III SA/Wr 318/08

PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-10-15

Skład orzekający: Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Asesor WSA Olga Białek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zachowanie sędziego podczas rozprawy, które zdaniem strony narusza zasady bezstronności i obiektywizmu, stanowi podstawę do jego wyłączenia od orzekania w sprawie?
Ratio decidendi
Zachowanie sędziego podczas rozprawy, nawet jeśli narusza zasady procedury sądowoadministracyjnej, nie stanowi samoistnej podstawy do jego wyłączenia od orzekania. Weryfikacja takich sytuacji służy kontrola instancyjna. Strona składająca wniosek o wyłączenie sędziego jest zobowiązana do wskazania i uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia, a nie tylko do wyrażenia subiektywnych odczuć.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie sędziego NSA A.M. od orzekania w sprawie, zarzucając mu agresywne zachowanie podczas rozprawy, naruszenie godności osobistej oraz groźbę usunięcia z sali rozpraw. Zdaniem skarżącego, takie postępowanie świadczy o braku bezstronności i obiektywizmu sędziego. Sąd rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o wyłączenie sędziego oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Asesor WSA Olga Białek, , , po rozpoznaniu w dniu 15 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Cz J S o wyłączenie sędziego NSA A M od orzekania w sprawie o sygn. akt III [...] w sprawie ze skargi Cz J S na zarządzenie W G B w przedmiocie powołania M B na funkcję organu SPZAOZ w B postanawia wniosek oddalić. Skarżący na rozprawie w dniu [...] r. wniósł o wyłączenie sędziego A M od rozpoznania sprawy z jego skargi na opisane w osnowie postanowienia zarządzenie W G B . W złożonym następnie pisemnym uzasadnieniu wniosku wskazał, że żądanie jego wynika z dotychczasowego procedowania w sprawie, w tym zachowania sędzi na rozprawach z udziałem skarżącego, w szczególności w dniu [...] r., które to zachowanie zdaniem wnioskodawcy wskazuje na brak bezstronności i obiektywizmu. Wnioskodawca podniósł, że sędzia, której wyłączenia się domaga zwracała się do niego w sposób agresywny, co deprymowało wnioskodawcę, a nadto godziło w jego godność osobistą i pozostawało w sprzeczności z zasadą łagodnego i uprzejmego traktowania stron postępowania. Zarzucił również, że zaprotokołowano ostrzeżenie, iż powtórne naganne zachowanie wnioskodawcy (które zdaniem strony nie miało miejsca), będzie prowadziło do usunięcia skarżącego z sali. To zdaniem wnioskodawcy dowodzi, że sędzia godziła się na ewentualność wydania orzeczenia bez udziału strony, a wiec bez jej wysłuchania i przy pozbawieniu możliwości przytaczania faktów, składania wniosków dowodowych i replik na wypowiedzi strony przeciwnej. Stosownie do wywodów strony, sam ten fakt jest wystarczający dla uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszych wywodach w skrócie jako "p.p.s.a.", wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a.. W związku z tym, iż tworzą one katalog zamknięty, nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez Sygn. akt III SA/Wr 318/08 ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Ponadto stosownie do art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały zatem przez ustawodawcę jedynie ogólnie wskazane. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć przy tym jednak należy, iż zgodnie z art. 20 p.p.s.a. to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego Sądu, Sąd rozpatrując wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owa szczególna okoliczność rzeczywiście istnieje i czy występują podstawy wyłączenia, ale również czy przytoczone przez stronę fakty mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadnić jego wyłącznie. Nadto wskazać należy, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 212/71, OSNCP 1972, nr 3, poz. 55). Zważywszy na powyższe, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują okoliczności mogące stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie. Sąd bowiem nie dostrzegł istnienia przesłanek, o których mowa w art. 18 ustawy, stanowiących podstawę do wyłączenia z mocy ustawy. Skarżący również nie uprawdopodobnił, aby w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności, dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego. Sygn. akt III SA/Wr 318/08 W szczególności powodu do wyłączenia sędziego od rozstrzygania w danej sprawie nie stanowi zachowanie sędziego na rozprawach, nawet jeżeli naruszałoby ono zasady procedury sądowoadministracyjnej, co zresztą w omawianym przypadku nie zostało stwierdzone. Wielokrotnie bowiem podkreślał w swych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjne, że prowadzenie przez sędziego rozprawy z naruszeniem przepisów, czy też niewłaściwa postawa sędziego, nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego, podobnie jak wydanie w innej sprawie wadliwego, zdaniem strony rozstrzygnięcia. Weryfikacji takich bowiem przypadków służy kontrola instancyjna, którą strona może wszcząć zarówno na etapie postępowań incydentalnych, jak i już po wydaniu rozstrzygnięcia kończącego postępowanie (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 863/04, niepubl., czy też postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2008 r. II OZ 842/08, niepubl.). Skoro skarżący nie wykazał, aby w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego, w świetle oświadczenia złożonego przez sędziego, Sąd doszedł do przekonania, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło