III SA/Wr 312/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 5 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym skargi i wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi W. w L. na rozstrzygnięcie Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej z dnia 15 lipca 2024 r., nr WK.610.494.2023.AK w przedmiocie pozostawienia protestu od negatywnej oceny projektu bez rozpatrzenia postanawia: I. odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi; II. odrzucić skargę; III. zwrócić stronie skarżącej wpis od skargi w kwocie 100 zł. Pismem z dnia 1 sierpnia 2024 r. W. w L. (dalej skarżąca, strona skarżąca) wniosła skargę na rozstrzygnięcie Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej w przedmiocie pozostawienia protestu od negatywnej oceny projektu bez rozpatrzenia. Pismem z dnia 12 sierpnia 2024 r. strona skarżąca została wezwana do usunięcia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania – braków formalnych skargi przez: a) złożenie odpisu skargi wraz z załącznikami; b) złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej tzn. dokumenty potwierdzające sposób zarządu – umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokali lub umowa zawarta później w formie aktu notarialnego lub uchwała właścicieli lokali zaprotokołowana notarialnie ustalające sposób zarządu nieruchomością wspólną w tym powierzenie zarządu zarządcy, uchwała właścicieli wyrażająca zgodę na wniesienie skargi do sądu administracyjnego i udzielająca pełnomocnictwa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego; c) wskazanie numeru REGON strony w Krajowym Rejestrze Sądowym strony skarżącej oraz złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (odpis KRS); d) wniesienie kompletnej dokumentacji w sprawie w oryginale lub uwierzytelnionej kserokopii obejmującej wniosek o dofinansowanie projektu wraz z załącznikami – wniosek nie zawiera załączników. Stronę poinformowano, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie 7 dni spowoduje odrzucenie skargi – art. 73 ust. 7 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. 2023 r. poz. 1079). Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało odebrane przez stronę skarżącą w dniu 14 sierpnia 2024 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, strona skarżąca skierowała pismo do Sądu celem uzupełnienia braków formalnych skargi, które wpłynęło do Sądu w dniu 29 sierpnia 2024 r. Przesyłka została doręczona za pośrednictwem kuriera [...]. Jednocześnie, strona skarżąca skierowała do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku strona wyjaśniła, że w dniu 21 sierpnia 2024 r. wysłała do Sądu przesyłką kurierską (za pośrednictwem strony internetowej: [...]) pismo wraz z uzupełnionymi brakami formalnymi, z zachowaniem siedmiodniowego terminu. Pomimo wysłania dokumentów w terminie, w dniu 23 sierpnia 2024 r. otrzymała informacją zwrotną od kuriera drogą mailową z adnotacją, iż przesyłka nie została doręczona z powodu: niepotwierdzone – odmowa przyjęcia. W związku z tym przesyłka została stronie zwrócona. W dniu 26 sierpnia 2024 r. strona skarżąca próbowała wyjaśnić powód zwrotu dokumentów kontaktując się z biurem informacji sądu administracyjnego. Strona wskazała, że najprawdopodobniej kurier próbował doręczyć przesyłkę o godz. 15.13, natomiast biuro podawcze Sądu przyjmuje paczki do godz. 15.00. W związku z tym, strona ponownie przesłała pismo dotyczące uzupełnienia braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022 r. poz. 1079), dalej: "u.z.r.z.", która określa szczególne zasady zaskarżenia rozstrzygnięć właściwej instytucji do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W myśl art. 76 u.z.r.z. w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") dotyczące aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. Zgodnie z art. 73 ust. 2 u.z.r.z. skarga jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania zaskarżonej informacji wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skarga podlega wpisowi stałemu. Przepis art. 73 ust. 3 u.z.r.z. enumeratywnie wylicza składniki wchodzące w skład kompletnej dokumentacji jaką wnioskodawca jest zobowiązany dostarczyć wraz ze skargą. Są to wniosek o dofinansowanie projektu, informacja o wynikach oceny projektu, wniesiony protest oraz informacja o rozstrzygnięciu podjętym wskutek wniesienia protestu, wszystko wraz z ewentualnymi załącznikami. Dokumentacja ta wnoszona jest przez wnioskodawcę w oryginale lub w postaci uwierzytelnionej kopii (art. 73 ust. 4 u.z.r.z.). W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę na rozstrzygnięcie Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej w przedmiocie pozostawienia protestu od negatywnej oceny projektu bez rozpatrzenia. Pismem z dnia 12 sierpnia 2024 r. strona skarżąca została wezwana do usunięcia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania – braków formalnych skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej w dniu 14 sierpnia 2024 r. (k-84). Termin na uzupełnienie braków upływał zatem skarżącej z końcem dnia 21 sierpnia 2024 r. Jak wynika z akt, wnioskowane dokumenty wpłynęły do Sądu w dniu 29 sierpnia 2024 r. Dokumenty zostały nadane w dniu 21 sierpnia 2024 r. do tut. Sądu za pośrednictwem firmy świadczącej usługi kurierskie. Stosownie do treści art. 83 § 3 p.p.s.a., oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2021 r. - Prawo pocztowe, (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1640 ze zm.), operator wyznaczony jest wybierany na okres 10 lat przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w drodze decyzji, spośród operatorów pocztowych wyłonionych w drodze konkursu ogłaszanego przez Prezesa UKE. Decyzją z dnia 30 czerwca 2015 r., nr DRP.WKP.710.2.2015.26.27 Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej dokonał wyboru P. S.A. z siedzibą w W. jako operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025. W świetle ww. przepisów uznać zatem należy, że firma kurierska - [...] nie jest operatorem pocztowym wyznaczonym w rozumieniu ustawy - Prawo pocztowe. W myśl art. 83 § 1 p.p.s.a., terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego z zastrzeżeniem § 2. Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy (art. 83 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie ostatnim dniem terminu do wniesienia uzupełnienia skargi był dzień 21 sierpnia 2024 r. Skarżący nadał przesyłkę zawierającą uzupełnienie skargi za pośrednictwem firmy kurierskiej – [...] w dniu 21 sierpnia 2024 r., jednakże firma kurierska - [...] nie ma statusu operatora pocztowego wyznaczonego w rozumieniu ustawy - Prawo pocztowe. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla sprawy, ponieważ w takiej sytuacji za datę wniesienia uzupełnienia skargi do sądu należy przyjąć dzień doręczenia pisma do tut. Sądu, tj. dzień 29 sierpnia 2024 r., co oznacza, że uzupełnienie skargi zostało złożone po upływie ustawowego terminu do jej uzupełnienia. Pismem z dnia 29 sierpnia 2024 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 87 § 3 p.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przesłanką przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny - wymagający od strony staranności (por. postanowienie SN z dnia 7 lutego 2000 r., sygn. akt I CKN 1261/99). Przy ocenie winy należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r. sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydaw. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Okoliczności uniemożliwiające stronie terminowe podjęcie czynności procesowej winne zostać, zgodnie z powołanym art. 87 § 2 p.p.s.a. uprawdopodobnione. Jak wynika z judykatury jest to forma wykazania faktów mniej pewna, niż udowodnienie, jednakże, co wynika choćby z brzmienia słowa "uprawdopodobnić", twierdzenie strony nie może być całkowicie gołosłowne. Uprawdopodobnienie jest środkiem słabszym od dowodu, ale o jego zaistnieniu możemy mówić wówczas, gdy twierdzenie strony jest prawdopodobne, wiarygodne (por. postanowienie NSA z 27 października 2008 r., sygn. akt I FZ 398/08). W przedmiotowej sprawie do uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez stronę skarżącą doszło wskutek nadania przesyłki zawierającej uzupełnienie braków w ostatnim dniu wyznaczonego terminu za pośrednictwem prywatnego przedsiębiorstwa przewozowego. Jak wynika z historii zamówienia przesyłki na stronie www: [...], uzupełnienie skargi zostało nadane w dniu 21 sierpnia 2024 r., o godzinie 15:46. Biuro podawcze Sądu czynne jest natomiast codziennie od poniedziałku do piątku w godzinach od 8:00 do 15:00. Należy stwierdzić, że już tylko z samego porównania ww. godzin wynika, że w momencie nadawania przesyłki, jej doręczenie w terminie nie było możliwe. Skarżący nie przedstawił natomiast okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu. Za takie okoliczności nie sposób uznać sytuację pozostawania w błędnym przekonaniu przez skarżącą, iż samo nadanie w terminie przesyłki u operatora innego aniżeli Poczta Polska S.A., jest wystarczające do zachowania terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jak wynika z treści przepisów art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu w dokonaniu czynności procesowej przed sądem administracyjnym jest uprawdopodobnienie okoliczności, iż strona nie ponosiła winy w uchybieniu terminu, a więc że uchybienie było następstwem okoliczności - zdarzeń, których strona nie mogła przewidzieć lub nie mogła im zapobiec nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreślić przy tym należy, że przeszkody, których wynikiem było uchybienie terminu do dokonania określonej czynności procesowej muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Okoliczności na jakie powołuje się skarżąca świadczą natomiast o braku należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw oraz o braku należytej organizacji - zatem o niedbalstwie, nie zaś o braku winy w uchybieniu terminu. Powyższe okoliczności wykluczają zatem możliwość uwzględnienia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżąca nie wykazała, iż uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych bez winy, wobec czego brak było podstaw do zastosowania art. 86 § 1 p.p.s.a. o czym Sąd orzekł w pkt I postanowienia. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 73 ust. 6 pkt 2 u.z.r.z., odrzucił skargę, o czym orzeczono w punkcie II sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego od skargi orzeczono w punkcie III sentencji postanowienia, na podstawie art. 76 u.z.r.z. w zw. z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.