III SA/Wr 318/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak (sprawozdawca), Sędzia WSA Marcin Miemiec, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , , po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2010 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku C. J. S. o wyłączenie sędziego WSA B. K. od orzekania w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 318/08 w sprawie ze skargi C. J. S. na zarządzenie Wójta Gminy B. w przedmiocie powołania M. B. na funkcję organu A w B. postanawia wniosek oddalić. Skarżący na rozprawie w dniu [...] r. wniósł o wyłączenie sędziego WSA B. K. od rozpoznania sprawy z jego skargi na opisane w osnowie postanowienia zarządzenie Wójta Gminy B. W złożonym następnie w dniu [...] r. pisemnym wniosku wniósł o wyłączenie sędziego WSA B. K. z uwagi na naruszenie konstytucyjnego prawa skarżącego do bezstronnego sądu (art. 45 konstytucji RP) i odpowiadającego temu prawu obowiązku Sądu przestrzegania zasady równego traktowania stron (art. 31 ust. 1 Konstytucji RP) z uwagi na zamknięcie rozprawy bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. Uzasadniając swe stanowisko wskazał, że żądanie jego wynika z naruszenia przez przewodniczącego składu orzekającego reguł postępowania dowodowego oraz "rażącego naruszenia ustaleń faktycznych". W bardzo obszernym uzasadnieniu wskazuje, że działanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. w postaci dołączenia do akt wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] r. dotyczącego K. G. i "jej przedmiotu powództwa (...) w tym stanie faktycznym (i prawnym) prowadzi do naruszenia przez tut. Sąd prawa do bezstronnego Sądu (art. 45 Kon. RP) i przestrzegania zasady równego traktowania stron postępowania (art. 33 ust. 1 Kon. RP)". Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszych wywodach w skrócie jako "p.p.s.a.", wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a.. W związku z tym, że tworzą one katalog zamknięty, nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Ponadto stosownie do art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały zatem przez ustawodawcę jedynie ogólnie wskazane. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć przy tym jednak należy, że zgodnie z art. 20 p.p.s.a. to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego Sądu, Sąd rozpatrując wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owa szczególna okoliczność rzeczywiście istnieje i czy występują podstawy wyłączenia, ale również czy przytoczone przez stronę fakty mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadnić jego wyłączenie. Nadto wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 212/71, OSNCP 1972, nr 3, poz. 55). Zważywszy na powyższe, w ocenie Sądu, wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie. Po szczegółowej analizie protokołu rozprawy z dnia [...] r., jak również uwzględniając oświadczenie Sędziego, Sąd nie stwierdził istnienia przesłanek, o których mowa w art. 18 ustawy, stanowiących podstawę do wyłączenia sędziego. Skarżący również nie uprawdopodobnił, aby w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności, dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego. W szczególności powodu do wyłączenia sędziego od rozstrzygania w danej sprawie nie stanowi błędne – w ocenie skarżącego – prowadzenie rozprawy, czy niezadowolenie skarżącego ze sposobu załatwienia jego wniosków. Wszelkie argumenty skarżącego zmierzają w istocie do wykazania, że wyłączenie sędziego uzasadniać może oddalenie wniosków zgłoszonych na rozprawie (jak wynika z protokołu rozprawy są to wnioski o "usunięcie z akt wyroku Sądu Rejonowego w S. sygn. akt [...] z dnia [...] r. oraz "przerwanie rozprawy celem wyjaśnienia stanu faktycznego..." (nazywanych przez skarżącego wnioskami dowodowymi). Odnośnie wskazanych przez skarżącego okoliczności podnieść należy, że oddalenie wniosków strony, w żadnym przypadku nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Decyzja taka podejmowana jest zawsze przez sąd w składzie obecnym na rozprawie (nie zaś przez jednego sędziego), na podstawie obowiązujących przepisów prawa, w odniesieniu do konkretnej sprawy, a kontrola jej zasadności odbywa się jedynie w drodze zaskarżenia rozstrzygnięcia kończącego postępowanie – przez sąd wyższej instancji. Uzasadnienie żądania wyłączenia sędziego jego negatywną oceną złożonych przez stronę wniosków, nie może zasługiwać na akceptację. W orzeczeniach wydanych na gruncie art. 19 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że subiektywne przekonanie strony co do stronniczości sędziego nie może stanowić podstawy do jego wyłączenia od orzekania, bowiem uwzględnianie tak popartych żądań stron, mogłoby prowadzić w konsekwencji do paraliżowania sprawności postępowania sądowego, podczas gdy instytucja wyłączenia sędziego ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. post NSA z dnia 22 lutego 2008 r. II FZ 60/08, post. NSA z dnia 17 lutego 2009 r. II FZ 51/09). Weryfikacji zasadności niezaskarżalnych orzeczeń Sądu nie może służy kontrola instancyjna, którą strona może wszcząć zarówno na etapie postępowań incydentalnych, jak i już po wydaniu rozstrzygnięcia kończącego postępowanie (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 863/04, niepubl., czy też postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2008 r. II OZ 842/08, niepubl.). Skoro skarżący nie wykazał, aby w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego, w świetle oświadczenia złożonego przez sędziego, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.