III SA/Wr 304/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 3 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł skarżący M. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W jego motywach wskazał, że jest osobą "długotrwale" bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie posiada oszczędności, majątku o znacznej wartości, oraz że cierpi głód. Argumentował, że nie posiada środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, natomiast ze względu na wysoką stopę bezrobocia, swój wiek i stan zdrowia nie może znaleźć zatrudnienia. Wedle oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach gospodarstwo domowe wnioskodawca samodzielnie i utrzymuje się z dochodu z prac dorywczych w kwocie ok. 50 zł miesięcznie. Z dokumentów przedłożonych do akt sprawy wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną od dnia 21 lipca 1999 r., mieszka w odziedziczonym wraz siostrą domu, pobiera pożytki z nieruchomości, która "stanowi tytuł prawny o przyznanie płatności bezpośrednich", oraz że odcięto mu "dostawę energii elektrycznej" z powodu niezapłaconych rachunków. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, zasady doświadczenia życiowego jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku M. C. zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z akt sprawy wynika bowiem, że w swojej sytuacji materialnej i życiowej nie jest w stanie skarżący ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Świadczy o tym fakt pozostawania przez wnioskodawcę bez pracy przez 13 lat oraz wynikające z doświadczenia życiowego skutki takiego stanu dla sytuacji majątkowej osoby bezrobotnej. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.