymi pojazdami; 4) nieusunięcie powstałej luki prawnej i niezastosowanie analogii w celu jej usunięcia. Podtrzymała argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie również podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z dnia 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). W tak określonym zakresie kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja w przedmiocie odmowy wydania skarżącej prawa jazdy odpowiada prawu, a zawartą w niej argumentację Sąd w pełni podziela. Wskazać w tym miejscu należy, że w art. 4 u.k.p . zostały wymienione rodzaje dokumentów potwierdzających posiadanie uprawnień do kierowania określonymi rodzajami pojazdów. I tak, podstawowym dokumentem wydawanym w kraju, stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest prawo jazdy (art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a). W art. 4 ust. 1 pkt 1 lit b) i c) przewidziano jednak również inne rodzaje krajowych dokumentów, które potwierdzają uprawnienia do kierowania określonymi pojazdami. Jednym z nich jest pozwolenie wojskowe (lit.b). Zaznaczyć jednak trzeba, że nieco odmiennie zostały także określone zarówno zakresy uprawnień wynikających z dokumentów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1) u.k.p., jak i warunki ich otrzymania. W ustawie zróżnicowano kategorie prawa jazdy (np. A, B) ze względu na zakres uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdem lub zespołem pojazdów określonego rodzaju (art. 6 ustawy). Prawo jazdy kat. A stwierdza posiadanie uprawnień do kierowania: a) motocyklem, b) pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM (art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy). Zakres przedmiotowy pozwolenia wojskowego obejmuje natomiast pojazdy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wskazane w tym pozwoleniu. Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.k.p. "wydanie prawa jazdy", jako nadanie decyzją administracyjną uprawnień do kierowania pojazdami, następuje osobie m.in., która: 1) osiągnęła minimalny wiek wymagany do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii; 2) uzyskała orzeczenie: a) lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, b) psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem - nie dotyczy prawa jazdy kategorii (...),(...),(...),(...),(...),(...),(...) lub (...); 3) odbyła szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy danej kategorii; 4) zdała egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii; 5) uprzedzona o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oświadcza, że jej miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym że: a) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym: – ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe albo – z zamiarem stałego pobytu wyłącznie ze względu na swoje więzi osobiste, albo b) przebywa regularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, a jednocześnie, że ze względu na swoje więzi zawodowe kolejno przebywa w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej, albo c) przebywa nieregularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, ponieważ przebywa w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej w celu wypełniania zadania o określonym czasie trwania, albo d) przebywa na terytorium innego państwa ze względu na podjęte w tym państwie studia lub naukę w szkole; 6) uprzedzona o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oświadcza, że: a) nie został orzeczony w stosunku do niej, prawomocnym wyrokiem sądu, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, b) nie ma zatrzymanego prawa jazdy ani pozwolenia na kierowanie tramwajem, c) nie ma cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami. Prawo jazdy jest wydawane przez starostę, drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą (art. 10 ust. 1 u.k.p.). Natomiast pozwolenie wojskowe jest wydawane żołnierzom zasadniczej służby wojskowej na czas pełnienia tej służby przez dowódcę jednostki wojskowej prowadzącej szkolenie kierowców (art. 10 ust. 4 ustawy). W u.k.p. zostały zatem precyzyjnie i szczegółowo określone warunki, od spełnienia których uzależniono wydanie prawa jazdy i jednym z nich jest osiągnięcie określonego wieku. Minimalny wiek, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 uk.p., wymagany dla osoby starającej się o uzyskanie uprawnień kategorii A ustalono na 20 lat – jeżeli osoba co najmniej od 2 lat posiada prawo jazdy kategorii A2 (art. 8 ust. 1 pkt 4 u.k.p.) albo na 24 lata – jeżeli osoba nie posiadała co najmniej przez 2 lata prawa jazdy kategorii A2 (art. 8 ust. 1 pkt 7 u.k.p.). W ustawie przewidziano wyjątki od podanej reguły. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy, wymagany minimalny wiek do kierowania dla żołnierzy kierujących pojazdami Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wynosi 18 lat - dla pojazdów określonych w pozwoleniu wojskowym kategorii A, C i C+E. Jak stanowi art. 10 ust. 5 ustawy, pozwolenie wojskowe jest wymieniane przez starostę na prawo jazdy tej samej kategorii. Osoba niespełniająca wymagań w zakresie wieku, o których mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 6 i 7, może otrzymać prawo jazdy z ograniczeniem do kierowania określonymi pojazdami. Niższy próg wiekowy nie jest zatem – co wynika bezpośrednio z treści przywołanych regulacji art. 8 ust. 2 pkt 1 i art. 10 ust. 4 u.k.p. – jedyną znaczącą różnicą pomiędzy przesłankami otrzymania pozwolenia wojskowego uprawniającego do kierowania motocyklami a przesłankami wydania prawa jazdy kategorii A. Dokumenty te są bowiem wydawane przez inne organy, zaś szkolenie wymagane do ich otrzymania prowadzone jest prowadzone przez inne podmioty. Zgodnie bowiem z treścią art. 26 ust. 1 u.k.p., szkolenie osoby ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem lub pojazdem silnikowym w formie kursu, z zastrzeżeniem ust. 3, jest prowadzone przez: 1) ośrodek szkolenia kierowców - jednostkę organizacyjną przedsiębiorcy wpisanego do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców; 2) jednostkę wojskową - w zakresie szkolenia żołnierzy na potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej; Jednostka wojskowa i jednostka organizacyjna służb podległych lub nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych mogą prowadzić szkolenie w zakresie określonym odpowiednio w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 3 po spełnieniu wymagań, o których mowa w art. 28 ust. 2 pkt 1-3. Ponadto pozwolenie wojskowe uprawnia jedynie do prowadzenia pojazdów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej kategorii A, C i C+E, określonych w tym pozwoleniu i ma ograniczony zasięg czasowy – wydawane jest na czas pełnienia służby. Nadanie uprawnień do kierowania poszczególnymi rodzajami pojazdów wymaga od organów przyznających te uprawnienia dokonania sprawdzenia i weryfikacji przesłanek warunkujących ich nadanie, w tym także tego, czy osoba ubiegająca się przeszła odpowiednie dla danego rodzaju pojazdu szkolenie, zdała egzamin wymagany do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii lub pozwolenia wojskowego, ale także tego, czy osiągnęła ona minimalny wiek wymagany do kierowania takimi pojazdami. Dopuszczona w ustawie możliwość uzyskania uprawnień do prowadzenia pojazdów określonych w prawie jazdy kategorii A przez osobę, która ukończyła 18 lat ma charakter wyjątku. Słusznie zatem podkreślał organ odwoławczy, że wyjątek ten musi być interpretowany ściśle, a więc zawęża się do przypadków przewidzianych w ustawie, która ogranicza je do pozwolenia wojskowego. Oznacza to także, iż wyłącznie dowódca jednostki wojskowej może zadecydować o przyznaniu takiego uprawnienia. Podkreślenia wymaga, że przewidziana w art. 10 ust. 5 u.k.p. wymiana pozwolenia wojskowego na prawo jazdy tej samej kategorii wiąże się z koniecznością ponownej weryfikacji przez organ właściwy do wydania prawa jazdy tj. starostę wymagania dotyczącego wieku, skutkując ewentualnie ograniczeniem uprawnień do kierowania tylko określonymi pojazdami. Jednak nie można dopuszczonej przez ustawodawcę możliwości wymiany pozwolenia wojskowego na odpowiadające mu kategorią prawo jazdy utożsamiać z możliwością "przejęcia" przez organ wydający prawo jazdy tj. starostę kompetencji dowódcy jednostki do wydania decyzji o nadaniu żołnierzowi niespełniającemu warunku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 4 lub 7 lit. a u.k.p. uprawnień do prowadzenia pojazdów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej kategorii A, C i C+E. Odnosząc się w tak określonym stanie prawnym do faktycznych rozpoznawanej sprawy należy zgodzić się z Kolegium, że Starosta nie miał podstaw do wydania skarżącej prawa jazdy kategorii A., jako że nie spełniła ona przesłanki dotyczącej osiągnięcia minimalnego wieku. Bezspornym jest, że skarżąca nie osiągnęła minimalnego wieku - 24 lat określonego w art. 8 ust. 1 pkt 7 lit. a) u.k.p., wymaganego dla uzyskania prawa jazdy kat. A (uzyskania uprawnienia do kierowania motocyklem). Jednocześnie Strona nie jest osobą, która posiadała co najmniej przez 2 lata prawa jazdy kategorii A2. Skarżąca, posiadając zaświadczenie z dnia [...] r. wydane przez Dowódcę [...] stwierdzające, że jest żołnierzem [...] w O. oraz wskazujące, że odbędzie ona kurs celem uzyskania uprawnień państwowych do kierowania pojazdami Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej kat. A, spełniała warunki do ubiegania się o pozwolenie wojskowe – pod warunkiem odbycia odpowiedniego szkolenia w wojskowym ośrodku szkoleniowym. Skarżąca wystąpiła zamiast tego o wydanie jej prawa jazdy kategorii A, przedkładając zaświadczenie nr [...] z dnia 2 września 2024 r. wydane przez Kierownika Ośrodka Szkolenia Kierowców S. B. w O. potwierdzające ukończenie przez nią szkolenia podstawowego dla osób ubiegających się o prawo jazdy kat. A oraz zaświadczenie o zakończeniu z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego w zakresie kat. A prawa jazdy w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego we Wrocławiu. Tym samym skarżąca nie uruchomiła procedury, w ramach której, na zasadzie wyjątku, mogła się ubiegać o przyznanie jej uprawnień do prowadzenia motocykla pomimo niespełnienia wymogu dotyczącego wieku 8 ust. 1 pkt 7 lit. a) u.k.p. Trafnie wskazał w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, że w ustawie przyjęto określony ciąg zdarzeń i czynności, które końcowo skutkują możliwością wydania prawa jazdy osobie, która nie osiągnęła podstawowego minimalnego wieku warunkującego kierowanie pojazdami właściwymi dla prawa jazdy danej kategorii. W przypadku kat. A prawa jazdy, może to mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy osoba (żołnierz) osiągnęła 18 lat i uzyskała pozwolenie wojskowe uprawniające do kierowania pojazdami właściwymi dla tej kategorii, a następnie starosta wymienił to pozwolenie wojskowe na prawo jazdy kat. A z ograniczeniem, o którym mowa w art. 10 ust. 5 zdanie drugie ustawy. Przywołana regulacja prawna nie przewiduje możliwości wydania prawa jazdy kat. A (uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami właściwymi dla tej kategorii) osobie - żołnierzowi, który ukończył 18 lat lecz nie osiągnął wieku 24 lat, bez uprzedniego uzyskania przez tę osobę pozwolenia wojskowego tej kategorii. Sąd podziela stanowisko organu co do tego, że nie mają znaczenia przyczyny nieuzyskania pozwolenia wojskowego w tym zakresie, w tym, brak funkcjonowania właściwej jednostki szkolącej w zakresie tej kategorii prawa jazdy. Ustawa jednoznacznie odróżnia tryb "wojskowy" (pozwolenie wojskowe) i tryb "cywilny" (prawo jazdy) uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami. Ustawa nie przewiduje swoistego trybu hybrydowego (mieszanego) w zakresie uzyskania prawa jazdy kat. A tj. sytuacji, w której żołnierz w wieku poniżej 24 lat powołując się na wyjątek wskazany w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy, może uzyskać uprawnienie do kierowania pojazdami (prawo jazdy) tej kategorii w trybie "cywilnym", pomimo braku wcześniejszego uzyskania pozwolenia wojskowego. Nie można więc, wbrew zarzutom skargi, dopatrywać się istnienia luki prawnej w tej kwestii, którą należałoby uzupełnić poprzez przyznanie staroście, za zasadzie domniemania lub analogii, kompetencji do orzekania o uprawnieniach do prowadzenia pojazdów określonych w kategorii A prawa jazdy w zakresie przysługującym dowódcy jednostki wojskowej, w stosunku do osoby niespełniającej warunków z art. 8 ust. 1 pkt 4 lub 7 lit. a) u.k.p. Dotyczy to również ewentualnego wydania prawa jazdy z ograniczeniem do kierowania określonymi pojazdami (motocyklami wojskowymi), w sytuacji, w której nie osiągnęła ona wieku 24 lat, w związku z pełnioną służbą zawodową. Z powyższych względów Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organów, iż nie zostały spełnione ustawowe warunki do wydania skarżącej prawa jazdy kategorii A. Jako że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło