III SA/Wr 312/20

WyrokWSA we Wrocławiu2021-05-05

Skład orzekający: Magdalena Jankowska - Szostak, Annetta Chołuj, Barbara Ciołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku zobowiązanego o zwrot kosztów egzekucyjnych, zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie czynności egzekucyjnej, po zakończeniu postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku zobowiązanego o zwrot kosztów egzekucyjnych, zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie czynności egzekucyjnej, ponieważ prawo egzekucyjne nie przyznaje zobowiązanemu legitymacji do zgłaszania tego typu żądań po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Zwrot kosztów jest czynnością materialnotechniczną organu, zawieszenie postępowania wymaga jego trwania i zawiadomienia wierzyciela, a uchylenie czynności jest możliwe tylko w toku postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka, po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, wniosła o zwrot kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami, o wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego oraz o uchylenie dokonanej czynności egzekucyjnej. Organy administracji obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania w tej sprawie, uznając wnioski za niedopuszczalne. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Barbara Ciołek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2021 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę w całości. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 czerwca 2020 r. znak sprawy 0201-IEE2.711.96.2020.2.JB Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu z dnia 31 marca 2020 r. nr 0271.SEE.711.372.202.AK w przedmiocie odmowy K. Sp. z o.o. (dalej: strona, skarżąca) wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwrot kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami, o wydanie orzeczenia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, a także o uchylenie dokonanej czynności egzekucyjnej dokonanej na mocy tytułu wykonawczego nr [...]. Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17 stycznia 2020 r. nr [...], wystawionego przez wierzyciela tj. Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w Warszawie, prowadził postępowanie egzekucyjne do składników majątkowych skarżącej. W toku postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z dnia 2 marca 2020 r . nr [...] organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia rachunku bankowego Spółki w P. S.A. W związku z całkowitym wyegzekwowaniem zaległości postępowanie egzekucyjne zostało zakończone w dniu 18 marca 2020 r. Procedurę egzekucyjną zakończono efektywnie ściągając zaległość wraz z kosztami egzekucyjnymi w kwocie 10.238,40 zł. Dokonanie przez P. S.A. potrącenia zakończyło realizację środka egzekucyjnego, uwalniając wierzytelności na zajętym rachunku. Skarżąca podaniem z dnia 24 marca 2020 roku (data wpływu 26 marca 2020 roku) na podstawie art. 32a, art. 56 i 58 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm. - dalej u.p.e.a.) wystąpiła o zwrot kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami; o wydanie orzeczenia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego; a także o uchylenie dokonanej czynności egzekucyjnej. W uzasadnieniu podniosła, że spółka wszczęła postępowanie w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej, o jakim mowa w art. 32 u.p.e.a. w dniu 5 grudnia 2019 roku, a w takiej sytuacji wierzyciel miał obowiązek zawiadomienia o tych okolicznościach organ egzekucyjny. Zobowiązana spółka wskazała, iż zawiadomienie to z mocy prawa powinno powodować zawieszenie postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej przedmiotu sporu do czasu ostatecznego zakończenia postępowania. Do podania dołączono kserokopię nieprawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2020 roku, sygn. akt V SA/Wa 2167/19, o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa PFRON w Warszawie z dnia 8 października 2019 roku nr DRP.WPAV.411.717.2019.KKL, będącej podstawą wystawienia dnia 17 stycznia 2020 roku przedmiotowego tytułu wykonawczego. Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu postanowieniem z dnia 31 marca 2020 r., nr 0271.SEE.711.372.202.AK działając na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej k.p.a.) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwrot kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami; o wydanie orzeczenia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, a także o uchylenie dokonanej czynności egzekucyjnej, podjętej na mocy ww. tytułu wykonawczego. Kwestionując w całości zasadność ww. rozstrzygnięcia skarżąca wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, w którym zarzuciła naruszenie art. 32 a § 1 i 2 u.p.e.a., art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 u.p.e.a. oraz art. 59 § 1 pkt 7 w związku z art. 15 § 1 u.p.e.a. Wskazując na powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ponawiając wniosek o zwrot na rachunek bankowy spółki kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami za zwłokę oraz o wydanie orzeczenia o zawieszeniu postępowania z uchyleniem dokonanej czynności w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 2 marca 2020 r. Ponadto spółka wniosła o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego albowiem nie doręczono jej upomnienia, o jakim mowa wart. 15 u.p.e.a. Strona skarżąca podtrzymała argumentację wniosku z dnia 24 marca 2020 roku. W opinii skarżącej spółki w sytuacji wszczęcia postępowania w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej, o jakim mowa wart. 32 a u.p.e.a. wierzyciel miał obowiązek zawiadomienia, o tych okolicznościach organ egzekucyjny, wskazując, w jakim zakresie egzekwowana należność pieniężna nie została zaskarżona. Zawiadomienie to z mocy prawa powinno powodować zawieszenie postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej przedmiotu sporu do czasu ostatecznego zakończenia postępowania. Skoro postępowanie egzekucyjne było bezzasadnie i niezgodnie z literą prawa prowadzone, to czynności w nim przedsięwzięte mają charakter nieskuteczny. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wskazał, że z rozwiązania przyjętego w art. 61a k.p.a. wynika obowiązek dokonania ustalenia przez organ administracji publicznej, czy wszczęcie postępowania objętego wnioskiem strony jest dopuszczalne. W przypadku negatywnego wyniku ustaleń w tym zakresie organ administracji publicznej zobligowany jest odmówić wszczęcia postępowania w sprawie. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu działanie organu egzekucyjnego dotyczące trybu rozpoznania przedmiotowego pisma było prawidłowe. Organ nadzoru stwierdził, iż na podstawie art. 64c § 3 u.p.e.a. wyłącznie po pobraniu od zobowiązanego kosztów egzekucyjnych w egzekucji wszczętej i przeprowadzonej niezgodnie z prawem należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował ten organ, np. błędnie weryfikując dopuszczalność egzekucji. Zwrot kosztów w tym trybie jest czynnością materialnotechniczną organu egzekucyjnego podejmowaną z urzędu, nie wymagając jakiegokolwiek działania ze strony zobowiązanego, czy też wierzyciela. Zwrotowi nie towarzyszy wydanie orzeczenia (postanowienia), organ egzekucyjny obciąża nimi wierzyciela, jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, np. bezpodstawnie wystawiając tytuł wykonawczy. Obciążenie to organ egzekucyjny czyni z urzędu zaskarżalnym postanowieniem i poza tym nie wiąże się ono z żadną czynnością materialnotechniczną organu egzekucyjnego, tj. ze zwrotem przez organ egzekucyjny zobowiązanemu pobranych od niego kosztów egzekucyjnych. Kwestia ewentualnego zwrotu kosztów oraz należności ubocznych, np. kosztów potrącenia bankowego, pozostaje wówczas w wyłącznej gestii wierzyciela i obok odszkodowania, kosztów tych można dochodzić na drodze cywilnej, po uprzednim wezwaniu do ich zapłaty. Zwrot więc kosztów przez organ egzekucyjny lub obciążenie tymi kosztami wierzyciela, nastąpi tylko i wyłącznie po pobraniu od zobowiązanego kosztów egzekucyjnych w bezprawnie wszczętym i prowadzonym (przeprowadzonym) postępowaniu egzekucyjnym, która to wadliwość najczęściej potwierdzana jest postanowieniem organu egzekucyjnego o uznaniu za zasadne zarzutu zobowiązanego w sprawie prowadzenia egzekucji z jego majątku. W tym przypadku organ nie stwierdził wadliwości wszczętej i przeprowadzonej egzekucji, a przede wszystkim zobowiązany jej nie zakwestionował wskazanym zarzutem, wykluczając nie tylko domaganie się zwrotu kosztów egzekucyjnych przez organ egzekucyjny, ale również procedowanie o obowiązku ich poniesienia. Podkreślić przy tym należy, iż aktualnie kwestia ewentualnego zwrotu kosztów egzekucyjnych pozostaje wyłącznie w gestii wierzyciela, który ponosi ryzyko następczej wadliwości wydanej decyzji, będącej podstawą egzekucji. Odnosząc się do kolejnego wniosku, organ nadzoru wskazał, iż stosownie do art. 56 § 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zatem, organ ten obowiązkowo, z urzędu, potwierdza deklaratoryjnym postanowieniem fakt zawieszenia z mocy prawa postępowania egzekucyjnego z przyczyn enumeratywnie wskazanych w art. 56 § 1 u.p.e.a., ale w tej sprawie zawieszenie takie nie nastąpiło, wykluczając wydanie wnioskowanego postanowienia. Odnosząc się do kwestii uchylenia dokonanej czynności egzekucyjnej organ nadzoru wyjaśnił, iż stosownie do dyspozycji art. 58 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny może jednak uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli to jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Uchylenie dokonanych czynności nie powoduje umorzenia należnych za nie kosztów egzekucyjnych. Uchylenie takie może więc nastąpić wyłącznie w trwającym i czasowo zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym, w którym aktualne pozostają dokonane czynności egzekucyjne, co jednak od dnia 5 marca 2020 roku nie ma miejsca w egzekucji przeprowadzonej na mocy przedmiotowego tytułu wykonawczego. Potrącając bowiem wierzytelności z zajętego rachunku bank zrealizował zajęcie, które straciło swój byt (ustało stosowanie środka egzekucyjnego, będącego czynnością egzekucyjną). Odnosząc się do wskazanego przez skarżącą art. 32a § 1 i 2 u.p.e.a. organ wskazał, że w myśl tego przepisu jeżeli zostało wszczęte postępowanie w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej, wierzyciel zawiadamia o tym organ egzekucyjny, wskazując, w jakim zakresie egzekwowana należność pieniężna nie została zaskarżona. Zawiadomienie to powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej przedmiotu sporu do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o ile wierzyciel nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego lub podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Przepis ten, wprowadzony do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w listopadzie 2013 roku, jest następstwem wejścia w życie ustawy z dnia 11 października 2013 roku o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 425 z późn. zm.), który to akt wymagał dostosowania przepisów egzekucji krajowej z prawem egzekucyjnym w Unii Europejskiej. Przepis ten odnosi się do udzielania wzajemnej pomocy przez Rzeczpospolitą Polską i państwa członkowskie oraz państwa trzecie przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych. Nakłada on na wierzyciela obowiązek zawiadomienia organu egzekucyjnego o wszczęciu postępowania w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej, że wskazaniem zakresu niezaskarżonej należności. Takie zawiadomienie powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej przedmiotu sporu, do czasu ostatecznego zakończenia postępowania. Zatem, tylko konsekwencją zawiadomienia przez wierzyciela organu egzekucyjnego o wskazanej okoliczności jest obligatoryjne zawieszenie postępowania egzekucyjnego, czego nie może domagać się zobowiązana. W rozpatrywanym przypadku organ egzekucyjny nie otrzymał takiego zawiadomienia. Organ nadzoru wskazał, że skoro ustawa o postępowaniu egzekucyjnym nie uprawnia zobowiązanego do: - żądania od organu egzekucyjnego zwrotu kosztów egzekucyjnych (wraz z odsetkami od dnia ich pobrania do daty zwrotu), ponieważ jest to czynność techniczna podejmowana przez ten organ z urzędu, w przypadku pobrania od Zobowiązanego kosztów w niezgodnie z prawem wszczętej i prowadzonej (przeprowadzonej) egzekucji, z winy tego organu, żądania wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, w związku z wszczęciem odrębnego postępowania w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej, które to zawieszenie wymaga uprzedniego otrzymania przez organ egzekucyjny stosownego zawiadomienia wierzyciela, a takie dotychczas nie wpłynęło, żądania uchylenia czynności egzekucyjnej, dopuszczalnego wyłącznie w razie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, które nie nastąpiło, to organ egzekucyjny nie mógł procedować, czy też w ujęciu technicznym podjąć działania oczekiwanego przez skarżącą spółkę. Z tego też względu, żądania te wykluczają wszczęcie postępowania w ich kwestii. W skardze skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji, zarzucając naruszenie art. 15, art. 32a, art. 56 § 1 pkt 1 oraz art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. W uzasadnieniu wskazała, że w prowadzonym postępowaniu doręczyła organowi egzekucyjnemu postanowienie z dnia 10 marca 2020 r. WSA w Warszawie o sygn. akt V SA/Wa 2167/19 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z siedzibą w Warszawie z dnia 8 października 2019 r. nr DRP.WPAV.411.717.2019.KKL oraz postanowienie z dnia 10 grudnia 2019 r. Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z siedzibą w Warszawie o odmowie wstrzymania wykonania ww. decyzji. Spółka wskazała, że jak wynika z tych dowodów wierzyciel posiadał wiedzę o tym, że co do decyzji z dnia 8 października 2019 r. spółka wszczęła postępowanie w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej, o jakiej mowa w art. 32a u.p.e.a. W takiej sytuacji wierzyciel miał obowiązek zawiadomienia o tych okolicznościach organ egzekucyjny, wskazując w jaki zakresie egzekwowana należność pieniężna nie została zaskarżona. Zawiadomienie to z mocy prawa powinno powodować zawieszenie postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej przedmiotu sporu do czasu ostatecznego zakończenia postepowania. Tym samym postepowanie egzekucyjne było prowadzone niezgodnie z prawem a czynności mają charakter nieskuteczny. Strona zarzuciła, że przed wszczęciem egzekucji nie otrzymała pisemnego upomnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia. Nie jest sporny stan faktyczny sprawy. Jak wynika z akt sprawy skarżąca po zakończeniu postępowania egzekucyjnego wystąpiła z wnioskiem o zwrot kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami; o wydanie orzeczenia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego; a także o uchylenie dokonanej czynności egzekucyjnej. Istota sporu sprowadza się do stwierdzenia, czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosków strony. W ocenie Sądu, organ prawidłowo zastosował przepis art. 61a § 1 k.p.a. Po myśli art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z rozwiązania przyjętego w art. 61a k.p.a. wynika obowiązek dokonania ustalenia przez organ administracji publicznej, czy wszczęcie postępowania objętego wnioskiem strony jest dopuszczalne. W przypadku negatywnego wyniku ustaleń w tym zakresie organ administracji publicznej zobligowany jest odmówić wszczęcia postępowania w sprawie. Z regulacji zawartej w art. 61a k.p.a. wynika, iż odmowa wszczęcia postępowania następuje z przyczyn o charakterze formalnym (procesowym), które czynią wniosek niedopuszczalnym. Organ na wstępnym etapie postępowania bada, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie, oceniając przesłanki procesowe dopuszczające merytoryczne rozpoznanie wniosku. W orzecznictwie wskazuje się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., II SA/Ol 893/LEX nr 1094438). W zakresie wniosku skarżącej dotyczącego zwrotu kosztów egzekucyjnych wskazać należy, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym nie uprawnia zobowiązanego do żądania od organu egzekucyjnego zwrotu kosztów egzekucyjnych, ponieważ jest to czynność techniczna podejmowana przez ten organ z urzędu, w przypadku pobrania od zobowiązanego kosztów w niezgodnie z prawem wszczętej i prowadzonej egzekucji, z winy tego organu. Wskazać należy, że zgodnie z art. 64c § 3 u.p.e.a. wyłącznie po pobraniu od zobowiązanego kosztów egzekucyjnych w egzekucji wszczętej i przeprowadzonej niezgodnie z prawem należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował ten organ, np. błędnie weryfikując dopuszczalność egzekucji. Zwrot kosztów w tym trybie jest czynnością materialnotechniczną organu egzekucyjnego podejmowaną z urzędu, nie wymagając jakiegokolwiek działania ze strony zobowiązanego, czy też wierzyciela. Zwrotowi nie towarzyszy wydanie orzeczenia (postanowienia), organ egzekucyjny obciąża nimi wierzyciela, jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, np. bezpodstawnie wystawiając tytuł wykonawczy. Zdaniem Sądu, organ zasadnie skonstatował, że zwrot kosztów przez organ egzekucyjny lub obciążenie tymi kosztami wierzyciela, nastąpi tylko i wyłącznie po pobraniu od zobowiązanego kosztów egzekucyjnych w bezprawnie wszczętym i prowadzonym (przeprowadzonym) postępowaniu egzekucyjnym, która to wadliwość najczęściej potwierdzana jest postanowieniem organu egzekucyjnego o uznaniu za zasadne zarzutów zobowiązanego w sprawie prowadzenia egzekucji z jego majątku. W tym przypadku nie stwierdzono wadliwości wszczętej i przeprowadzonej egzekucji, a przede wszystkim skarżąca jej nie zakwestionowała zarzutami, wykluczając nie tylko domaganie się zwrotu kosztów egzekucyjnych przez organ egzekucyjny, ale również procedowanie o obowiązku ich poniesienia. W ocenie Sądu prawidłowo organ ocenił wniosek strony o zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 56 § 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zatem, organ ten obowiązkowo, z urzędu, potwierdza deklaratoryjnym postanowieniem fakt zawieszenia z mocy prawa postępowania egzekucyjnego z przyczyn enumeratywnie wskazanych w art. 56 § 1 u.p.e.a. W niniejszej sprawie po pierwsze w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawieszenie takie nie nastąpiło, po drugie zawieszenie postępowania egzekucyjnego możliwe jest tylko wtedy kiedy ono się toczy, a w przedmiotowej sprawie już w momencie składania przez skarżącą przedmiotowego wniosku było ono zakończone. Odnosząc się do ostatniego wniosku skarżącej o uchylenie dokonanej czynności egzekucyjnej wskazać należy, że stosownie do dyspozycji art. 58 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny może uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli to jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Uchylenie takie może nastąpić wyłącznie w trwającym postępowaniu egzekucyjnym, w którym aktualne pozostają dokonane czynności egzekucyjne, co jednak – jak słusznie podniósł organ nadzoru - od dnia 5 marca 2020 roku nie ma miejsca w egzekucji przeprowadzonej na mocy przedmiotowego tytułu wykonawczego. Potrącając bowiem wierzytelności z zajętego rachunku bank zrealizował zajęcie, które straciło swój byt (ustało stosowanie środka egzekucyjnego, będącego czynnością egzekucyjną). Wbrew twierdzeniom skargi organ egzekucyjny nie naruszył art. 32a § 1 i 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli zostało wszczęte postępowanie w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej, wierzyciel zawiadamia o tym organ egzekucyjny, wskazując, w jakim zakresie egzekwowana należność pieniężna nie została zaskarżona. Zawiadomienie to powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej przedmiotu sporu do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o ile wierzyciel nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego lub podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Takie zawiadomienie powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej przedmiotu sporu, do czasu ostatecznego zakończenia postępowania. Nie można zarzucić organowi egzekucyjnemu dowolności w przyjęciu, że tylko konsekwencją zawiadomienia przez wierzyciela organu egzekucyjnego o wskazanej okoliczności jest obligatoryjne zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Tym samym brak jest podstaw prawnych aby takiego zawieszenia domagał się skarżący. Jak wynika z akt sprawy w rozpatrywanym przypadku organ egzekucyjny nie otrzymał takiego zawiadomienia od wierzyciela. W tym miejscu należy wskazać, że - wbrew twierdzeniom skargi - postanowienie z dnia 10 marca 2020 r. WSA w Warszawie o sygn. akt V SA/Wa 2167/19 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z siedzibą w Warszawie z dnia 8 października 2019 r. nr DRP.WPAV.411.717.2019.KKL oraz postanowienie z dnia 10 grudnia 2019 r. Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z siedzibą w Warszawie o odmowie wstrzymania wykonania ww. decyzji skarżąca doręczyła organowi egzekucyjnemu po zakończonym postępowaniu egzekucyjnym a nie jak wskazuje w prowadzonym postępowaniu. Mając na uwadze powołany wyżej przepis art. 61 a § 1 k.p.a. zaistniała podstawa do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu kosztów egzekucyjnych, wydania orzeczenia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, a także uchylenia dokonanej czynności egzekucyjnej. Reasumując wskazać należy, iż w badanej sprawie przyczyną, która uniemożliwia wszczęcie postępowania jest zakres żądania niemożliwy do merytorycznego rozpoznania z przyczyn faktyczno-prawnych o charakterze podmiotowym. Prawo egzekucyjne nie daje bowiem zobowiązanemu legitymacji do zgłaszania żądań takiej treści. W ocenie Sądu organ egzekucyjny nie mógł w dniu otrzymania żądania procedować w opisanym zakresie, co z kolei bezspornie uniemożliwia wszczęcie postępowania. Wystąpienie przesłanek do odmowy wszczęcia postępowania oznacza brak podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosków strony. W ocenie Sądu wskazywane przez skarżącego w skardze przepisy u.p.e.a. nie zostały naruszone. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Sąd, działając w trybie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło