III SA/Wr 312/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w J. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Dyrektor Izby Celnej we W., cofnął w całości zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych zlokalizowanych na terenie województwa d., udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. (nr [...]) spółce A Sp. z o.o. (dalej strona skarżąca). Niezależnie do odwołania, w dniu [...] r. strona skarżąca wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej we W. o zawieszenie postępowania prowadzonego w sprawie cofnięcia zezwolenia udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, do czasu prawomocnego zakończenia postępowań administracyjnych w sprawie cofnięcia rejestracji automatów o niskich wygranych, tj. postępowań: w sprawie automatu o niskich wygranych Mystery Jackpot 21 nr fabryczny [...] (sygn. akt: [...]); w sprawie automatu o niskich wygranych Mystery Jackpot 21 nr fabryczny [...] (sygn. akt: [...]); w sprawie automatu o niskich wygranych Mystery Jackpot 21 nr fabryczny [...]. Postępowań prowadzonych aktualnie przed Dyrektorem Izby Celnej we W. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że jeżeli w toku tych postępowań zostanie ustalone, że przedmiotowe automaty o niskich wygranych nie naruszają warunków ustawowych, w zakresie sposobu określenia maksymalnej stawki za jedną grę oraz maksymalnej wygranej (art. 239 ust. 3 ustawy o grach hazardowych), to nie może być mowy o spełnieniu dyspozycji przepisu art. 138 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Postanowienie z dnia [...] r. (nr [...]), Dyrektor Izby Celnej we W. odmówił zawieszenia postępowania prowadzonego w sprawie odwołania od decyzji cofającej zezwolenie udzielone stronie skarżącej przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia [...] r. W zażalenie strona skarżąca, zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez bezpodstawne uznanie, że sposób rozstrzygnięcia postępowań administracyjnych, w przedmiocie cofnięcia rejestracje kwestionowanych automatów, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu w/w przepisu, Podniesiono, że niedopuszczalnym jest orzeczenie o cofnięciu zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych z powodu rzekomej nieprawidłowości kwestionowanych automatów (w zakresie maksymalnej stawki lub jednorazowej wygranej), bez wcześniejszego zweryfikowania prawidłowości i legalności tych automatów w postępowaniach ku temu przewidzianych. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Celnej we W., postanowieniem (nr [...]) z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji. Na powyższe rozstrzygniecie strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez bezpodstawne uznanie, że sposób rozstrzygnięcia postępowań administracyjnych w sprawie cofnięcia rejestracji przedmiotowych automatów o niskich wygranych nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu w/w przepisu, podczas gdy stwierdzić należy, że to właśnie ustalenia podjęte w toku tych postępowań administracyjnych, w przedmiocie zgodności kwestionowanych automatów do gier o niskich wygranych z wymogami ustawy, warunkują zasadność i prawną dopuszczalność wszczęcia niniejszego postępowania o cofnięcie zezwolenia; 2. naruszenie art. 120 w zw. z art. 121 § 1 i w zw. z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez: zaniechanie przez organ podjęcia niezbędnych działań i czynności w celu dokładnego wyjaśnienia przesłanek zawieszenia, podanych we wniosku strony o zawieszenie niniejszego postępowania: zaniechanie zbadania istnienia wpływu w/w postępowań administracyjnych, dla zasadności czy wręcz dopuszczalności podjęcia niniejszego postępowania, w sytuacji, gdy wynik tego ostatniego zależny jest od oceny zgodności kwestionowanych automatów z wymogami ustawy o grach hazardowych, dokonywanej w toku postępowań o cofnięcie rejestracji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby celnej we W. podniósł, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zawieszenia postępowania może nastąpić w sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Prejudykat powinien mieć jednak charakter prawny, a nie faktyczny. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne Wskazał organ, że przepisy prawa w sposób jednoznaczny kreują po stronie Dyrektora Izby Celnej kompetencję do samodzielnej oceny, czy podmiot prowadzący działalność w zakresie objętym udzielonym zezwoleniem, dopuścił się naruszenia warunków wykonywania działalności określonych w tymże zezwoleniu oraz określonych przepisami ustawy. Co więcej, ustalenia w tym zakresie mają charakter faktycznych, zaś takie ustalenia nie mogą stanowić przedmiotu prejudykatu, który może jedynie dotyczyć zagadnień prawnych, które ujawniły się w toku postępowania, dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność jej rozstrzygnięcia. Podniesiono w odpowiedzi, że w sprawie nie zachodzi sytuacja w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, którego ocena, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." – sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, co oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy). Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r., (nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Rozstrzygnięcie to zostało wydane w konsekwencji uznania, że wynik toczącego się postępowania w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatów do gier, nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie dotyczącej cofnięcia zezwolenia. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm., dalej o.p.), organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie podkreśla się, że z zagadnieniem wstępnym, zwanym też kwestią wstępną lub prejudycjalną, mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. Jeżeli "zagadnienie" wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (wyrok NSA z dnia 25 listopada 2003 r., I SA/Łd 970/03, niepubl.). Wobec powyższego, podkreślić więc należy, że prejudykat powinien mieć charakter prawny, a nie faktyczny. Wynika z tego, że jeżeli dana okoliczność może zostać oceniona we własnym zakresie przez organ prowadzący postępowanie (co zresztą należy do jego podstawowych obowiązków), to okoliczność ta nie może jednocześnie stanowić przyczyny zawieszenia postępowania. W konsekwencji dla oceny, czy powołane przez stronę skarżącą w niniejszej sprawie okoliczności stanowią zagadnienie wstępne, uzasadniające zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 o.p., istotne znaczenie miało określenie przesłanek, które podlegają weryfikacji w toku postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Jak wynika z akt sprawy podstawę faktyczną wszczęcia postępowania stanowiły ustalenia kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego. Przeprowadzona kontrola wykazała przekroczenie wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze, określonej w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.). Z przepisów obowiązującej do dnia 31 grudnia 2009 r. ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) oraz obowiązującej od dnia 1 stycznia 2010 r. ustawy o grach hazardowych wynika, że naczelnik urzędu celnego prowadząc postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach niskich wygranych ma kompetencję do samodzielnej oceny, czy podmiot prowadzący taką działalność dopuścił się naruszenia warunków jej wykonywania. Podkreślić przy tym należy, że okoliczność, iż dany automat o niskich wygranych umożliwia stosowanie stawek wyższych, niż określone we właściwych przepisach prawa, stanowi okoliczność faktyczną, podlegającą ustaleniu w oparciu o właściwe przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa. Skoro zatem ustalenia w tym zakresie mają charakter faktyczny, to nie mogą one stanowić przedmiotu prejudykatu. W konsekwencji więc kwestia równolegle toczącego się przed Dyrektorem Izby Celnej we W. postępowania administracyjnego w przedmiocie rejestracji automatów o niskich wygranych, objętych zezwoleniem, nie ma decydującego znaczenia dla sprawy dotyczącej cofnięcia wskazanego zezwolenia, prowadzonego także przez Dyrektorem Izby Celnej we W. Postępowanie w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatów jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia i ma inne cele. Celem postępowania przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu jest uniemożliwienie korzystania z tego automatu do działalności hazardowej. Celem postępowania prowadzonego przed organami celnymi w przedmiocie cofnięcia zezwolenie, jest pozbawienia podmiotu uprawnienia do prowadzenia działalności w zakresie objętym zezwoleniem. Ustalenie przez organy celne czy automat spełnia, czy też nie warunki rejestracji nie stanowi więc zagadnienia prawnego, którego wcześniejsze rozstrzygnięcie przez inny organ lub sąd miałoby warunkować wydanie decyzji przez organ celny w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na przedmiotowych automatach. Podkreślić ponadto trzeba, że organ celny jest nie tylko uprawniony, ale przede wszystkim zobligowany do samodzielnego dokonywania ustaleń w zakresie stanu faktycznego w ramach tych postępowań. Organ ma także kompetencje do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i podjęcia na tej podstawie stosownego rozstrzygnięcia. Wskazać należy, że ustawodawca jednoznacznie wskazał, że postępowanie dotyczące zagadnienia wstępnego musi być prowadzono przez inny organ lub sąd. W pojęciu "inny organ" nie mieści się zatem ten sam organ, rozpoznający odrębne, choć pozostające w związku sprawy. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.