III SA/Wr 323/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [---] nr [---] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata; 2. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca, po wyroku oddalającym skargę, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata uzasadniając, że otrzymuje rentę rodzinną w kwocie netto 1.588,43 zł. Wartość rat zaciągniętych kredytów oraz opłat związanych z utrzymaniem domu przekracza tę kwotę, w związku z czym stronie pomaga rodzina, od której zmuszona jest pożyczać co miesiąc 400-500 zł. Skarżąca mieszka z córką, która jest bezrobotna, zarejestrowana w Urzędzie pracy. Posiada dom o powierzchni 167,70 m2, poza tym nie dysponuje żadnym innym majątkiem, w tym zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Do wniosku załączone zostały dokumenty dotyczące stanu zdrowia zmarłego męża strony skarżącej, którego zobowiązania kredytowe i wobec ZUS strona obecnie spłaca. Do rozpoznania przedmiotowego wniosku przyjęte zostały też dane wynikające z zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, z których wynika, że dom, której strona jest współwłaścicielem, jest obciążony hipoteką przymusową, miesięczne wydatki skarżącej wynoszą około 1.400 zł. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, wskazać należy, że prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a więc w zakresie całkowitym – zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) – może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższe skarżąca wykazała. Jej jedynym dochodem jest renta rodzinna, która pozwala jedynie na opłacenie bieżących wydatków, w tym zobowiązań zaciągniętych jeszcze przez zmarłego męża. Strona nie posiada też majątku, z którego mogłaby pozyskać środki na opłacenie kosztów swego udziału w sprawie. Dodatkowo córka, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, jest bezrobotna, a więc pozbawiona dochodów. Wobec powyższego przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zdaniem referendarza sądowego, zostały wypełnione. Jednakże zwrócić należy uwagę na treść art. 239 pkt 1 lit. e/ p.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Z regulacji tej wynika zatem, że wnioskująca, wnosząc skargę na decyzję wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, była i pozostaje zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy samego prawa. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Z kolei w pozostałym zakresie, dotyczącym ustanowienia adwokata, żądanie skarżącej uznać należało jako zasadne. Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3, art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.