III SA/Wr 30/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Protokolant st. inspektor sądowy Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi S. K. na uchwałę Stowarzyszenia "A" z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ponownej oceny wniosku oddala skargę. S. K. (skarżący) złożył wniosek o przyznanie pomocy w ramach - ogłoszonego przez Lokalną Grupę Działania Stowarzyszenie "A" z/s w M. (dalej: LGD) - naboru wniosków nr [...] w ramach działania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", na operacje w zakresie 1.2.3. Wsparcie aktywności gospodarczej mieszkańców objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, dotyczącego operacji p/n "Wsparcie aktywności gospodarczej mieszkańców poprzez podjęcie działalności gospodarczej – "B"". Wydając uchwałę z [...] listopada 2018 r. (nr [...]), Rada Programowa (dalej: Rada) LGD uznała, że operacja skarżącego jest zgodna z Lokalną Strategią Działania (dalej: LSD). W ocenie Rady, wniosek skarżącego nie spełnił jednak kryteriów, tj. nr 5, nr 12, nr 14, nr 15, nr 17, nr 19, nr 20, nr 21, nr 22, nr 25. Rada zważyła, że operacja została wybrana do dofinansowania i podlegała ocenie w kontekście ustalenia kwoty wsparcia, która winna wynosić 100.000 zł. Stwierdziła, że - z powodu przyznania jej 10 pkt - operacja nie mieści się jednak w limicie środków, wskazanych w ogłoszeniu o naborze wniosków (została umieszczona na liście ocenionych operacji na miejscu 10). Skarżący wniósł od w/w oceny protest. W uchwale z [...] listopada 2018 r. (nr [...]), Rada uznała zarzuty protestu za bezzasadne. Rozstrzygnięciem z [...] grudnia 2018 r., Zarząd Województwa D. (dalej: ZWD) uwzględnił protest i sprawę przekazał do ponownej oceny przez LGD. Po ponownej ocenie wniosku, Rada podjęła - [...] stycznia 2019 r. - uchwałę nr [...], w której zarzuty protestu uznała za niezasadne i podtrzymała swoją ocenę, wyrażoną w uchwale z [...] listopada 2018 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 37 ust. 1 i art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w związku z art. 125 ust. 3 lit. a Rozporządzania Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszy Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego poprzez nadinterpretacje zapisów Lokalnych Kryteriów Wyboru przez członków Rady Programowej LGD. W oparciu o art. 61 ust. 8 pkt. 1 lit. a ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, a w konsekwencji przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący nie zgodził się z ponownie przeprowadzoną oceną. Podkreślił, że Zarząd Województwa D. uwzględnił protest, a Rada Programowa LGD pomimo zawartej w przedmiotowym rozstrzygnięciu argumentacji podtrzymała swoją dotychczasową ocenę. Odnosząc się do poszczególnych kryteriów ponowne podkreślił, że ocena została przeprowadzona w sposób nierzetelny, a członkowie Rady Programowej LGD błędnie interpretowali zapisy Lokalnych Kryteriów Wyboru, w zakresie: • Kryterium nr 5 Innowacyjność • Kryterium nr 12 Przeciwdziałanie zmianom klimatu w inwestycjach • Kryterium nr 14 Wsparcie oferty obszaru • Kryterium nr 15 Komplementarność i powiązanie z realizowanymi projektami • Kryterium nr 17 Wykorzystanie lokalnych zasobów • Kryterium nr 25 Działalność rozwijana we współpracy z samorządami lokalnymi. A także w zakresie kryteriów dyskryminujących potencjalnego beneficjenta, tj.: • Kryterium nr 19 Defaworyzowani na rynku pracy • Kryterium nr 20 Zaspokojenie potrzeb grup dewaloryzowanych na rynku pracy • Kryterium nr 21 Rozwijany zakres usług • Kryterium nr 22 Rybackość Skarżący szeroko uzasadnił swoje stanowisko odnosząc je do oceny wymienionych kryteriów. W odpowiedzi na skargę, LGD wniosła o jej oddalenie i ustosunkowała się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem. Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi jest ustawa wdrożeniowa, do odpowiedniego stosowania przepisów której, w zakresie wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia, odsyłają przepisy ustawy z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2018 r., poz. 140 - dalej: ustawa o rozwoju. /art. 22 ust. 8 ustawy/) oraz przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r., poz. 562 - dalej: ustawa o wspieraniu) - art. 35 ust. 2 ustawy, przewidujący prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach i w trybie określonym dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 lit. b/, pkt 4, 5 i 6 lit. d/, pkt 7, 13 i 14. W sprawie nabór wniosków dotyczył wsparcia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 14 lit. b/ ustawy o wspieraniu, tj. wsparcia na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność. Bezspornym jest, że skarżący ubiegał się o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Stosownie do art. 24 ustawy o rozwoju, podmiotem właściwym do udzielenia wsparcia jest zarząd województwa. Warunki udzielania i odmowy wsparcia na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność określone zostały w art. 17 ustawy. Przedmiotem zaskarżenia w sprawie było rozstrzygnięcie Rady LGD w sprawie negatywnej - ponownej - oceny projektu w ramach w/w poddziałania. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w wyniku przekazania sprawy przez Zarząd WD, który uwzględnił protest skarżącego w zakresie zarzutów podniesionych w proteście (odnoszących się do kryteriów: nr 5, nr 12, nr 14, nr 15, nr 17 i nr 25 i kryteriów nr 19, nr 20, nr 21, nr 22 jako dyskryminujących potencjalnego beneficjenta) i skierował jego projekt do ponownej oceny. Ponowna ocena projektu, w świetle art. 58 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 22 ust. 5 ustawy o rozwoju, polegała na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca nie zgodził się wraz z uzasadnieniem oraz wskazanych zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli - zdaniem wnioskodawcy - naruszenia takie miały miejsce wraz z ich uzasadnieniem. Sporna w sprawie była ocena operacji skarżącego w zakresie kryterium nr 5 Innowacyjność i kryterium nr 21 Rozwijany zakres usług. Operacja skarżącego, w ramach w/w kryteriów, uzyskała 0 punktów. Skarżący nie zgodził się z taką oceną, dowodząc w szczególności, że ocena ta jest dowolna i że została przeprowadzona w sposób niezgodny z opisem kryteriów, określonym w LSR. Z takimi zarzutami skarżącego nie sposób się jednak - zdaniem Sądu - zgodzić. Wynikają one bowiem z nieprawidłowego zrozumienia definicji (opisów) w/w kryteriów nie przez Radę, lecz przez samego skarżącego. W pierwszej kolejności podnieść należy, że opis kryteriów wyboru operacji zawarty został w "Lokalnych Kryteriach Wyboru w ramach LSR", stanowiących załącznik nr 1 do uchwały nr [...] Zarządu Stowarzyszenia "A" z realizacji procedury zmian lokalnych kryteriów wyboru z [...] sierpnia 2018 r. Z treści opisu kryterium nr 5 Innowacyjność wynika, że kryterium to preferuje operacje niespotykane w skali gminy i przedsiębiorstwa lub organizacji, tj. wykorzystujące niepraktykowane dotąd zastosowania zasobów rozwiązań i potencjału (przyrodniczego, wodnego, kulturowego, rybackiego, architektonicznego). Treść propozycji sposobu weryfikacji kryterium stanowi, że kryterium weryfikowane jest na podstawie informacji we wniosku lub biznesplanie. Koszty związane z wprowadzeniem innowacji wskazane w zestawieniu rzeczowo - finansowym powinny wynosić min. 50% kosztów kwalifikowanych. Zaplanowane działania oraz koszty przyczynią się do wprowadzenia innowacji w zakresie wykorzystania zasobów lub innowacji produktowej lub procesowej - nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania w odniesieniu do produktu (towaru lub usługi) procesu, w tym marketingu: - innowację produktową - wprowadzenie na rynek nowego towaru lub usługi lub znaczące ulepszenie oferowanych uprzednio towarów i usług; - innowację procesową - wprowadzenie do praktyki nowych lub znacząco ulepszonych metod produkcji lub dostawy; - innowację marketingową - zastosowanie nowej metody marketingowej obejmującej znaczące zmiany w wyglądzie produktu, jego opakowaniu, pozycjonowaniu, promocji, polityce cenowej lub modelu biznesowym, wynikającej z nowej strategii marketingowej przedsiębiorstwa. W treści kryterium znalazła się wyraźna wzmianka, że dla kryterium 5 "Innowacyjność" spełnienie warunków związanych z przyznaniem punktów weryfikowane jest na podstawie informacji we wniosku lub biznesplanu. Z treści biznesplanu - załączonego przez skarżącego do wniosku o przyznanie pomocy - wynika, że - w ramach rozwijanej operacji - skarżący wprowadzi (w jego ocenie) na rynek lokalny nowy (dotychczas nieoferowany) produkt. Będzie to wyznaczenie motocyklowego szlaku turystycznego po [...], oraz połączenie wyznaczonego szlaku motocyklowego z zaprezentowaniem oferty lokalnych usługodawców, wykonywanie sesji biznesowych dla usługodawców znajdujących się na szlaku motocyklowym, wykonywanie indywidualnych sesji motocyklistów odwiedzających teren [...] (k.46). Sąd zgadza się z oceną Rady, że z treści biznesplanu, w którym skarżący powinien był opisać szczegółowo wydatki związane z projektem oraz zaplanowane działania nie wynika powstanie szlaku motocyklowego. Po zapoznaniu się z dokumentacją przedstawioną przez skarżącego, opisem kryterium zawartym we wniosku i dołączonym biznesplanem wraz z tabelą przedstawiającą zakres finansowo- rzeczowy operacji, w szczególności zestawienie wydatków niezbędnych do realizacji operacji wynika wprost, że na 30 pozycji ujętych w tabeli, 25 odnosi się do szeroko rozumianego sprzętu [...], w pozycji 26, 27, 28, 29 zawarto koszty związane z remontem i wyposażeniem biura, natomiast w pozycji 30 ujęto koszty zakupu dronu. Zdaniem Sądu przedstawione przez skarżącego poszczególne pozycje kosztów nie wskazują na osiągniecie założonego celu operacji. Dodatkowo w opisie projektu skarżący sam wskazał, że: "W ramach operacji planuje zakupić profesjonalny, wysoce energooszczędny sprzęt [...] wraz z akcesoriami. Wyposażyć biuro oraz przeprowadzić drobny remont pomieszczenia, w którym biuro ma się znajdować." (k.5). Biorąc pod uwagę wskazane deklaracje skarżącego Sąd zgadza się ze stanowiskiem Rady, że żaden z wydatków nie jest bezpośrednio związany ze szlakiem motocyklowym po [...] - nie "gwarantuje" jego powstania, nie potwierdza jego utworzenia. Żaden wydatek nie dotyczy wyłącznie szlaku. Szlak turystyczny nie jest także rezultatem projektu - czytając biznesplan operacji nie można stwierdzić, by ten szlak miał jakiekolwiek istotne znaczenie dla wnioskodawcy. Sąd akceptuje stanowisko oceniającej, że z treści wniosku i biznesplanu wynika jedynie, że w efekcie realizacji zaplanowanych wydatków powstanie przedsiębiorstwo świadczące usługi [...], które, zdaniem Sądu nie jest w żaden sposób przedsięwzięciem innowacyjnym, ani nie odpowiada założeniom projektu. Skoro szlak pozostaje jedynie w sferze deklaracji skarżącego, niepopartych żadnymi wymiernymi działaniami, planami znajdującymi odzwierciedlenie w konkretnych wydatkach, trudno uznać, by w wyniku realizacji operacji powstał rezultat w postaci innowacyjnego produktu. W tym miejscu wskazać należy, że Rada w uzasadnieniu swoich ocen wskazywała, że "[...] jest marginalnym elementem projektu" oraz że ze szlakiem nie są związane konkretne wydatki. Do takiego wniosku doszła bazując na informacjach zawartych we wniosku. Sąd w pełni zgadza się również ze stanowiskiem zawartym w odpowiedzi na skargę, że bez znaczenia dla przedmiotowego kryterium jest również to, jak Rada oceniła projekt w zakresie kryterium nr 8. W kryterium tym ustalono odrębne warunki przyznania punktów, niemające nic wspólnego z kryterium "Innowacyjność". Opis kryterium nr 5 i kryterium nr 8 wskazuje na to, że Rada oceniała zupełnie inne aspekty projektu. Argument że spełnienie jednego kryterium w wysokim stopniu przesądza o tym, że i za drugie kryterium wnioskodawca powinien uzyskać punkty, jest zupełnie nietrafiony i oznaczałby, że Stowarzyszenie dwukrotnie punktuje te same cechy projektu. Tymczasem każde kryterium wartościuje operacje z punktu widzenia innych cech. W następnej kolejności należy odnieść się do kolejnego zaskarżonego kryterium nr 12 - Przeciwdziałanie zmianom klimatu w inwestycjach. Zgodnie z opisem kryterium przez przeciwdziałanie zmianom klimatu rozumie się działania przyczyniające się do przeciwdziałania zmianom klimatu w sposób: bezpośredni, związany z: - rozwojem energii odnawialnej np. biomasa, elektrownie wiatrowe, wodne i słoneczne; - poprawą jakości powietrza (ograniczenie emisji gazów cieplarnianych np. filtry powietrza, napęd hybrydowy, montaż pomp ciepła); pośredni, związany z: - ponadnormatywną optymalizacją wykorzystania energii (np. wyższa niż standardowa efektywność energetyczna maszyn, urządzeń, technologii ocieplenia); - operacja zakłada tworzenie lub rozwój działalności gospodarczej związanej z ofertą sprzedaży produktów lub usług związanych z OZE. Kryterium weryfikowane na podstawie wskazania kosztów w zestawieniu rzeczowo- finansowym i opisie operacji. Skarżący w biznesplanie (k.47) uzasadniając możliwość przyznania punktów za kryterium nr 12 podsumował, że planowany do zakupu sprzęt cechuje się wyższą, niż standardowa efektywnością energetyczną urządzeń w odniesieniu do szeroko rozumianego sprzętu [...] innych marek o podobnych parametrach na rynku. Dokonując oceny Rada wskazała natomiast, że "Wnioskodawca nie wskazał we wniosku działań przyczyniających się do przeciwdziałania zmianom klimatu w sposób bezpośredni, zatem nie może uzyskać maksymalnej liczby punktów. Wnioskodawca nie wykazał wyższej niż standardowa (ogólnie dostępnej na rynku) efektywności energetycznej planowanych do zakupu urządzeń. Nie wskazał porównania parametrów oraz cen planowanego do zakupu sprzętu z innym, który nie posiada parametrów wskazanych we wniosku, co powoduje, że Rada nie miała możliwości zweryfikowania procentowego udziału w kosztach kwalifikowalnych pozycji związanych zdaniem Wnioskodawcy z przeciwdziałaniem zmianom klimatu." Zdaniem Sądu, zgodzić się trzeba z twierdzeniem, że wyposażenie, które ma zostać zakupione w ramach projektu, a w którym skarżący upatrywał cech ekologicznych, nie zostały należycie przez skarżącego opisane w kontekście istotnych dla spełnienia ww. kryterium cech. Sąd wyraźnie podkreśla, że to obowiązkiem skarżącego, biorącego udział w konkursie, w którym ma wygrać "najlepszy" jest przygotowanie spójnej, należycie udokumentowanej i uargumentowanej dokumentacji projektowej, a rolą oceniającego (Rady Programowej LGD) nie jest domyślanie się tego, co zaplanował do realizacji wnioskodawca i rozpatrywanie niespójności w dokumentacji na jego korzyść. Uzupełnianie przez wnioskodawców tej dokumentacji, przedstawianie dodatkowych wyjaśnień, jest więc wyjątkiem od reguły. Nie zmienia tej zasady art. 21 ust. 1a ustawy o rozwoju lokalnym. Zgodnie z tym przepisem jeżeli w trakcie rozpatrywania wniosku konieczne jest uzyskanie wyjaśnień lub dokumentów niezbędnych do oceny zgodności operacji z LSR, wyboru operacji lub ustalenia kwoty wsparcia, LGD wzywa podmiot ubiegający się o to wsparcie do złożenia tych wyjaśnień lub dokumentów. Sąd zgadza się z twierdzeniem zawartym w odpowiedzi na skargę, że przywołany przepis wskazuje wyraźnie, że obowiązek LGD aktualizuje się jedynie w sytuacji, gdy zachodzi konieczność uzyskania wyjaśnień lub dokumentów, bez których nie jest możliwe przeprowadzenie oceny operacji. Jeżeli ocena jest możliwa, jeżeli zakres informacji pozwala na ustalenie treści wniosku - konieczność wzywania wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień lub dokumentów nie zachodzi. Zatem nie jest tak, jak chciałby skarżący, że każde ogólnikowe stwierdzenie zawarte we wniosku aktualizuje obowiązek LGD wynikający z art. 21 ust. 1a ustawy o rozwoju lokalnym. Kolejnym kryterium z oceną, którego nie zgadzał się skarżący, jest kryterium nr 14 pod nazwą - Wsparcie oferty obszaru. Odnosząc się do zarzutów skarżącego przywołać należy brzmienie kryterium: "Preferuje operacje wspierające podmioty aktywnie działające na rzecz obszaru lub tworzące ofertę obszaru". Dodatkowo, w lokalnych kryteriach wyboru dla spornego wniosku, wskazano, że dla uzyskania punktów wnioskodawca lub jego partner powinni byli być zarejestrowanymi i aktywnymi użytkownikami wskazanych dalej portali. Jak głosi opis kryterium: "Kryterium preferuje osoby fizyczne (nauczycieli, edukatorów), NGO lub podmioty publiczne wspierające aktywnie działające lub tworzące ofertę obszaru podmioty zarejesrtowane na stronach LGD. Kryterium weryfikowane na podstawie wskazania podmiotu planowanego do wsparcia, przy czym podmiot ten musi być aktywnym użytkownikiem portalu: 1. [...].pl. Aktywność określona jest na podstawie rejestracji, uczestnictwa w programie oraz aktywności (raport wskazuje aktywność min. 1 raz w miesiącu). 2. [...].pl - aktywność jest określana na podstawie organizacji wydarzenia w min. 2-óch edycjach [...] 3. [...].pl - Aktywność określana jest na podstawie kompletności profilu i systematycznych, min. 1 raz w miesiącu informuje o działaniach, partner jest organizacją pozarządową współpracującą z sołectwem 4. [...].pl - opisane projekty i działania inicjatyw były/są realizowane przez podmioty planowane do wsparcia". Przedmiotowe kryterium wyraźnie wskazywało, w jaki sposób zostanie przeprowadzona weryfikacja tego kryterium i jakie dokumenty powinien przedłożyć wnioskodawca. Jako dokumenty wymagane wskazano: "Wydruki ze stron portali LGD". Uzasadniając spełnienie tego kryterium skarżący w biznesplanie (k.39) wskazał, że "podpisał umowę współpracy z Panem M. K. Jest to podmiot czynnie uczestniczący w corocznie organizowanych [...]. Do wniosku o przyznanie dołączono umowę współpracy". Rada dokonując oceny kryterium wskazała, że wnioskodawca nie załączył wydruku potwierdzającego aktywność swoją lub partnera z żadnej z wymienionych w opisie kryterium stron internetowych. Z tym twierdzeniem należy się zgodzić, gdyż podstawą przyznania punktów w przedmiotowym kryterium jest załączenie wydruków, których na etapie składania wniosku nie przedłożono. W ocenie Sądu, który zgadza się w tym zakresie z oceną Rady uzasadnienie kryterium było konkretne i wyczerpujące - jako główną przesłankę nieprzyznania punktów wskazywało nieprzedłożenie dokumentów wymaganych w opisie kryterium. Dokumentów skarżący nie przedłożył, dlatego wynik oceny nie mógł być inny. Dodatkowo załączona przez skarżącego umowa o współpracy określa przyszłe zadania, a nie dotychczasowe partnerstwo. Nie można zgodzić się z zarzutem, że kryterium ma charakter dyskryminujący. Punkty nie są przyznawane za współpracę z podmiotami związanymi ze Stowarzyszeniem lub z jego członkami, lecz z podmiotami aktywnie działającymi na obszarze objętym LSR. Rejestracja na kilku stronach wskazanych w opisie kryterium ma charakter dobrowolny i jest otwarta dla każdego. Kolejnym zarzutem skarżącego jest błędna ocena jego operacji z punktu widzenia kryterium nr 15 – Komplementarność z realizowanymi projektami. Dla oceny słuszności zarzutów skarżącego Sąd wskazuje, że niezbędnym dokumentem do akceptacji tego kryterium jest wydruk ze trony [...].pl. W uzasadnieniu oceny Rada podkreśliła, że wskazano komplementarność z co najmniej jednym projektem jako potencjalnym miejscem wykonywania [...] (opis kryteriów). Do wniosku nie załączono jednak wydruku ze strony zgodnie z opisem kryterium i wymaganymi dokumentami. Natomiast zdaniem skarżącego, stosowne wydruki zostały załączone do wniosku. Skarżący wskazał, że gdyby jego wniosek był niekompletny, to nie zostałby przyjęty przez pracownika biura Stowarzyszenia — poproszonoby Skarżącego o jego uzupełnienie, co jest praktykowane w biurze LGD. Ponadto Skarżący wskazał, że opisy w biznesplanie wyraźnie wskazywały projekty komplementarne z operacją. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, że załączył wymagany wydruk ze strony internetowej, nie wynika to z przedłożonych Sądowi dokumentów, w tym listy załączników. Wskazać w tym miejscu należy, że z treści ogłoszenia o naborze wyraźnie wynika, jakie dokumenty są wymagane przy złożeniu wniosku. Złożona w ramach konkursu dokumentacja musi bowiem zawierać: wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz biznesplan wraz z wymaganymi załącznikami. Załączniki potwierdzające spełnienie lokalnych kryteriów wyboru, odpowiednio zgodnie z wykazem załączników wskazanych w tabeli. Innymi słowy, organ - oceniając projekt skarżącego pod kątem spełnienia przez niego warunków przyznania pomocy oraz kryteriów wyboru projektów - powinien oceniać je przez pryzmat złożonych przez niego (obowiązkowych) dokumentów. To skarżący jako potencjalny beneficjent konkursu powinien przygotować kompletną, dobrze uargumentowaną dokumentację najpóźniej na ostatni dzień naboru, nie licząc na hipotetyczną możliwość wezwani go do uzupełniania swojego wniosku. Sąd akceptuje w pełni stwierdzenia zawarte w odpowiedzi na skargę, że w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazano szczegółowo, dlaczego nie było możliwe wezwanie skarżącego do uzupełnienia załącznika, który - jak twierdzi - złożył. Procedury przyjęte przez Stowarzyszenie i następnie zaakceptowane przez Zarząd Województwa D. (są bowiem załącznikiem do umowy ramowej określającej zasady realizacji LSR, zawartej między Stowarzyszeniem a Samorządem Województwa D.) precyzyjnie określają, w jakich sytuacjach dopuszczalne jest wezwanie wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień lub dokumentów. Zgodzić się należy z uzasadnieniem odpowiedzi na skargę, że zarzut skarżącego jest wewnętrznie sprzeczny - pisze on bowiem, że gdyby jego wniosek był niekompletny, Stowarzyszenie by go nie przyjęło, zaraz potem dodaje, że jednak by przyjęło, ale wezwałoby do złożenia uzupełnień. Sąd wskazuje, że każdy złożony wniosek Stowarzyszenie ma obowiązek przyjąć zaś to, czy wnioskodawca proszony jest o złożenie dodatkowych wyjaśnień i dokumentów reguluje art. 21 ust. 1a ustawy o rozwoju lokalnym. Sąd nie znajduje również akceptacji dla zarzutu skarżącego o dyskryminującym charakterze tego kryterium. Każdy z potencjalnych uczestników konkursu miał bowiem możliwość jego spełnienia, spełnienie kryterium zależało wyłącznie od staranności przygotowania wniosku. Kolejnym kryterium, z oceną którego nie godzi się skarżący jest kryterium 17 pod nazwą – Wykorzystanie lokalnych zasobów. Zgodnie z tym kryterium "Preferuje operacje, które zachowują lokalny potencjał". W zależności od tego, jak dużą liczbę potencjałów (i których) pozwoli zachować realizacja operacji, wnioskodawca mógł za to kryterium uzyskać od 0 do 2 punktów. Potencjały te zostały zdefiniowane w następujący sposób. "Poprzez zachowanie lokalnego potencjału rozumie się takie wskazanie w opisie potencjału z katalogu, bez którego realizacja operacji nie byłaby możliwa. W zestawieniu rzeczowo finansowym wskazano min. 10 % kosztów, które pozwalają na zachowanie lokalnego potencjału: • historyczno-kulturalnego (tradycja, obrzędy, legendy, zespoły muzyczne, rękodzieło, fakty i przekazy, historyczne) • przyrodniczy (działania dla zabezpieczenia chronionych gatunków flory lub fauny lub obszarów chronionych) • architektoniczny (Operacja dotyczy obiektów z wykazu lub ewidencji zabytków lub wymaga opinii konserwatora zabytków lub wykorzystano koncepcję całego obiektu z Katalogu Infrastruktury Architektonicznej dla [...] I koszty budowy infrastruktury z katalogu stanowią min. 10% wartości kosztów kwalifikowanych projektu.) W opisie wskazano, że kryterium będzie weryfikowane na podstawie opisu operacji. Skarżący (k. 52) wskazał między innymi, że operacja przyczyni się do zachowania potencjału historyczno-kulturowego oraz przyrodniczego [...], gdyż wyznaczenie szlaku motocyklowego skanalizuje ruch turystyczny po [...], a tym samym będzie chronić bioróżnorodność przyrodniczą regionu, będzie też ukazywać walory historyczno-kulturowe regionu. Rada odmawiając przyznania punktów za to kryterium uzasadniała, że wnioskodawca wskazał wykorzystanie przyrody, zabytków obszaru jako tła do sesji, natomiast nie uwzględniono działań mających na celu zachowanie wskazanych potencjałów. Sąd stwierdził, że twierdzenia skarżącego zawarte we wniosku nie wypełniają założeń kryterium, zgodzić się należy z oceną Rady, że wskazuje, że operacja ma zachować lokalne potencjały, a nie na nich bazować. Poprzez zachowanie potencjału rozumie się, nie tylko, wskazanie potencjałów, ale także wykazanie, że realizacja operacji bez ich zachowania nie byłaby możliwa. Wnioskodawca nie zaplanował we wniosku działań służących zachowaniu wskazanych potencjałów. Sąd zgadza się również z uzasadnieniem zwartym w odpowiedzi na skargę zgodnie z którym operacja skarżącego jest w pewnym stopniu związana z lokalnym potencjałem, ale to raczej ona z niego korzysta, a nie na ten potencjał pozytywnie wpływa. Skarżący nie uzasadnił jakie działania skarżącego mogłyby doprowadzić do zachowania potencjału [...]. Skarżący nie wykazał również, że bez określonego potencjału realizacja operacji nie byłaby możliwa. Brak konkretnie wytyczonego szlaku motocyklowego w dokumentach złożonego wniosku i jego opisie powoduje, że nie można odczytać inaczej twierdzeń skarżącego ujętych we wniosku niż jako deklaracje nie mające konkretnego przełożenia na jego działania w ramach operacji z wykorzystaniem lokalnych zasobów (kryterium 17). Przechodząc do kolejnego kryterium nr 25 pod nazwą – "Działalności rozwijane we współpracy z samorządami lokalnymi", należy zauważyć, że opis kryterium wskazuje, że preferowane są operacje, "które mają istotny wpływ na polepszenie życia mieszkańców i są realizowane w porozumieniu z samorządem lokalnym na udostępnionych przez niego obiektach budowlanych". Jako dokument potwierdzający spełnienie tego kryterium została wskazana "umowa najmu, dzierżawy lub użyczenia lokalu/nieruchomości, w którym/na której ma być realizowana operacja". Skarżący wskazał, że dołączył do wniosku umowę współpracy z "C" w M. – k.121 (a więc jednostką organizacyjną samorządu lokalnego) (k.39), która zobowiązała się do użyczania pomieszczeń na organizowanie wystaw [...]. Miejsce realizacji operacji wskazane zostało przez Wnioskodawcę w treści wniosku o przyznanie pomocy (odpowiednia rubryka w części B.lll. Opis planowanej operacji - pola dotyczące "Lokalizacji operacji"). Jako Lokalizacje operacji skarżący wpisał w tym miejscu "M., ul. [...]", więc inne miejsce niż to, którego dotyczy umowa przedłożona na potwierdzenie przedmiotowego kryterium. Sąd stwierdził, ze słusznie Rada w uzasadnieniu odmowy przyznania punktów za wskazane kryterium wyjaśniła, że wskazane przez skarżącego miejsce dotyczy prezentacji efektów planowanej działalności [...], a nie realizacji operacji. W dalszej kolejności podnieść trzeba, że zaskarżona uchwała Rady dotyczyła ponownej oceny operacji. Zgodnie zaś z treścią art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju, ponowna ocena projektu polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5. Ocena ta polega zatem na ponownej, kompleksowej i dokonanej po raz kolejny ocenie projektu. Podkreślenia przy tym wymaga, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy (ponownej ocenie projektu) niedopuszczalne jest wprawdzie całkowite pomijanie wskazanych w informacji o pozytywnym rozpatrzeniu protestu wytycznych co do dalszego postępowania (wyrok WSA w Gdańsku z 7 września 2011 r. w sprawie I SA/Gd 409/11; CBOSA), aczkolwiek nie oznacza to jednak, że instytucja ma rozstrzygnąć ponownie sprawę - jedynie - w sposób zgodny z poglądem przedstawionym przez organ odwoławczy. Takie podejście prowadziłoby bowiem do iluzoryczności ponownej oceny projektu (wyrok WSA w Warszawie z 27 kwietnia 2011 r. w sprawie V SA/Wa 228/11; CBOSA). Organ (w sprawie Rada), oceniając ponownie projekt, nie może być zatem pozbawiony prawa dokonania i wydania niezależnej oceny (wyrok WSA w Łodzi z 31 sierpnia 2012 r. w sprawie III SA/Łd 651/12; CBOSA). Ponadto, Rada - weryfikując ponownie ocenę projektu, w tym pod względem spełnienia przez niego kryterium oceny - powinna kierować się konstytucyjną zasadą praworządności, nakazującą, aby organ, oceniając w tym samym stanie faktycznym te same kryteria w całkowicie odmienny sposób (co jest wbrew twierdzeniom skarżącego dopuszczalne), np. raz uznając je za spełnione a raz za niespełnione, wyczerpująco uzasadniła te rozbieżności. Aczkolwiek, niewątpliwie - w razie ponownej (odmiennej) weryfikacji oceny punktowej - wnioskodawca winien otrzymać precyzyjną i jasną nową ocenę wniosku, z której będzie wynikać informacja o sposobie wyliczenia i liczbie punktów, jakie w wyniku ponownej weryfikacji zostały przyznane, aby jednoznacznie stwierdzić, czy istotnie projekt przeszedł pomyślnie (bądź nie) etap oceny merytorycznej (wyrok WSA w Warszawie z 12 stycznia 2012 r. w sprawie V SA/Wa 2352/11; CBOSA). Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że Rada uprawniona była do ponownej weryfikacji projektu, nie będąc przy tym związana swoim dotychczasowym rozstrzygnięciem, jak i rozstrzygnięciem protestu przez ZWD, co też prawidłowo uczyniła, uzasadniając swoje ponowne rozstrzygnięcie. Odnosząc się natomiast do zawartych w skardze zarzutów, dotyczących naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej (w związku z w/w zarzutami skargi), regulującego zasady ogólne wyłaniania projektów do dofinansowania, tj. przejrzystość, rzetelność, bezstronność wyboru projektów oraz równość wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, wskazać należy, że w orzecznictwie sądów utrwalił się pogląd, że zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów (wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., II GSK 5464/16; CBOSA). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Sąd w składzie orzekającym w sprawie podtrzymał dotychczasowe stanowisko sądów administracyjnym, że zasady określone w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Na mocy art. 30a tej ustawy, znajdują one pełne zastosowanie w sprawach rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność (patrz wyrok tut. Sądu z 10 stycznia 2018 r., III SA/Wr 642/17; CBOSA). W dalszej kolejności podnieść należy, że przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów (J. Jaśkiewicz "Komentarz do art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowania w perspektywie finansowej 2014-2020"). W rozpoznawanej sprawie, zasady konkursu podane były do wiadomości wszystkim zainteresowanym w momencie przystępowania do konkursu. Były one jednakowe i nie zostały zmienione w trakcie konkursu. I co najważniejsze - jak już Sąd wyżej dowiódł - zasady te były jasne i czytelne. Sąd nie dopatrzył się również nieścisłości w opisach kryteriów. Dowodzą one raczej przejaw ich stronniczego odczytania przez samego skarżącego, jako podmiotu ubiegającego się o pomoc i niezadowolonego z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Stanowisko Rady zostało odzwierciedlone w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, które - w ocenie Sądu - nie odbiega od wymogów, o których mowa w art. 21 ust. 5 pkt 1 ustawy o rozwoju lokalnym. Rozstrzygnięcie to zawiera bowiem (zrozumiałą dla Sądu) ocenę w zakresie niespełniania przez projekt skarżącego kryteriów wyboru nr 5, nr 12, nr 14, nr 15, nr 17, i nr 25 wraz z uzasadnieniem oceny i podaniem liczby punktów otrzymanych przez operację. Trudno zatem zgodzić się ze skarżącym, że jest ono (jako takie) "dowolne". Końcowo, zaakcentować należy, że to na wnioskodawcy - ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu - spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego wypełnienia wniosku (por. wyrok NSA z 9 sierpnia 2011 r. II GSK 1500/11; CBOSA). Podkreślić także trzeba, że - przystępując do konkursu - skarżący winien znać jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym - chcąc uzyskać pomoc -musi się do tychże zasad precyzyjnie stosować. W sprawie nie doszło tym samym do naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej. Ponadto, obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący dyskryminacyjnego charakteru kryteriów nr 19, 20, 21 i 22. Kryteria wyboru podlegały akceptacji Zarządu Województwa D. na etapie tworzenia i wyboru LSR do realizacji (stanowiły element dokumentacji aplikacyjnej w konkursie na wybór LSR, przeprowadzonym w trybie art. 5 i nast. ustawy o rozwoju lokalnym). Organy administracji nie zgłaszały nigdy zarzutów dotyczących tego, że kryteria te mogą kogokolwiek dyskryminować. Zgodzić się również należy ze stanowiskiem ujętym w odpowiedzi na skargę, że nie można uznać, że kryterium ma charakter dyskryminacyjny, tylko dlatego, że łatwiej je spełnić określonej kategorii wnioskodawców. Taka jest bowiem natura kryteriów oceny, że premiują określone kategorie projektów i wnioskodawców - każde kryterium ma to do siebie, że jednemu wnioskodawcy łatwiej je spełnić, innemu trudniej, a jeszcze inny wnioskodawca nie ma w ogóle szans na ich spełnienie. Taka sytuacja nie oznacza dyskryminacji, jeżeli jest uzasadniona zasadami określonego konkursu i celami jakie ma on spełniać. Nie do zaakceptowania jest stanowisko skarżącego, że kryteria te były barierą nie do pokonania, albowiem przeczą temu fakty, że znalazły się podmioty biorące udział w konkursie, które swój udział zakończyły sukcesem. W opisanej sytuacji skarga, jako bezzasadna, nie mogła zostać uwzględniona. Z przytoczonych względów, stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd obowiązany był oddalić skargę, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, o czym orzekł w sentencji wyroku.