III SA/Wr 302/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym; Przewodniczący: Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk Sędziowie: Sędzia NSA - Józef Kremis Asesor WSA - Anetta Chołuj (sprawozdawca) Protokolant: - Adam Sak po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 19 września 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii B I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz strony skarżącej 455 zł (czterysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchyliło decyzję Starosty G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania S. S. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kategorii prawa jazdy B i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] S. S. zwrócił się do Starosty G. o ustawową wymianę prawa jazdy kategorii A, B i C. Wskazaną wyżej decyzją organ I instancji odmówił wydania prawa jazdy kategorii B, z powodu stwierdzenia, że w wyniku przeprowadzonej weryfikacji dokumentów zawartych w aktach kierowcy, brak jest potwierdzenia pozytywnego zdania egzaminu uprawniającego do otrzymania prawa jazdy kategorii B. Dodał, że zgromadzone dokumenty potwierdzają jedynie spełnienie wymagań w zakresie kategorii A i C. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem S. S. złożył odwołanie, w którym stwierdził, iż egzamin w zakresie kategorii A, B i T zdawał w 1969 r., jednak pozytywny wynik z kategorii B uzyskał dopiero podczas egzaminu poprawkowego. Wskazał, iż otrzymane prawo jazdy kategorii T, A, B Nr [...] wymieniał kilkakrotnie w różnych urzędach i nigdy nikt nie kwestionował jego uprawnień i braku dokumentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając decyzję organu I instancji i przekazując ją do ponownego rozpatrzenia wskazało, iż prawidłowo organ rozstrzygnął kwestię odmowy prawa jazdy kategorii B, bowiem z dokumentów wynika, iż [...] S. S. przystępował do egzaminu na kategorię B i T jednak otrzymał wówczas oceny negatywne, natomiast egzamin poprawkowy zdał [...] jedynie w zakresie kategorii ciągnikowej T. Wyjaśniło, iż strona w 1974 r. zdała egzamin na kategorię C, lecz wydano jej prawo jazdy w zakresie kategorii C, B, A i T i od tego momentu kategorie te były powielane w kolejno wydawanych jej dokumentach prawa jazdy. Zdaniem organu, fakt błędnego wydania prawa jazdy przez uprawniony organ nie uprawnia jednak do ponownego jego uzyskania. Jak wywodził organ odwoławczy, pomimo prawidłowego rozstrzygnięcia w zakresie odmowy wydania prawa jazdy kategorii B, decyzję tą należało uchylić z powodu nie zbadania przez organ okoliczności, czy S. S. spełnia warunki do uzyskania uprawnień w zakresie kategorii C. W opinii organu legitymowanie się miedzy innymi posiadaniem przez wskazany w przepisach okres czasu odpowiedniej kategorii było warunkiem do uzyskania prawa jazdy kategorii C. Na poparcie swoich twierdzeń organ przywołał przepis § 196 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r., zgodnie z którym, prawo jazdy kategorii C mogła otrzymać osoba, która oprócz spełnienia warunków określonych w art. 194 ust. 2 pkt 2-5 posiadała co najmniej 3 lata praktyki zawodowej jako kierowca ciągnika mający prawo jazdy kategorii T. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik skarżącego początkowo wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej rozstrzygnięcia w zakresie odmowy wydania prawa jazdy kategorii B, a następnie w protokole rozprawy rozszerzył swój wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi zarzucił organowi naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego. Wyjaśnił, iż prawo jazdy kategorii B skarżący posiada nieprzerwanie od 1969 r., od tego czasu nastąpiło wiele zmian związanych z reformami administracyjnymi w kraju. Zdaniem strony skarżącej Istnieje duże prawdopodobieństwo, że na przestrzeni prawie 36 lat dokumentacja potwierdzająca zdanie przez skarżącego egzaminu na prawo jazdy kategorii B została zgubiona. Dodał, iż dokumenty prawa jazdy nigdy nie były kwestionowane przez organy uprawnione do jego kontroli. Odmowa wydania prawa jazdy kategorii B pozbawia skarżącego, będącego osobą w podeszłym wieku, możliwości korzystania z samochodu osobowego. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - dalej przywołanej jako p.p.s.a.). W myśl art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję, w świetle powyżej wskazanych kompetencji, należy stwierdzić, iż narusza ona prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. był przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.- przywołanej dalej w skrócie jako K.p.a.), na podstawie którego uchylono decyzję organu I instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Stosownie do dyspozycji art. 138 § 2 K.p.a., w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując równocześnie temu organowi, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ten typ decyzji kasacyjnej może zostać wydany jedynie, gdy postępowanie w I instancji nie zostało przeprowadzone w całości lub znacznej części. Wydanie zatem takiej decyzji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej i zgodnie z bogatym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 K.p.a. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy należy wskazać, iż przedmiotem postępowania administracyjnego była kwestia sprawdzenia posiadania przez S. S. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B. O takim zakresie postępowania świadczy treść postanowienia z dnia [...] Nr [...]. W jego uzasadnieniu wskazano, iż akta będące w posiadaniu organu potwierdzają posiadanie przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami tylko w zakresie A i C, natomiast wszczęcie postępowania ma na celu sprawdzenie uprawnień w zakresie kategorii B. Zgodnie z tym postanowieniem, postępowanie przed organem I instancji toczyło się tylko i wyłącznie w takim zakresie, jaki został w tym postanowieniu określony. Tymczasem organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji w zakresie toczącego się postępowania tj. w zakresie sprawdzenia posiadania uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B prawa jazdy, i stwierdził że słusznie odmówiono skarżącemu wydania prawa jazdy kategorii B. Po czym, pomimo przyznania, w uzasadnieniu decyzji, racji organowi w zakresie toczącego się postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w osnowie decyzji uchyliło jednak decyzję Starosty w G. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, z uwagi nie wyjaśnienie okoliczności dotyczących posiadania uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii C, które - co należy zaznaczyć - nie były weryfikowane z uwagi na przyjęcie przez organ I instancji, iż nie budzą one wątpliwości. Należy w tym miejscu wskazać, iż organ odwoławczy rozstrzygnął merytorycznie kwestię braku posiadania przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C, do czego jednak - w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania - nie był uprawniony. W świetle powyższych rozważań skarga S. S. zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ odwoławczy dopuścił się oczywistego naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. bowiem rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga uprzedniego przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Treść uzasadnienia decyzji pozostaje w sprzeczności z jej rozstrzygnięciem co narusza art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Nie było więc podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponadto przy ponownej ocenie poprawności decyzji, organ winien rozważyć kwestię, iż skarżącemu wydano kilkakrotnie prawo jazdy z przyznaną kategorią B. Poza sporem przywołane prawo jazdy jest dokumentem urzędowym, który stwierdza że skarżący ma uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B i którego moc dowodowa - jak wynika z akt sprawy - nie została obalona. Zauważyć w tym miejscu należy, że art. 76 § 1 K.p.a. reguluje jedynie moc dowodową o charakterze formalnym. Moc formalną odróżnić jednak należy od mocy materialnej - wyrażającej znaczenie dokumentu dla tematu dowodowego, co oznacza, że domniemanie prawdziwości dotyczy tylko tego, że dokument pochodzi od organu, który go wystawił i że organ ten poświadczył prawdę. Zatem dokument urzędowy pod względem materialnym - mimo prawdziwości zawartych w nim twierdzeń i mimo ich nieobalenia (na mocy art. 76 § 3) - nie przesądza wprawdzie wyniku postępowania, lecz bezsprzecznie winien zostać poddany ocenie, gdyż niewątpliwie stanowi dowód w sprawie. Z tych wszystkich względów, działając na podstawie art.145 §1 pkt.1 lit. c oraz art. 200 i 152 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.