III SA/Wr 312/14

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca, prowadząca działalność w branży gier losowych i zakładów wzajemnych, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł wniosła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że postanowieniem z dnia 14 listopada 2014 r. (sygn. akt ..) Sąd Rejonowy dla K.zmienił w stosunku do niej sposób prowadzenie postępowania upadłościowego z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego. Dodała, że aktualnie spółka nie prowadzi działalności operacyjnej, tym samym nie posiada żadnych przychodów i nie dysponuje środkami, z których mogłaby opłacić należny wpis. Strona poinformowała, że Syndyk jest na etapie inwentaryzacji majątku, który będzie mógł być spieniężony nie wcześniej niż po upływie kilku miesięcy (tj. po wycenie go przez rzeczoznawcę). Nadto wskazano, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 2.500.000 zł, wartość środków trwałych – 4.657.599,66 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy – 888.485,30 zł. Stan kont na dwóch rachunkach bankowych wynosi 0 zł i według oświadczenia strony obydwa rachunki są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do wysokości 7.248.730,19 zł. Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez stronę skarżącą swojej sytuacji finansowej (doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 15 stycznia 2015 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). Strona skarżąca nie wykonała powyższego obowiązku w treści wniosku i nie uczyniła tego również pomimo wezwania, które precyzyjnie wskazywało jakie okoliczności są istotne dla oceny wniosku i jakiego rodzaju dokumenty mogą potwierdzić sytuację finansową strony. Przepisy żądają wykazania przez podmiot ubiegający się o prawo pomocy, że nie posiada dostatecznych środków na ten cel (i że nie ma ich, pomimo iż podjął wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków), nie jest zatem wystarczające samo oświadczenie czy też subiektywne przekonanie władz spółki o braku takich środków. Osoba prawna może wykazywać swą sytuację majątkową (finansową, ekonomiczną) za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych, choć podstawowe znaczenie mają dokumenty. W niniejszej sprawie oprócz oświadczenia zawartego w uzasadnieniu wniosku i przedłożenia odpisu postanowienia Sądu Rejonowego dla K.strona skarżąca nie wykazała żadnymi dowodami istnienia okoliczności, o których wspomina we wniosku. Sam fakt, że aktualnie prowadzone jest w stosunku do skarżącej spółki postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację jej majątku nie świadczy jeszcze o tym, że strona skarżąca nie jest w stanie opłacić wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł (stanowiącego jedyny na tym etapie koszt sądowy). Strona skarżąca nie złożyła w szczególności: rocznej deklaracji podatkowej za 2014 r. i innych aktualnych deklaracji podatkowych; wyciągów z wszystkich posiadanych kont bankowych za ostanie dwa miesiące; nie przedstawiła dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania kredytu lub pożyczki; nie nadesłała odpisu uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego dla K.z dnia ....i odpis wniosku nadzorcy sądowego z dnia 15 października 2014 r. (wraz z załącznikami) o zmianę sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego; nie przedłożyła spisu inwentarza wraz z planem likwidacyjnym; nie wyjaśniła z jakich źródeł uzyska środki na zapłatę wynagrodzenia swojego pełnomocnika procesowego w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej i dlaczego z tego samego źródła nie może pokryć aktualnego kosztu sądowego. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, znajdującą zastosowanie tylko w stosunku do podmiotów pozbawionych w ogóle możliwości uzyskania środków na ich pokrycie. Nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet Państwa powinien w całości kredytować w tym zakresie stronę, jako, że niedopuszczalne jest przerzucanie na Państwo skutków niewłaściwych decyzji i ryzyka gospodarczego przedsiębiorców. Podkreślić należy, iż nawet brak bieżących dochodów nie może być dostatecznym uzasadnieniem dla skutecznego żądania przez stronę przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy nie zgromadziła ona w okresie prowadzenia działalności gospodarczej dostatecznych środków na ten cel. Podejmując decyzję o złożeniu skargi do Sądu strona skarżąca winna była mieć świadomość, że zostanie zobowiązania do pokrywania kosztów sądowych i na ten cel zagospodarować środki. Strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych. Podkreślić należy, że skarżąca spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości 2.500.000 zł oraz aktywa trwałe o wartości 4.657.599,66 zł. Stosownie do treści art. 10 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz.1112 ze zm.) przesłanką ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność dłużnika rozumiana jako niewykonywanie swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. W doktrynie przyjmuje się, że dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Tak rozumiana "niewypłacalność" nie jest więc tożsama z brakiem środków na dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa upadłego. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia są przyczyny niewykonywania zobowiązań z uwagi na to, że nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza niewypłacalność dłużnika w rozumieniu art. 11 u.p.u.n. Z innych postępowań jakie toczą się przed tutejszym Sądem wiadomo, że strona skarżąca przynajmniej do niedawna prowadziła działalność gospodarczą na bardzo dużą skalę (w tym uzyskiwała znaczące przychody) i miało to miejsce także w trakcie gdy wobec spółki ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu. Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy stronie wnioskującej przysługuje prawo pomocy w żądanym przez nią zakresie. Niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie jest spowodowane wyłącznie brakiem jej inicjatywy przy ustaleniu czy kwalifikuje się ona do grona podmiotów legitymowanych do uzyskania takiej pomocy ze strony Państwa. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzec jak w sentencji.