III SA/Wr 306/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W sprawie skarżący A.B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu swojego żądania wskazał, że od dnia 3 lipca 2016 r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, posiada zaległości w regulowaniu składek na ubezpieczenie społeczne i pozostaje na utrzymaniu 92-letniej matki, która otrzymuje świadczenie emerytalne w kwocie 1.294 zł i wymaga stałej opieki. Podał, że miesięcznie wydają 300zł tytułem czynszu, około 160 zł – opłat za media, około 182 zł – zakupu lekarstw i innych środków medycznych, 43 zł – składki na ubezpieczenie na życie matki, oraz 750zł tytułem sezonowego zakupu węgla. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedłożył dokumenty, z których wynika, ponad dane wskazane we wniosku, że w roku 2016 w ramach prowadzonej działalności gospodarczej poniósł stratę w kwocie 13.333.65 zł (przy kwocie 14.544,04 zł przychodu), oraz że jego matka korzysta ze wsparcia pomocy społecznej w zakresie usług opiekuńczych. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2) cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących zastępstwa procesowego wykonywanego na zasadach prawa pomocy można wysnuć wniosek, że istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu radcy prawnego jest nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez budżet Państwa ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona skarżąca - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że w przypadku strony skarżącej zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia usług profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i matki. W ocenie referendarza sądowego sytuacja życiowa i materialna skarżącego, wynikająca z jego statusu bezrobotnego, sprawowania opieki nad matką, wysokości dochodu ich wspólnego gospodarstwa domowego i rodzaju ich wydatków oraz z braku majątku podlegającego spieniężeniu świadczą o wystąpieniu w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia kosztów postępowania sądowego (zastępstwa procesowego) i przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak sentencji.