III SA/Wr 313/25

WyrokWSA we Wrocławiu2026-01-08

Skład orzekający: Anna Kuczyńska-Szczytkowska, Anetta Chołuj, Magdalena Jankowska-Szostak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania dofinansowania do likwidacji barier technicznych ze środków PFRON, uzasadniona brakiem wystarczających środków finansowych i przyznaniem pierwszeństwa osobom z wyższą liczbą punktów w ocenie merytorycznej wniosku, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odmowa przyznania dofinansowania ze środków PFRON była uzasadniona brakiem wystarczających środków finansowych oraz prawidłowym zastosowaniem kryteriów oceny wniosków, zgodnie z którymi pierwszeństwo miały osoby z wyższą liczbą punktów. Działanie organu było zgodne z przepisami prawa, uwzględniając ograniczone środki i uznaniowy charakter decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca Ł. H. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Wałbrzycha o odmowie przyznania dofinansowania do likwidacji barier technicznych (zakupu schodołazu gąsienicowego) ze środków PFRON. Odmowa była uzasadniona brakiem wystarczających środków finansowych, przy czym pierwszeństwo przyznano osobom z wyższą liczbą punktów w ocenie merytorycznej wniosku. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując podstawę prawną zarządzenia MOPS ustalającego zasady rozpatrywania wniosków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Protokolant st. specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi L. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 23 czerwca 2025 r. nr SKO 4103/117/2025 w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania do likwidacji barier technicznych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z 23 czerwca 2025 r. (nr SKO 4103/117/2025) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika Ł. H. (dalej strona, skarżąca) od decyzji Prezydenta Wałbrzycha (dalej organ I instancji) z 30 kwietnia 2025 r. (nr [...]/[...]/[...]/[...]/[...]/[...]) w sprawie odmowy przyznania dofinansowania do likwidacji barier technicznych w roku 2025 r. ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej k.p.a.), art. art. 35 a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024, poz. 44, dalej ustawa). W uzasadnieniu decyzji Kolegium przypomniało, że przyczyną odmowy przyznania dofinansowania do likwidacji barier technicznych w roku 2025 dla Ł. H. do schodołazu gąsienicowego w wysokości 18 571,55 zł był brak wystarczających środków finansowych. Kolegium przywołało treść art. 1, art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d, ust. 4 ustawy oraz § 2, § 6, § 10 ust 1, § 11 ust 4 pkt 1, § 12 ust. 3b, § 14 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 926, dalej rozporządzenie). Podkreśliło, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, z którego wynika, że w zakresie prawa administracyjnego obowiązuje domniemanie rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Brak wskazania w przepisach ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia formy jaką przybiera informacja z § 12 ust. 3b rozporządzenia ("Właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego informuje wnioskodawcę o sposobie rozpatrzenia wniosku w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia kompletnego wniosku") nie stanowi przeszkody dla uznania, że jest to decyzja administracyjna. W konsekwencji organ II instancji wskazał, że pismo organu I instancji z 30 kwietnia 2025 r., w którym odmówiono przyznania dofinansowania do likwidacji barier technicznych w 2025 r. należy potraktować jako decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie. Kolegium podkreśliło, że dofinansowanie odbywa się ze środków Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i przyznanie dofinansowania jest decyzją opartą na uznaniu administracyjnym. Oznacza to, że zadaniem organu jest wszechstronna ocena sytuacji wnioskodawcy, rozpatrzenie okoliczności działających za lub przeciw przyznaniu świadczenia. Przedmiotowa ocena powinna również uwzględniać podstawowe zasady i kryteria przyznawania takiego dofinansowania, a także ilość posiadanych przez organ środków finansowych przeznaczonych na ten cel. W ocenie Kolegium organ I instancji miał prawo w działając w ramach uznania administracyjnego ustalić zasady rozpatrywania wniosków o przyznanie dofinansowania z ww. Funduszu zarządzeniem Nr 8/2025r. z dnia 27 marca 2025 r. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. W ramach ustalania tych zasad przyjęto ocenę merytoryczną wniosku dotyczącego likwidacji barier technicznych, strona uzyskała 40 punktów. SKO wyjaśniło, że organ I instancji prawidłowo przyjął, iż stronie nie przyznano dofinansowania z uwagi na brak wystarczających środków. Kolegium przywołało dane z uzasadnienia decyzji organu I instancji i wskazało, że kwota przeznaczona na dofinansowanie do likwidacji barier architektonicznych jaką dysponował organ to kwota 650.000 zł, natomiast kwota konieczna na sfinansowanie wszystkich wniosków na ten cel to 4341257,99 zł dla 258 osób. Z kwoty jaką dysponował organ dofinansowaniem objęto tylko 75 osób i były to osoby, które zgodnie z przyjętymi zasadami na podstawie karty oceny merytorycznej wniosku osiągnęły najwyższą ilość punktów od 50 do 70, zgodnie z kolejnością ich złożenia. Wniosek strony uzyskał 40 punktów i nie mógł dostać dofinansowania. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca i za pośrednictwem pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Decyzji zarzuciła obrazę prawa przez: 1.niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 6, art. 8 § 1 k.p.a., art. 35a ust. 4 ustawy w związku z § 6 pkt 2), § 9 ust. 3, § 12 ust. 3a rozporządzenia, a także w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 2, art. 7, art. 30, art. 32 ust. 1 zdanie drugie oraz ust. 2, art. 69 i art. 93 ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP, jak również art. 19 pkt. b, art. 20 pkt. b Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, w zakresie, w jakim odmawia wnioskowanego wsparcia ze środków PFRON do likwidacji barier technicznych osobie niepełnosprawnej w stopniu znacznym, spełniającej kryteria ustawy, a także spełniającej kryteria rozporządzenia, na podstawie zarządzenia nr 8/2025 (wraz z załącznikami) Dyrektora MOPS w Wałbrzychu z dnia 27 marca 2025 r. w sprawie wprowadzenia zasad rozpatrywania wniosków o dofinansowanie ze środków PFRON w MOPS w Wałbrzychu w 2025 r., które to Zarządzenie wraz z załącznikami w przyjętej treści nie mają umocowania prawnego do ich wydania i stosowania ani w ustawie, ani w rozporządzeniu, a naruszają przywołane powyżej przepisy prawa powszechnie obowiązującego; 2. brak podania w sentencji decyzji SKO faktycznej, szczegółowej podstawy prawnej (przepisu) prawa materialnego przyjętego rozstrzygnięcia, co narusza art. 107 § 1 k.p.a.; 3. fałszywe przywołanie w uzasadnieniu decyzji SKO uzasadnienia decyzji MOPS, jak również fałszywe przywołanie przedmiotu odwołania pełnomocnika skarżącej, co narusza art. 8 § 1, art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a.; 4.rażące naruszenie § 12 ust. 3a rozporządzenia, tj. prawa powszechnie obowiązującego, zarówno w decyzji SKO przez jego nieuwzględnienie, jak i również w postępowaniu MOPS, który działał na podstawie sprzecznego z nim pkt III Zarządzenia - nie stosując się do przywołanego przepisu rozporządzenia, tym samym oba organy pogwałciły art. 6 i art. 7 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP. Mając na uwadze powyższe strona wniosła: o uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 poz. 935, dalej: p.p.s.a.) w całości zaskarżonej decyzji SKO w Wałbrzychu oraz poprzedzającą ją decyzję MOPS w Wałbrzychu przez naruszenie przepisów prawa materialnego, oraz przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy lub stwierdzenie nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w całości decyzji obu wskazanych organów w związku z wystąpieniem przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z jednoczesnym powiadomieniem przez wydanie postanowienia na podstawie art. 155 § 1 p.p.s.a. właściwych organów państwowych o wystąpieniu wskazanych okoliczności, celem pociągnięcia pracowników administracji do odpowiedzialności za naruszenie prawa; orzeczenie co do istoty sprawy na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. i nadanie orzeczeniu trybu natychmiastowej wykonalności w związku z art. 152. § 1 p.p.s.a. poprzez zasądzenie wnioskowanego przez skarżącą wsparcia ze środków PFRON wg wniosku skarżącej z 20 lutego 2025 r. zarejestrowanym pod nr [...]/[...]/[...]/[...]/[...]/[...] w wyliczonej kwocie dofinansowania równej 18 571,55 zł (słownie: osiemnaście tysięcy pięćset siedemdziesiąt jeden złotych 55 grosze) do zakupu schodołazu gąsienicowego, co stanowi 95 % kwoty zakupu (19 549 zł) i zobowiązanie MOPS w Wałbrzychu, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Wałbrzycha, do podpisania w tym zakresie przewidzianej w § 14 ust. 1 rozporządzenia umowy ze skarżącą; stwierdzenie na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. nieważności Zarządzenia nr 8/2025 (wraz z jego załącznikami) Dyrektora MOPS w Wałbrzychu z dnia 27.03.2025 w sprawie wprowadzenia zasad rozpatrywania wniosków o dofinansowanie ze środków PFRON w MOPS w Wałbrzychu w 2025 r. w zakresie likwidacji barier technicznych, architektonicznych i w komunikowaniu się; uchylenie bądź stwierdzenie nieważności wszystkich 75 decyzji wydanych przez MOPS w Wałbrzychu na podstawie Zarządzenia nr 8/2025 (i jego załączników) Dyrektora MOPS w Wałbrzychu z dnia 27-.03.2025 w sprawie wprowadzenia zasad rozpatrywania wniosków o dofinansowanie ze środków PFRON w MOPS w Wałbrzychu w 2025 r. w zakresie likwidacji barier technicznych, architektonicznych i w komunikowaniu się, na podstawie których udzielono do dnia wydania orzeczenia Sądu wsparcia ze środków PFRON; stwierdzenie na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. nieważności Uchwały Rady Miejskiej Miasta Wałbrzycha z dnia 25 marca 2025 r. nr XIII/136/25 w zakresie pkt. 1 załącznika Uchwały Rady Miejskiej Miasta Wałbrzycha z dnia 25 marca 2025 r. nr XIII/136/25 zatytułowanego "Podział środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na realizację zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej na 2025 rok", w którym przeznaczono kwotę aż 3 519 600 zł (słownie: trzy miliony pięćset dziewiętnaście tysięcy sześćset złotych) na pokrycie kosztów terapii zajęciowej, tj. na dzienną pomoc instytucjonalną, co stanowi pokrycie aż 90 % kosztów tej działalności i stanowi aż 50 % wszystkich otrzymanych przez Miasto Wałbrzych środków z PFRON (7 007 590 zł) i jest bezpośrednim powodem masowych późniejszych odmówień osobom niepełnosprawnym pomocy indywidualnej na zaspokojenie ich potrzeb wynikających z braku możliwości pokonywania barier technicznych, architektonicznych, w komunikowaniu się - z powodu "ograniczonych środków" - bowiem pkt 7 tegoż załącznika przewiduje zaledwie 650 000 zł na te cele. W obszernym uzasadnieniu skarżąca podkreśliła między innymi, że Trybunał Konstytucyjny orzekał już w przeszłości, że waga interesu finansowego państwa (w tym wypadku budżetu Miasta Wałbrzycha) jest nieproporcjonalnie niższa od wagi interesów osób niepełnosprawnych, jako grupy osób, którym władze publiczne powinny udzielić wsparcia w sposób szczególny. Odmowa pomocy w zaspokojeniu potrzeb egzystencjalnych osób niepełnosprawnych wynikających z ich niepełnosprawności, nie może być w tym przypadka usprawiedliwiana koniecznością wprowadzenia mechanizmów oszczędnościowych w budżecie (w tym wypadku Miasta). Naganne jest szukanie oszczędności za wszelką cenę zwłaszcza tam, gdzie normy rangi konstytucyjnej zapewniają określone prawa czy gdzie egzystencja osób słabszych zdrowotnie jest ciężko naruszona. TK formułował wielokrotnie obowiązek stosowania zasady sprawiedliwości społecznej, określając ją jako dyrektywę programową, która ma za zadanie określić aktywność państwa i jego organów w stosunkach wewnętrznych państwa, zatem przestrzeganie jej jest bezwzględnie konieczne. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. W piśmie z 5 listopada 2025 r. strona wskazała, że wycofuje swój wniosek z wniesionej do tutejszego Sądu skargi (sygn. akt III SA/Wr 313/25) z dnia 24 lipca 2025 r. na decyzję SKO w Wałbrzychu nr SKO 4103/117/2025 z dnia 23 czerwca 2025 r. oraz decyzję ją poprzedzającą organu I instancji administracyjnej, tj. MOPS w Wałbrzychu z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr Wałbrzych [...]/[...]/[...]/[...]/[...]/[...] i uszczegółowiła, że cofnięcie dotyczy wyłącznie wniosku pełnomocnika skarżącej ze strony 2 skargi w punkcie 2. Uzasadniając swoje stanowisko strona wyjaśniła, że decyzją z 14 października 2025 r. MOPS w Wałbrzychu ponownie rozpoznał wniosek skarżącej z dnia 20 lutego 2025 r. o dofinansowanie w ramach likwidacji barier technicznych do zakupu schodołazu gąsienicowego. Powodem ponownego rozpoznania wniosku skarżącej miało być uzyskanie dodatkowych, nowych środków z PFRON. Strona wskazała, że 22 października 2025 r. MOPS w Wałbrzychu przedłożył pełnomocnikowi skarżącej do podpisu umowę na tę okoliczność. Strona wyjaśniła, że pomimo zgłoszenia przez pełnomocnika zastrzeżeń, że obecna cena zakupu tego samego schodołazu, od tego samego sprzedającego uległa wzrostowi o kwotę 500 zł brutto, tj. z kwoty 19 549 zł do 20 049 zł, MOPS w Wałbrzychu odmówił uwzględnienia ponownej, aktualnej kalkulacji kosztów zakupu, obciążając w zapisach umowy w par. 2 pkt. 6 samą skarżącą dodatkowymi kosztami (wkład własny zamiast kwoty 977,45 zł wyniósł 1477,45 zł). W opinii strony takie jednak działanie MOPS w Wałbrzychu obciążyło skarżącą dodatkowymi stratami, których by ponosić nie musiała, gdyby jej wniosek z 20 lutego 2025 r. został rozpoznany w terminie 30 dni od dnia złożenia przez nią kompletnego wniosku i na podstawie powszechnie obowiązującego prawa. Jednocześnie wskazała, że zaskrzona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są nadal i były wydane z naruszeniem przepisów prawa powszechnie obowiązującego, tym samym zakres zarzutów podniesionych przez pełnomocnika w treści skargi z dnia 24 lipca 2025 r., pozostałych wniosków, uzasadnienia faktycznego, dowodowego oraz prawnego są podtrzymane przez pełnomocnika bez zmian i wymagają wydania wyroku przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl przywołanych regulacji Sąd stwierdza, że skarga strony dotyczyła decyzji z 23 czerwca 2025 r. (nr SKO 4103/117/2025) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Wałbrzycha (z 30 kwietnia 2025 r. (nr [...]/[...]/[...]/[...]/[...]/[...]). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy powołanej wyżej ustawy o rehabilitacji oraz przepisy wykonawcze rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. Stosownie do treści art. 35a ust. 1 pkt 4 w/w ustawy do zadań powiatu należy podejmowanie działań zmierzających do ograniczenia skutków niepełnosprawności. Natomiast według art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d ustawy o rehabilitacji do zadań powiatu należy dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. Z kolei w art. 35a ust. 4 ustawy o rehabilitacji zostało zawarte upoważnienie dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia w drodze rozporządzenia rodzajów zadań, o których mowa w ust. 1, które mogą być finansowane ze środków Funduszu, z uwzględnieniem wymagań, jakie powinny spełniać podmioty ubiegające się o dofinansowanie tych zadań, a także trybu postępowania i zasad ich dofinansowania ze środków Funduszu. W jej wykonaniu regulacje dotyczące zadań powiatu, o których mowa w art. 35a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, zostały zawarte rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. W myśl § 2 pkt 4 tego rozporządzenia ze środków Funduszu może być finansowane w części lub w całości zadanie polegające na likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. W myśl § 6 pkt 1 rozporządzenia, o dofinansowanie ze środków Funduszu zadań, jeżeli ich realizacja umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, mogą ubiegać się – na likwidację barier architektonicznych – osoby niepełnosprawne, które mają trudności w poruszaniu się, jeżeli są właścicielami nieruchomości lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości albo posiadają zgodę właściciela lokalu lub budynku mieszkalnego, w którym stale zamieszkują. Dofinansowanie zadań ze środków Funduszu następuje na wniosek złożony do powiatowego centrum pomocy rodzinie lub powiatowego urzędu pracy (§ 10 rozporządzenia), który ma spełniać określone w § 11 rozporządzenia wymogi formalne i który w zakresie dofinansowania likwidacji barier architektonicznych, może być złożony w każdym czasie (§ 12 ust. 2). W § 14 rozporządzenia wskazano, że podstawę dofinansowania zadań ze środków Funduszu stanowi umowa zawarta przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) z osobą niepełnosprawną lub jej przedstawicielem ustawowym, osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca wnioskiem złożonym w miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Wałbrzychu datowanym na 10 listopada 2025 r. wystąpiła o sfinansowanie w wysokości 18.571,55 zł ze środków PFRON zakupu schodołazu gąsienicowego. Wniosek rozpatrzono negatywnie z uwagi na wyczerpanie środków posiadanych na ten cel. Uzasadniając odmowę podkreślono, że kwota przeznaczona na dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, technicznych i w komunikowaniu wyniosła 650.000 zł w 2025 r., zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej Wałbrzycha nr XIII/136/2025 w sprawie określenia zadań powiatu, na które przeznaczone są środki PFRON. W 2025 r. o dofinansowanie ubiegało się 258 osób z niepełnosprawnością na ten cel na łączną kwotę 4 341 257,99 zł. Dofinansowaniem objęto 75 osób zgodnie z zasadami rozpatrywania wniosków określonych w zarządzeniu nr 8/2025 Dyrektora MOPS w Wałbrzychu z 27 marca 2025 r. Rozpoznając tę sprawę podkreślić należy, że zawarcie umowy o dofinansowaniu jest w tej sytuacji elementem realizacji zadania publicznego – rehabilitacji społecznej osób niepełnosprawnych. Jest to umowa celowa, nieodpłatna w tym znaczeniu, że przyznający dofinansowanie nie otrzymuje w zamian żadnego ekwiwalentu za udzielone dofinansowanie. W tym ujęciu umowa ta zbliża się swym charakterem do przyznania bezzwrotnej dotacji lub też udzielenie pomocy o charakterze świadczenia z pomocy społecznej (por. G. Ninard, Dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, NZS nr 1/2011, s. 5 i n., cytowane za LEX/el/.). Taki charakter i fakt, że dofinansowanie następuje ze środków publicznych, daje podstawę do określenia pewnych wymogów prowadzących do racjonalizacji przyznawania środków i zarazem kontroli ich wydatkowania (czemu służą przede wszystkim wymogi formalne). Nie jest też tak, że konstytucyjne gwarancje solidarności społecznej i wsparcia dla osób niepełnosprawnych należy rozumieć tak szeroko, że wsparcie to ma być udzielane bez żadnych wymogów i w nieograniczonym stopniu. Wysokość i zakres dofinansowania muszą być zgodne z hierarchią zgłaszanych potrzeb, w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, jak również wysokością posiadanych środków przeznaczonych na świadczenia w omawianym zakresie. Ponadto organ, przyznając określone świadczenia, musi kierować się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru tych świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniać potrzeby osób korzystających z pomocy. Z powyżej wskazanych przepisów wynika, że organ rozstrzygając w sprawie dofinansowania przeznaczonego dla osoby niepełnosprawnej kieruje się kategoriami ocennymi i działa w oparciu o uznanie administracyjne. Oznacza to, że zadaniem organu jest wszechstronna ocena sytuacji wnioskodawcy, rozpatrzenie okoliczności działających za lub przeciw przyznaniu świadczenia. Ocena ta powinna również uwzględniać podstawowe zasady i kryteria przyznawania dofinansowania, a także ilość posiadanych przez organ środków finansowych przeznaczonych na ten cel. Uznaniowy charakter decyzji oznacza, że organ administracji ma swobodę decyzyjną co do ustalenia treści decyzji uznaniowej, związaną z realizowaniem określonej w zakresie przedmiotu decydowania polityki państwa. Kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Sprowadza się bowiem do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie wyjaśniono istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz czy w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącej dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na likwidację barier architektonicznych, gdyż skarżąca uzyskała łącznie 40 pkt, zaś pierwszeństwo w dofinansowaniu miały osoby, których wnioski uzyskały więcej niż 50 pkt, zgodnie z kryteriami ustalonymi w zarządzeniu Dyrektora MOPS z 27 marca 2025 r. nr 8/2025 w sprawie wprowadzenia zasad rozpatrywania wniosków o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych w Miejskim Ośrodku Pomocy społecznej w Wałbrzychu w 2025 r. Artykuł 35a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych stanowią podstawę prawną w/w zarządzenia. Oczywistym jest, że wobec ograniczonych środków finansowych przyznawanych do realizacji określonych celów organ ma prawo, w ramach uznania, do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, prowadzonej w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na te świadczenia, które jako ograniczone muszą być rozdzielane między wszystkie osoby wymagające wsparcia. W zarządzeniu tym określono tryb wyłaniania wniosków przeznaczonych do dofinansowania w ramach m. in. likwidacji barier architektonicznych. O kolejności procedowania wniosków decydowała liczba uzyskanych w wyniku oceny punktów, tj. od największej do najmniejszej. Wnioski były rozpatrywane do wyczerpania limitu środków finansowych przeznaczonych na rok 2025. Zgodnie bowiem z treścią zarządzenia wnioski o dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych są rozpatrywane według kolejności ich składania oraz oceny merytorycznej, której dokonują pracownicy w oparciu o kartę oceny wniosku stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia (ust. 4 pkt 5). Wnioski, które otrzymają najwyższa ilość punktów w ocenie merytorycznej wniosku będą zakwalifikowane do otrzymania dofinansowania (ust. 4 pkt 7). W przypadku ograniczonych środków finansowych na realizację zadania Ośrodek może przyjąć hierarchię dotyczącą przyznawania dofinansowania biorąc pod uwagę kolejność złożenia wniosku, przy czym wnioski będą rozpatrywane do wyczerpania środków finansowych (ust. 4 pkt 13). Skarżąca nie uzyskała wymaganej liczby punktów do przyznania dofinansowania, co stanowiło przyczynę odmowy dofinansowania wobec niewystarczających środków finansowych przeznaczonych na dofinasowanie celu określonego wniosku skarżącej. Podkreślenia wymaga, że wszystkie wnioski były oceniane według jednakowych zasad, stąd Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasad ujętych w Konstytucji, w szcególności zasady równości (art. 32 Konstytucji). Nie można też uznać, że organ działał dowolnie. Uwzględnić trzeba ograniczone środki finansowe powiatu, które mogły być przeznaczone na realizację przedmiotowego zadania, a które zostały ujęte w uchwale nr XIII/136/25 Rady Miejskiej Wałbrzycha z dnia 25 marca 2025 r. Nie posiadając środków na realizację wszystkich wniosków prawidłowo preferowano osoby uzyskujące większą liczbę punktów za określone w zarządzeniu Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wałbrzychu z 27 marca 2025 r. kryteria. Zarządzenie to może stanowić materiał pomocniczy służący ustalaniu hierarchii potrzeb osób niepełnosprawnych, a powoływanie się na nie stanowi naruszenia art. 93 ust.2 i ust. 3 Konstytucji. Przeciwnie takie działanie jest w pełni zgodne z Konstytucją RP, Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych oraz ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w konsekwencji z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, bowiem przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, a z całą pewnością organ w rozpoznawanej sprawie nie mógł zaspokoić wszystkich, choćby najbardziej uzasadnionych, potrzeb osób ubiegających się o dofinansowanie. Wskazując na małą w stosunku do potrzeb ilość posiadanych środków na przedmiotowe dofinansowania i związaną z tym konieczność ustalenia hierarchii potrzeb podlegających kolejno zaspokojeniu, oprócz strony, wnioski o dofinansowanie złożyły również osoby będące w trudniejszej sytuacji, skoro na podstawie jednakowych kryteriów oceny uzyskały większą liczbę punktów. Nie sposób kwestionować złego stanu zdrowia strony ani tego, że zamierzony zakup ułatwiłby stronie codzienne funkcjonowanie, ale decyzja w przedmiocie przyznania dofinansowania jest w istotnej mierze zdeterminowana wysokością środków, jaką dysponuje organ i ma ona charakter uznaniowy (w przedstawionym wyżej znaczeniu). Wobec zrealizowania jednak wniosków złożonych przez osoby znajdujące się w jeszcze trudniejsze sytuacji niż strona (które otrzymały większą ilość przyznanych punktów), co wyczerpało całą pulę środków przeznaczonych na przedmiotowy rodzaj dofinansowania, nie było możliwe udzielenie stronie dofinansowania. W rozpatrywanej sprawie ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. SKO poczyniło w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodło z nich prawidłowe wnioski, przytoczyło przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, omówiło ich treść oraz prawidłowo je zastosowało. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń prawa materialnego, które miałoby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Nie ma też w sprawie innych naruszeń prawa, które obligowałyby sąd do uchylenia albo stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Sąd dodatkowo zwraca uwagę na fakt, wskazany przez skarżącą, że wobec pozyskania nowych środków finansowych z PFRON decyzją z 14 października 2025 r. po ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej otrzymała ona dofinansowanie zgodnie z wnioskiem. Takie działanie organu jest dowodem na okoliczność, że jedynie ograniczone środki finansowe stanowiły podstawę pierwotnej odmowy realizacji celu wskazanego przez skarżącą. Organy administracji nie mogą jednak ponosić konsekwencji wzrostu wartości schodołazu gąsienicowego, gdyż pierwotna decyzja organu była rozstrzygnięciem legalnym w pełni odpowiadającym przepisom prawa. Wobec tego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło