III SA/Wr 309/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-05-30

Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Katarzyna Borońska, Magdalena Jankowska – Szostak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ zarządzający programem operacyjnym prawidłowo ocenił wniosek o dofinansowanie projektu, odrzucając go z powodu niespełnienia obligatoryjnych kryteriów merytorycznych dotyczących sytuacji finansowej wnioskodawcy, planu finansowego oraz zachowania trwałości projektu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ zarządzający programem operacyjnym prawidłowo ocenił wniosek o dofinansowanie projektu. Wnioskodawca nie wykazał spełnienia kluczowych kryteriów merytorycznych: sytuacji finansowej, planu finansowego i zachowania trwałości. Brak było podstaw do uwzględnienia skargi, ponieważ ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem.
Stan faktyczny
Zarząd Województwa D. nie uwzględnił protestu M. P. od negatywnego wyniku oceny merytorycznej projektu "Budowa infrastruktury społecznej na potrzeby rozwoju działalności [...]". Projekt został oceniony negatywnie z powodu niespełnienia obligatoryjnych kryteriów merytorycznych: sytuacji finansowej wnioskodawcy, planu finansowego oraz zachowania trwałości. Strona skarżąca zarzuciła dyskryminacyjną i nieprzejrzystą ocenę, brak rzetelności oraz naruszenie przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Magdalena Jankowska – Szostak, Protokolant Aneta Szmyt, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na czynność Zarządu Województwa D. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnego wyniku oceny merytorycznej projektu oddala skargę. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Skarżonym rozstrzygnięciem z [...] marca 2017 r. ([...]), Zarząd Województwa D., pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej (dalej: IZ) Regionalnym Programem Operacyjnym dla Województwa D. na lata 2014-2020, nie uwzględnił protestu M. P. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżąca) od negatywnego wyniku oceny merytorycznej projektu p/n "Budowa infrastruktury społecznej na potrzeby rozwoju działalności [...]". Z akt sprawy wynika, że - pismem z [...] stycznia 2017 r. - Dyrektor Wydziału Wdrażania EFRR poinformował stronę o negatywnym wyniku oceny merytorycznej w/w projektu, z powodu niespełnienia - zawartych w dokumencie "Kryteria wyboru operacji finansowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020" - następujących obligatoryjnych kryteriów ogólnych merytorycznych: kryterium nr 1 "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", kryterium nr 2 "Plan finansowy", kryterium nr 3 "Zachowanie trwałości", kryterium nr 4 "Prawidłowość zastosowania metodologii". IZ nie uwzględniła wniesionego przez stronę protestu. Stwierdzając, że protest nie dotyczy kwestii formalnych, IZ dokonała oceny protestu w aspekcie merytorycznym, dotyczącym braku spełnienia przez projekt kluczowych kryteriów merytorycznych. Odnosząc się do kryterium nr 1 "Sytuacja finansowa wnioskodawcy", IZ podała, że w jego ramach należy zasadniczo ustalić, czy sytuacja finansowa wnioskodawcy gwarantuje możliwość realizacji projektu. Powołując opinie dwóch ekspertów (oceniających), którzy nie ocenili - jako dobrej - sytuacji finansowej strony, w kontekście stanowiska zaprezentowanego w proteście, w którym zakwestionowano opinie ekspertów, IZ zauważyła, iż sytuacja finansowa wnioskodawcy ustalana jest w oparciu o dokumenty przedstawione na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie. Informowała, że - zgodnie z dokumentacją konkursową - posiadanie promesy kredytowej, umowy kredytowej, promesy leasingowej na minimalną kwotę równą wartości dofinansowania, oznaczać będzie spełnienie omawianego kryterium i że - w pozostałych przypadkach, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie - dokonana zostanie ocena sytuacji finansowej wnioskodawcy. IZ podniosła, że - zarówno we wniosku o dofinansowanie, jak i w proteście - strona podała jedynie, iż przeprowadziła wstępne rozmowy z bankami odnośnie możliwości uzyskania kredytu (nie przedstawiła żadnego z w/w dokumentów bankowych), oznajmiając, że "planuje zaciągnięcie kredytu zapewniającego płynność finansową projektu". Stwierdziła, że strona nie ujawniła wiarygodnych źródeł finansowania projektu, w tym wkładu własnego i przez to nie zagwarantowała możliwości realizacji projektu. IZ przyjęła ustalenia ekspertów, że strona posiada środki finansowe na pokrycie tylko niewielkiej części wkładu własnego i dopiero planuje pozyskać kredyt na - zaplanowaną w ramach projektu - inwestycję. Wyartykułowała, że wstępnych rozmów z bankami nie sposób uznać za zabezpieczenie finansowania projektu. Zauważyła, że ocena sytuacji finansowej dokonywana jest w celu ustalenia, czy wnioskodawca posiada środki (własne, pochodzące z kredytu itp.) wystarczające na zrealizowanie projektu i że wyłącznie przedstawienie zawartej umowy kredytowej lub potwierdzenia uzyskania promesy kredytowej pozwala na przyjęcie, że jednym ze źródeł finansowania projektu będzie kredyt bankowy. Ustosunkowując się do postawionych w proteście zarzutów, IZ wywiodła, że ocena merytoryczna dokonywana jest nie tylko pod względem formalnej poprawności sporządzonych prognoz i analiz, ale - przede wszystkim - uwzględnia i poddaje ona weryfikacji dane finansowe wykazane przez wnioskodawcę (ich prawdziwość, rzetelność, zgodność z rzeczywistą sytuacją finansową). Uznała, że przedstawione przez stronę prognozy uwzględniają niepewne na moment złożenia wniosku źródła finansowania projektu, tj. nieuzyskane jeszcze kredyty bankowego, co dowodzi, że strona nie wykazała, że jest w stanie zapewnić środki na realizację projektu. Dodała, że - w związku z powyższym - bez znaczenia pozostaje spełnienie przez stronę wymogów w zakresie przepływów pieniężnych. W opinii IZ, nieuprawnione jest powoływanie się przez stronę na zamiar sfinansowania ocenianego projektu 6.1.1. (dotyczącego budowy i wyposażenia dwukondygnacyjnego budynku żłobka) ze środków uzyskanych z dotacji na realizację innego projektu, tj. projektu złożonego w ramach konkursu 7.1.1. i obejmującego budowę (utworzenie) przedszkola. Według IZ, bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że strona realizuje zadanie inwestycyjne p/n "Budowa przedszkola i żłobka wraz z niezbędna infrastrukturą" oraz to, że zarówno przedszkole, jak i żłobek, mają być ulokowane w jednym budynku, posiadając części wspólne (szatnie, kuchnia, korytarze, itp.). Zdaniem IZ, kwot dofinansowania uzyskanych na sfinansowanie budowy budynku, w zakresie odpowiadającym części przypadającej na przedszkole, strona nie może przeznaczyć na sfinansowanie inwestycji w zakresie przypadającym na żłobek. Oceniając kolejny zarzut, IZ wskazała, że to wskutek nie przedstawienia promesy (umowy) kredytowej/leasingowej przez stronę eksperci zobligowani byli dokonać oceny jej sytuacji finansowej na podstawie złożonych przez nią, jako wymagane, sprawozdań finansowych za dwa ostatnie lata obrachunkowe, obejmujących: bilans, przepływy pieniężne oraz rachunek zysków i strat. Podkreśliła, że to analiza w/w dokumentów potwierdziła m.in., że strona nie jest w stanie sfinansować wkładu własnego. Reasumując, IZ wywiodła, że ocena kryterium nr 1 "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" została dokonana w sposób prawidłowy. Zatem - w ocenie IZ - nie można uznać tego kryterium za spełnione. W zakresie kryterium nr 2 "Plan finansowy", IZ zauważyła, że - zgodnie z opinią obu ekspertów - przedstawiony przez stronę plan finansowy, w tym montaż finansowy projektu (źródła finansowania projektu), nie daje gwarancji realizacji inwestycji. Podała, że obaj eksperci wskazali uchybienia wynikające z połączenia projekcji dla ocenianego projektu budowy i wyposażenia żłobka z projektem dotyczącym budowy przedszkola w tym samym budynku, nieścisłości założeń kalkulacyjnych, trwałą nierentowność przedsięwzięcia i brak wiarygodnych źródeł finansowania przedsięwzięcia. Wywiodła, że - wbrew twierdzeniu strony - w zakres oceny analizowanego kryterium wchodzi montaż finansowy, uwzględniający źródła finansowania projektu, których strona w sposób należyty nie wykazała, co pokazały ustalenia dotyczące kryterium nr 1. Według IZ, wykazane przez stronę we wniosku źródła finansowania projektu (środki własne /27.000 zł/, planowany kredyt bankowy /200.000 zł/, bieżące wpływy, środki z dotacji uzyskanej na realizację projektu 7.1.1.) nie dają gwarancji realizacji projektu. Uznała, że w sytuacji zakwestionowania powyższych źródeł finansowania w postaci "niepewnego" kredytu bankowego i braku możliwości finansowania projektu z dotacji przyznanej na inny projekt, nie można uznać prawidłowości zaprezentowanego przez stronę planu (montażu) finansowego. Argumentowała, że ów plan (montaż) finansowy przedstawia jedynie stan życzeniowy (deklarowany) a nie rzetelny plan oparty o faktyczne dane finansowe. Słusznie - w ocenie IZ - eksperci wskazali na trwałą nierentowność projektu. Prezentując dane, IZ wykazała, że strona będzie osiągała permanentne straty. IZ zgodziła się z twierdzeniem ekspertów, że "część żłobkowa" powinna mieć osobno prowadzone finanse w stosunku do "części przedszkolnej", mimo iż strona planuje realizację obu projektów poprzez budowę jednego budynku. Podniosła, że uzasadniona jest obawa podwójnego finansowania, gdyż to sama strona - zarówno we wniosku, jak i w proteście - twierdzi, że projekt 6.1.1. będzie finansowany z dotacji uzyskanej na projekt 7.1.1. Dodała, że strona mylnie przyjmuje, iż realizuje jeden projekt - budowę jednego budynku, w którym będzie prowadziła przedszkole i żłobek. Wyłożyła, że strona obowiązana była w sposób nie budzący wątpliwości wyodrębnić finansowanie projektu dotyczącego żłobka. Podsumowując, IZ stwierdziła, iż także ocena kryterium nr 2 "Plan finansowy" jest prawidłowa i że nie sposób uznać przedmiotowego kryterium za spełnione. Co się zaś tyczy kryterium nr 3 "Zachowanie trwałości", IZ wyjaśniła, że - w jego ramach - sprawdzenia wymaga, czy posiadane przez wnioskodawcę zasoby finansowe zapewniają utrzymanie projektu w okresie trwałości i przyjętym horyzoncie czasowym. IZ podkreśliła, że dla oceny tego kryterium podstawowe znaczenie mają dane i analizy pozwalające na ustalenie, czy wnioskodawca ma nieujemne saldo przepływów pieniężnych na koniec lat objętych analizą (tj. na koniec 5 roku od zakończenia realizacji projektu) i czy będzie on w stanie utrzymać trwałość projektu w wymaganym okresie czasowym. Podała, że fakt, iż wnioskodawca pod względem formalnym wypełnił stosowne pola i wpisał korzystne dla siebie dane, nie oznacza, że na etapie oceny merytorycznej rzetelność i wiarygodność tych danych nie zostanie zakwestionowana. Po zapoznaniu się z arkuszem kalkulacyjnym przepływów finansowych strony, IZ ustaliła, że występuje w nim deficyt na kwotę ponad 36.000 zł, co jest efektem dużego zaangażowania inwestycyjnego bez wystarczającego zabezpieczenia finansowego dla projektu. Uznała, że wykazany deficyt stanowi wystarczającą podstawę do negatywnej oceny kryterium nr 3. Odnosząc się do kwestii dysponowania przez stronę działką, na której ma powstać budynek żłobka (także przedszkola), IZ zauważyła, że strona zawarła pisemną, cywilnoprawną umowę, w wyniku której osoby trzecie użyczyły jej działkę. Stwierdziła, że osoby te nie uczestniczą w żaden sposób w projekcie; umowa została sporządzona bez poświadczenia notarialnego; umowę zawarto na czas nieokreślony; umowa nie zawiera uregulowań co do jej wypowiedzenia i nie porusza kwestii związanych ze stanem prawnym wybudowanego na działce budynku w przypadku realizacji projektu; w § 4 ust. 3 umowy w sposób ogólny postanowiono, że: "Użyczający pozwala na wszelkie formy inwestycyjne zgodnie z przepisami budowlanymi na koszt i ryzyko Biorącego w użyczenie"; umowa nie wskazuje na prawo wybudowania na działce dwukondygnacyjnego budynku z przeznaczeniem na żłobek/przedszkole, ani nie odnosi się w żaden sposób do inwestycji objętej projektem. W opinii IZ, takie uregulowanie praw do działki, na której strona zamierza wybudować budynek w ramach ocenianego projektu, nie gwarantuje utrzymania projektu w przyjętym horyzoncie czasowym (okresie trwałości), czyniąc ryzykownym dofinansowanie takiej budowy ze środków publicznych. Konkludując, IZ przyjęła, że także w/w kryterium strona nie spełniła. Co się zaś tyczy kryterium nr 4 "Prawidłowość zastosowania metodologii", IZ uznała, że kryterium to strona spełniła. Podsumowując, IZ przyjęła, że nie jest możliwe przywrócenie projektu do dalszej oceny, z uwagi na niespełnienie obligatoryjnych kryteriów merytorycznych: "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", "Plan finansowy" i "Zachowanie trwałości". W skardze, strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 125 ust. 3 lit. a) tiret II rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 przez nieuwzględnienie protestu, mimo że względem niej zastosowano procedurę wyboru projektu i kryteria w sposób dyskryminacyjny oraz nieprzejrzysty; 2) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez brak rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku skutkującej błędnym przyjęciem, że nie spełnia ona trzech kryteriów merytorycznych; 3) art. 37 ust. 1 w zw. z art. 55 pkt 1 i art. 58 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 w/w ustawy przez nieuwzględnienie protestu, mimo że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przy zastosowaniu niezrozumiałych i niespójnych kryteriów, które nie mają oparcia w regulaminie konkursu i w powszechnie obowiązujących przepisach prawa oraz w sposób arbitralny i naruszający zasady logicznego myślenia, polegający m.in. na: - dowolnym uznaniu, że jej środki własne (27.000 zł) są niewystarczające, bowiem - wg obliczeń IZ - wkład własny powinien wynieść 88.450,95 zł, przy czym nie podano jakiejkolwiek podstawy i sposobu wyliczenia tej kwoty; - arbitralnym stwierdzeniu, iż jej sytuacja finansowa nie gwarantuje możliwości realizacji projektu gdyż nie przedstawiła ona umowy (ew. promesy) kredytowej a podane przez nią informacje o prowadzeniu zaawansowanych rozmów z bankiem odnośnie warunków kredytowania z zabezpieczeniem spłaty na nieruchomości oraz wykazanie nieujemnego salda niezdyskontowanych skumulowanych przepływów pieniężnych generowanych przez projekt są niewystarczające, mimo że warunki konkursu nie zawężają procesu badania sytuacji finansowej wnioskodawcy wyłącznie do weryfikacji umowy kredytowej, a zastosowana przez nią metoda w celu wykazania sytuacji finansowej jest zgodna z wytycznymi Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w zakresie zagadnień związanych z przygotowaniem projektów generujących dochód i projektów hybrydowych na lata 2014-2020, podrozdział 7.10, str. 45; - bezpodstawnym określeniu dodatkowego wymogu, niemającego uzasadnienia zarówno w regulaminie konkursu, jak i przepisach powszechnie obowiązującego prawa, w tym kodeksu cywilnego i prawa budowlanego, zgodnie z którym umowa użyczenia nieruchomości dla celów rozpoczęcia procesu inwestycyjno - budowlanego winna być poświadczona notarialnie i zawierać postanowienia odnośnie zasad jej wypowiedzenia; 4) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż zamierza ona finansować objętą projektem inwestycję środkami uzyskanymi w ramach dotacji z innego konkursu (7.1.1. na budowę przedszkola), gdy tymczasem wyjaśniła ona we wniosku, że część żłobka (składającą się na wspólne przedsięwzięcie, obejmujące także projekt budowy przedszkola) związaną z utworzeniem przedszkola i stanowiącą wydatki kwalifikowane w ramach działania 7.1.1. sfinansuje ona - w odpowiedniej części - z dotacji otrzymanej w konkursie 7.1.1., co skutkowało błędnym przyjęciem, że jej wniosek nie spełnia wymogów konkursu a tym samym nieuwzględnieniem wniesionego protestu; 5) brak rzetelności, przejrzystości i prawidłowości rozpoznania protestu wskutek powielenia przez IZ argumentów Komisji Oceny Projektu i pominięcia ewidentnych uchybień formalnych i merytorycznych, poczynionych przy ocenie jej wniosku; 6) art. 60 ustawy wdrożeniowej w wyniku braku ujawnienia przez IZ danych członków komisji oceniającej projekt, czym uniemożliwiono jej sprawdzenie, czy w wydaniu rozstrzygnięcia nie uczestniczyły osoby, które wcześniej brały udział w pracach Komisji Oceniającej Projekt i dokonały oceny zgłoszonego przez nią projektu. Skarżąca wniosła o: 1) uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia; 2) wystąpienie do organu o dostarczenie i załączenie do akt sprawy odpisu dokumentu stanowiącego jej wniosek z [...] czerwca 2016 r. o dofinansowanie projektu, z uwagi na fakt, że nie jest ona w posiadaniu oryginału tego dokumentu; 3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona skarżąca szeroko uzasadniła swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę, IZ wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie kognicja Sądu wynika wprost z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 217 - dalej: u.z.r.p., ustawa wdrożeniowa) w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.). W przepisach u.z.r.p. przewidziano kilka rozwiązań autonomicznych, regulujących wybrane zagadnienia procesowe, w tym także kierunki rozstrzygnięć, jakie może podjąć sąd załatwiając skargę (art. 61 ust. 8 u.z.r.p.). Natomiast w zakresie nieuregulowanym w u.z.r.p., w postępowaniu sądowoadministracyjnym odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy u.p.p.s.a. (określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem jednak: art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 u.p.p.s.a. /art. 64 u.z.r.p./). Przywołane postanowienia należy uzupełnić przypomnieniem, że - w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Do kryterium legalności nawiązał zresztą ustawodawca również w art. 61 ust. 8 pkt 1 u.z.r.p., skoro w przepisie tym nakazał sądom uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub pośredniczącą). A contrario, jeśli ocenę przeprowadzono zgodnie z prawem, skarga podlega oddaleniu, stosownie do art. 61 ust. 8 pkt 2 u.z.r.p. Istotę poddanego kognicji Sądu sporu stanowi, czy złożony przez stronę wniosek o dofinansowanie realizacji projektu p/n "Budowa infrastruktury społecznej na potrzeby rozwoju działalności [...]" został prawidłowo oceniony w ramach oceny merytorycznej, w zakresie spełnienia trzech ogólnych obligatoryjnych kryteriów merytorycznych, tj.: kryterium nr 1 "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", kryterium nr 2 "Plan finansowy", kryterium nr 3 "Zachowanie trwałości". Podkreślić w tym miejscu wypada, że to na wnioskodawcy - ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu - spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku. Wnioskodawca - przystępując do konkursu -winien znać także jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc, musi się do tychże zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży w każdym przypadku na wnioskodawcy. Braki w złożonej dokumentacji, czy jej niespójność, skutkujące zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek różnych kryteriów dopuszczających, winny zostać ocenione negatywnie. Szczególnego zaakcentowania wymaga fakt, że procedura konkursowa (w tym ocena wniosków o dofinansowanie) charakteryzuje się daleko posuniętym formalizmem, z czym każdy przystępujący do konkursu musi się liczyć i ten formalizm zaakceptować (uczynić mu zadość). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W opinii Sądu, w sprawie prawidłowo orzeczono o negatywnym wyniku oceny merytorycznej projektu, z powodu niespełnienia przez stronę trzech w/w obligatoryjnych kryteriów oceny merytorycznej. Zdaniem Sądu, ocena merytoryczna przedstawionego przez stronę wniosku o dofinansowanie projektu przeprowadzona została w sposób nienaruszający prawa, w związku z czym brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Konkurs przeprowadzono na podstawie Regulaminu konkursu, ogłoszonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014 - 2020, Oś priorytetowa 6 "Infrastruktura spójności społecznej", Działanie 6.1. "Inwestycje w infrastrukturę społeczną", Poddziałanie 6.1.1. "Inwestycje w infrastrukturę społeczną - konkursy horyzontalne - nabór na OSI" Budowa, remont, przebudowa, rozbudowa, wyposażenie modernizacja oraz adaptacja infrastruktury prowadzonej przez podmioty opieki nad dziećmi do 3 roku życia (np. żłobki, kluby malucha). Dokumentami obowiązującymi w ramach konkursu była m. in. Instrukcja wypełnienia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oraz Kryteria wyboru projektów (załącznik nr 1 stanowiący wyciąg z uchwały nr 2/15 z dnia 6 maja 2015 r. zatwierdzonej przez Komitet Monitorujący Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D.). Rozpatrywane w niniejszej sprawie kryteria oceny merytorycznej, tj. kryterium "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" i pozostające z nim w ścisłej korespondencji kryteria: "Plan finansowy" i "Zachowanie trwałości" mieszczą się w zakresie oceny finansowo - ekonomicznej projektu. W załączniku nr 1 do Regulaminu konkursu, w zakresie kryterium nr 1 "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" podano, że w ramach tego kryterium będzie sprawdzane, czy sytuacja finansowa wnioskodawcy/podmiotu wdrażającego/partnera (jeśli dotyczy) gwarantuje możliwość realizacji projektu (z uwzględnieniem innych zadań inwestycyjnych) - w zależności od typu wnioskodawcy i z uwzględnieniem odpowiednich zapisów ustawowych, np. ustawy o finansach publicznych. W przypisie 3, w pozycji "Opis znaczenia kryterium", zawarto informację, że posiadanie promesy kredytowej, umowy kredytowej, promesy leasingowej na minimalną kwotę równą wartości dofinansowania, oznaczać będzie spełnienie tego kryterium; w pozostałych przypadkach dokonana zostanie ocena sytuacji finansowej. Z przytoczonej treści dokumentacji konkursowej należy wyprowadzić tezę, że dla uznania omawianego kryterium za spełnione - bez badania na etapie oceny wniosku sytuacji finansowej wnioskodawcy - wymagane jest okazanie promesy kredytowej, umowy kredytowej lub promesy leasingowej. Dokumenty te służą uprawdopodobnieniu na dzień ich złożenia, że wnioskodawca będzie dysponował środkami finansowymi gwarantującymi realizację zamierzonego przedsięwzięcia. Zdaniem Sądu, treść dokumentacji konkursowej - skierowanej do wszystkich aplikujących w konkursie - jest jasna, nie stoi ze sobą w sprzeczności i nie budzi wątpliwości co do zasad wykazania źródeł finansowania - zgłoszonego do konkursu - projektu. Przedstawione reguły nie są przy tym sprzeczne z prawem i były znane stronie skarżącej od początku naboru wniosków. Promesa kredytowa jest dokumentem stanowiącym przyrzeczenie (wiążące zobowiązanie) banku udzielenia kredytu w oznaczonej kwocie, a zatem dokumentem, którego uzyskanie poprzedzone jest badaniem zdolności płatniczych zainteresowanego wzięciem kredytu, prowadzanym podobnie jak w standardowej procedurze udzielania kredytu. W/w promesa stanowi tym samym dokument potwierdzający wiarygodność finansową podmiotu (przedsiębiorcy), który otrzymał promesę. W sprawie, prezentując we wniosku o dofinansowanie swoją sytuację finansową, która miała zagwarantować możliwość realizacji projektu, strona dowodziła, że przeprowadziła wstępne rozmowy z bankami w zakresie możliwości uzyskania kredytu oraz że "planuje zaciągnięcie kredytu zapewniającego płynność finansową projektu". Strona nie przedstawiła jednak żadnego z w/w dokumentów bankowych, co zrodziło konieczność dokonania oceny jej sytuacji finansowej, która - wbrew stanowisku skargi - potwierdziła, że strona nie daje finansowych gwarancji realizacji projektu. I tak, wstępnych rozmów z bankami nie można uznać za synonim posiadania zabezpieczenia finansowania projektu gdyż nie dają one gwarancji, że kredyt faktycznie zostanie stronie udzielony. Słusznie wywodzi IZ, że wyłącznie okazanie zawartej umowy kredytowej lub potwierdzenia uzyskania promesy kredytowej może prowadzić do uznania, że jednym ze źródeł finansowania projektu będzie kredyt bankowy. W tym miejscu zauważenia wymaga, że podczas realizacji projektu strona zamierza posiłkować się kredytem, dla którego zabezpieczeniem ma być nieruchomość, której nie jest ona właścicielem (użyczona jej). Fakt ten także wpływa niewątpliwie na ocenę wiarygodności podanych przez stronę danych finansowych. Trafnie bowiem twierdzi - w odpowiedzi na skargę - IZ, że powyższa sytuacja czyni uzyskanie przez stronę kredytu z zabezpieczeniem na nieruchomości nierealnym. Zgodzić trzeba się z IZ, iż chybione jest stanowisko strony, że przeprowadziła ona - zgodnie z Regulaminem konkursu - rzetelną analizę finansową i wykazała nieujemne saldo przepływów pieniężnych, co jest wystarczające do spełnienia kryterium nr 1. Zaprezentowane przez stronę - poprawne formalnie i dodatnie - prognozy zostały bowiem sporządzone z uwzględnieniem niepewnych (dopiero planowanych) - na moment złożenia wniosku o dofinansowanie - źródeł finansowania, tj. takich, których strona jeszcze nie posiada (dotyczy to m.in. kredytu bankowego). Same tylko - przygotowane przez wnioskodawcę - "pozytywne prognozy" nie stanowią podstawy do przyjęcia, że wnioskodawca posiada (zapewni) środki na realizację projektu. IZ - za oceniającymi projekt ekspertami - słusznie zatem wskazała na przyszły i niepewny charakter finansowania kredytowego projektu (pokrycia kredytem wkładu własnego). Wbrew zarzutom skargi, z treści wniosku wynika, że na sfinansowanie projektu dotyczącego żłobka (Działanie 6.1.1.) strona planuje przeznaczyć środki z dotacji uzyskanej w ramach Działania 7.1.1., odnoszącego się do zupełnie innego projektu, obejmującego budowę i utworzenia przedszkola. Takie "przenoszenie dotacji celowych" jest niedopuszczalne. Dofinansowanie uzyskane w ramach poszczególnych projektów może bowiem zostać przeznaczone wyłącznie na sfinansowanie odpowiedniej części tych projektów. Bez znaczenia przy tym pozostaje, że strona realizowała zadanie inwestycyjne "Budowa przedszkola i żłobka wraz z niezbędną infrastrukturą" oraz to, że zarówno przedszkole, jak i żłobek, mają być ulokowane w jednym budynku, posiadając części wspólne (szatnie, kuchnia korytarze, itp.). Za IZ zauważyć przy tym trzeba, że złożony przez stronę - w ramach Osi Priorytetowej 7.1.1. - projekt nie zakwalifikował się do dofinansowania (został odrzucony na etapie oceny formalnej). Dalej podkreślenia wymaga, że - czyniąc zadość wymogom konkursu - strona załączyła do wniosku o dofinansowanie bilans, przepływy pieniężne oraz rachunek zysków i strat za lata 2014 i 2015. Dane w nich zawarte potwierdzają m.in., że wyniki finansowe strony nie pozwalają na sfinansowanie - wynoszącego 88.440,93 zł - wkładu własnego w projekcie (stan środków pieniężnych na koniec 2015 r. - 19.718,78 zł; kapitał własny w 2015 r. - 31.362,50 zł; majątek rzeczowy w 2015 r. - 11.362,50 zł; środki własne na koniec 2015 r. - 20.000 zł; zysk netto za 2014 r. - 12.293,78 zł). Podsumowując, Sąd uznał, że - na moment złożenia wniosku o dofinansowanie - strona - dysponując de facto kwotą 27.000 zł - nie posiadała wystarczających środków pieniężnych gwarantujących realizację projektu (własnych i pozyskanych ze źródeł zewnętrznych), którego koszt całkowity wynosi 1.309.197,37 zł, z czego wnioskodawca winien zapewnić 808.032,11 zł (wkład własny wynosi w projekcie 88.440,93 zł). Sąd podziela zatem ocenę IZ dotyczącą niespełnienia przez stronę kryterium nr 1 "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy". Odnośnie kryterium nr 2 "Plan finansowy", Sąd zauważa, że ocena spełnienia tego kryterium odnosi się zasadniczo do tego, czy przedstawiony plan finansowy, w tym montaż finansowy projektu (źródła finansowania projektu), daje gwarancje realizacji inwestycji. Zdaniem Sądu - bazując na opinii oceniających projekt ekspertów - IZ zasadnie uznała, że przedstawiony przez stronę plan finansowy (montaż finansowy) projektu nie gwarantuje realizacji inwestycji, z kilku powodów. Zgodzić trzeba się z IZ, że elementem planu finansowego strony są przyszłe i niepewne źródła finansowania realizacji inwestycji w postaci m.in. kredytu bankowego, co do którego strona nie ma gwarancji jego otrzymania (patrz: wywody dotyczące kryterium nr 1 "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy"). Ponadto, ów plan finansowy odnosi się do danych dotyczących obu projektów, jakie strona zamierza zrealizować, a zatem nie tylko projektu budowy żłobka, będącego przedmiotem ocenianego wniosku, ale również projektu budowy przedszkola w ramach Działania 7.1.1. Trafnie argumentuje przy tym IZ, że taka konstrukcja powoduje brak wyodrębnienia finansowania dla poszczególnych projektów a także faktyczną współzależność finansową pomiędzy tymi projektami, która rodzi ryzyko podwójnego finansowania, zaś w przypadku nieuzyskania przez wnioskodawcę dofinansowania dla któregokolwiek z nich skutkuje niewykonalnością finansową drugiego. Należy zgodzić się z IZ, że dla "części żłobkowej" strona winna mieć osobno prowadzone finanse. Pomimo bowiem, że strona planuje realizację dwóch projektów (w ramach Działania 7.1.1. i 6.1.1.) poprzez budowę jednego budynku, finansowanie obu projektów musi być przejrzyste i wyodrębnione. Strona błędnie przyjmuje przy tym, że realizuje jeden projekt. Okoliczność, że strona zamierza wybudować jeden budynek, w którym będzie prowadziła zarówno przedszkole, jak i żłobek, nie oznacza, że realizuje jeden projekt. Strona realizuje jedno wspólne zadanie inwestycyjne, w którego ramach mieszczą się jednakże dwa odrębne projekty, dla których winno być przewidziane osobne finansowanie. We wniosku o dofinansowanie strona wskazała, że źródła finansowania projektu będą stanowiły: jej środki własne (27.000 zł), dopiero planowany kredyt bankowy (200.000 zł), bieżące wpływy oraz środki z dotacji uzyskanej na realizację projektu 7.1.1. W sytuacji zakwestionowania części wymienionych źródeł finansowania w postaci kredytu bankowego oraz braku możliwości finansowania niniejszego projektu z kwoty dofinansowania przyznanej na projekt w ramach Działania 7.1.1., nie można było uznać za prawidłowy przedstawiony przez stronę plan finansowy i montaż finansowy projektu. Słusznie wywodzi IZ, że zaprezentowany przez stronę plan (montaż) finansowy stanowi stan życzeniowy, deklarowany, a nie rzetelny plan oparty o faktyczne dane finansowe. Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że IZ - odwołując się do opinii ekspertów - wykazała trwałą nierentowność projektu, tj. że strona będzie osiągała permanentne straty. Z projekcji zmiany "Rachunku zysków i strat", arkusz WYNIKI, pkt 5 p/n "Projekt zmiany w wyniku realizacji projektu", wynika, że w 2016 r. przychody netto ze sprzedaży spółki wyniosą 0 zł, pozostałe przychody 340.253,74 zł, przy czym spółka wykazała zysk w wysokości 337.839,47 zł. W 2017 r. spółka zaplanowała przychody ze sprzedaży w wysokości 57.348 zł i pozostałe przychody operacyjne w wysokości 652.183,90 zł, natomiast zysk w wysokości 556.666,34 zł. W ciągu kolejnych 11 lat, tj. 2018-2028, przy przychodach rzędu 172.000-213.000 zł, strona wykazuje straty rzędu 238.000 zł, 235.000 zł, 247.000 zł, 278.000 zł, 282.000 zł itd. Sąd podziela ocenę IZ, że nie można mówić o uznaniu analizowanego kryterium za spełnione, skoro w przedstawionym planie finansowym i montażu finansowym należy zakwestionować wskazane przez stronę źródła finansowania projektu a plan zakłada wieloletnie straty finansowe wskutek realizacji projektu. Tym samym, także kryterium nr 2 "Plan finansowy" nie zostało przez stronę spełnione. Ustosunkowując się do kwestii kryterium nr 3 "Zachowanie trwałości", w ramach którego sprawdzane jest, czy wnioskodawca posiada zasoby finansowe zapewniające utrzymanie projektu w okresie trwałości i przyjętym horyzoncie czasowym (nieujemny, skumulowany cash-flow w każdym roku odniesienia), Sąd wskazuje na niespełnienie przez stronę również tego kryterium. Trafnie wywodzi IZ, że dla oceny w/w kryterium podstawowe znaczenie mają dane, które pozwalają na stwierdzenie, że wnioskodawca ma nieujemne saldo przepływów pieniężnych na koniec lat objętych analizą (tj. na koniec 5 roku od zakończenia realizacji projektu) oraz że będzie w stanie utrzymać trwałość projektu w wymaganym okresie czasowym. Podstawowym powodem negatywnej oceny złożonego przez stronę wniosku w ramach niniejszego kryterium była niekorzystna ocena prognoz finansowych w okresie trwałości projektu. Według Sądu - bazując na opiniach ekspertów - IZ niewątpliwie wykazała negatywną ocenę prognoz finansowych w okresie trwałości, fakt, że przedstawione przez stronę przepływy pieniężne nie są dodatnie w całym okresie odniesienia oraz to, że ze zweryfikowanych ponownie danych jednoznacznie wynika, iż w 2017 r. wystąpi deficyt na poziomie ponad 36.000 zł. Analiza arkusza kalkulacyjnego przepływów finansowych (zakładka "Obliczenia" tabela 14, zakładka "wyniki" tabela 13 wraz z korespondującymi ujemnymi wartościami środków w bilansie) potwierdza, że występuje deficyt na kwotę (-) 36.094,95 zł, co jest skutkiem dużego zaangażowania inwestycyjnego bez wystarczającego zabezpieczenia finansowego dla projektu. Tym samym, słusznie dowodzi IZ, że wystąpienie w/w deficytu już - samo w sobie - jest wystarczające dla negatywnej oceny kryterium "Zachowanie trwałości". Przy ocenie niniejszego kryterium przypomnieć trzeba, że wykazane w projekcji dane bazują na źródłach finansowania projektu, które są niewystarczające i niepewne, co wyjaśnione zostało już w trakcie analizy oceny poprzednich kryteriów. Co się zaś tyczy działki, na której strona zamierza zrealizować inwestycję, Sąd podziela wątpliwości IZ wynikające z faktu, że strona nie jest właścicielem działki i dysponuje jedynie wątpliwym prawem jej używania na czas nieokreślony (umowa użyczenia przez osoby, które nie uczestniczą w żaden sposób w projekcie), które może zostać w każdej chwili odwołane. Takie uregulowanie praw do działki, na której strona zamierza wybudować budynek w ramach projektu, daje wątpliwe gwarancje utrzymania projektu w przyjętym horyzoncie czasowym (okresie trwałości), czyniąc dofinansowanie takiej budowy ze środków publicznych ryzykownym, co trafnie podniosła IZ. Wyjaśniając wątpliwości strony, Sąd zauważa, że sposób wyliczenia wkładu własnego wynika z pkt 13 Regulaminu konkursu, który stanowi, że minimalny wkład własny beneficjenta na poziomie projektu wynosi 15% wydatków kwalifikowalnych. We wniosku, strona wskazała wydatki kwalifikowalne na poziomie 589.606,21 zł (str. 17 wniosku), z czego 15% to 88.440,93 zł. Oceniający błędnie podał kwotę 88.450,95 zł, co pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, gdyż środki własne strony (27.000 zł) nie pokrywają wymagalnego minimum. Odnośnie naruszenia art. 60 ustawy wdrożeniowej przez doręczenie stronie karty oceny projektu bez wskazania tożsamości oceniających, należy za IZ wskazać, że wnioskodawcom nie przekazuje się informacji o osobach oceniających ich projekt (w szczególności zewnętrznych ekspertach oceniających kryteria merytoryczne). Działanie to jest celowe i usankcjonowane w programie. Wynika ono z konieczności zapewnienia bezstronności ocen dokonywanych przez ekspertów. Uregulowania takie znajdują się w Regulaminie Komisji Oceny Projektów, jak również w wytycznych MiR w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 Rozdziale "Ogólne warunki wyboru projektów", str. 12. ppkt 3: "Właściwa instytucja zapewnia wnioskodawcy dostęp do dokumentów dotyczących oceny jego projektu przy zachowaniu zasady anonimowości osób dokonujących oceny, chyba że w procedurze wyboru projektów przewidziano odstąpienie od tej zasady. Zasada anonimowości nie obowiązuje po decyzji właściwej instytucji w zakresie wyboru projektu do dofinansowania, chyba że inaczej stanowią przepisy powszechnie obowiązującego prawa". IZ RPO WD nie przyjęła odmiennych uregulowań proceduralnych. Na stronie internetowej publikowane są tylko składy osób tworzących Komisję Oceny Projektów. Wnioskodawcy uzyskują zatem dostęp do informacji o osobach oceniających wszystkie projekty w danym naborze - nie wiedzą natomiast konkretnie, która z tych osób oceniała ich wniosek. Ponadto, zgodnie z art. 37 ust. 6 ustawy wdrożeniowej, (...) dokumenty wytworzone lub przygotowane w związku z oceną dokumentów i informacji przedstawianych przez wnioskodawców do czasu rozstrzygnięcia konkursu albo zamieszczenia informacji, o której mowa w art. 48 ust. 6, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 oraz z 2016 r., poz. 34). Powyższe potwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona prawidłowo i zgodnie z prawem, IZ zasadnie nie uwzględniła protestu a zarzuty skargi są chybione. Reasumując, Sąd stwierdza, że złożony przez stronę wniosek o dofinansowanie projektu p/n "Budowa infrastruktury społecznej na potrzeby rozwoju działalności żłobka [...]" nie spełnia obligatoryjnych kryteriów oceny merytorycznej, tj. kryterium nr 1 "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", kryterium nr 2 "Plan finansowy" i kryterium nr 3 "Zachowanie trwałości", zawartych w dokumencie "Kryteriach wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020", zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WD. Zatem, nie jest możliwe przywrócenie tego projektu do dalszej oceny merytorycznej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 u.z.r.p., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło