III SA/Wr 324/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia 26 marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę. Na skutek zgłoszenia z dnia 15 listopada 2000 r. w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u H. B., zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego organ ustalił, że strona zatrudniona była w Zakładach Przemysłu Bawełnianego A S.A. w B. w charakterze tkaczki, gdzie istniało narażenie na ponadnormatywny hałas o poziomach: - 98-103 dB/A/ od roku 1973, - 96-97 dB/A/ od roku 1986. W związku z podejrzeniem choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu spowodowanego narażeniem na ponadnormatywny hałas - H. B. została przebadana w dniach 6 października 2000 r., 13 października 2000 r. i 18 października 2000 r. w Poradni Chorób Zawodowych W. Ośrodka Medycyny Pracy w W., gdzie nie rozpoznano u strony zawodowego uszkodzenia słuchu. Rozpoznano niedosłuch typu mieszanego. Średnie ubytki słuchu po odliczeniu poprawki na wiek wynosiły obustronnie po 28,3 dB. Na podstawie orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia zawodowego uszkodzenia słuchu. W wyniku odwołania strony od decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny skierował H. B. na badania do Instytutu Medycyny Pracy w S. Badania te również nie dały podstaw do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuch. Stwierdzono niedosłuch odbiorczy obustronny, a ubytki słuchu po odliczeniu poprawki na wiek wyniosły w uchu lewym - 20 dB, a w uchu prawym 27 dB, co zdaniem orzecznika nie powodowało z lekarskiego punktu widzenia upośledzenia funkcji narządu słuchu w stopniu upoważniającym do rozpoznaniu choroby zawodowej. W dniu 30 marca 2000 r. zostały wydane przez Instytut Medycyny Pracy Zdrowia Środowiskowego w S. dwa orzeczenia lekarskie w których stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Decyzją Nr [...] z dnia 22 października 2001 r. D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. podtrzymał decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. Od powyższej decyzji H. B. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu. Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2002r. sygn. akt II SA/Wr 2849/2001 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu wskazując, że rozpoznane u skarżącej schorzenie narządu słuchu jest wymienione w poz. 15 jako uszkodzenie wywołane działaniem hałasu. Zatem schorzenie to może być uznane w świetle powołanych przepisów za chorobę zawodową, o ile zostało spowodowano czynnikiem hałasu występującym w środowisku pracy. Mając powyższe na uwadze Państwowy Powiatowy inspektor Sanitarny w D. zwrócił się o ponowne przeanalizowanie dokumentacji lekarskiej i ewentualne przebadanie strony i wydanie stosownego orzeczenia lekarskiego w sprawie choroby zawodowej. W dniach 27 lutego 2003 r., 5 i 12 marca 2003 r. H. B. została przebadana w kierunku uszkodzenia słuchu w D. Ośrodku Medycyny Pracy w W., gdzie stwierdzono ubytki słuchu typu odbiorczego obustronnie po 28,3 dB (po uwzględnieniu poprawki uzasadniającej wiek). Stwierdzono jednak, że ubytki słuchu nie powodują upośledzenia funkcji narządu słuchu w stopniu uzasadniającym rozpoznanie choroby zawodowej. Od treści orzeczenia lekarskiego strona odwołała się i D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w W. skierował H. B. na badania do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Na podstawie badań (m.in. badania audiologicznego) rozpoznano u strony obustronny odbiorczy ubytek słuchu o lokalizacji pozaślimakowej, co wynikało według orzecznika z braku objawu wyrównania głośności, otoemisji zachowanej od 1-4-6 kHz co wykluczało uszkodzenie ślimaka, oraz na podstawie badań obiektywnych (ABR) stwierdzono iż słuch badanej jest znacznie lepszy niż prezentowany w audiometrii tonalnej co sugeruje próbę podwyższenia progu słuchu (tj. symulacji głuchoty). Skutkowało to wydaniem w dniu 14 października 2003 r. orzeczenia o braku podstaw merytorycznych do uznania związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym ubytkiem słuchu, a narażeniem na hałas środowiska pracy i rozpoznaniem zawodowego uszkodzenia słuchu. Decyzją z dnia 28 listopada 2003r. nr [...], znak [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. powołując art. 5, pkt 4a Ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. nr 90, poz. 575 z 1998 r. - tekst jednolity z późn. zm.), a także art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), po rozpoznaniu zgłoszenia chorób zawodowych orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u H. B. choroby zawodowej uszkodzenia słuchu pochodzenia zawodowego wymienionego w poz. 15 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.). Powyższa decyzją została utrzymana w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nr [...] z dnia 26 marca 2004 r. W dniu 21 maja 2004 r. zainteresowana złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji jako niezgodnych z prawem. W uzasadnieniu powyższej skargi zarzuciła zignorowanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wydanego w tej sprawie w dniu 13 grudnia 2002 r. (sygn. akt II SA/Wr 2849/2001) i oświadczyła, że w całej rozciągłości podtrzymuje swoją argumentację wyrażoną w oświadczeniach złożonych w całym postępowaniu administracyjnym. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wobec przeprowadzonej reformy sądownictwa administracyjnego przedmiotowa skarga, choć wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako właściwy (rzeczowo i miejscowo) z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Po myśli art. 1 § 2 i § 2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) jak i art. 3 § l powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nic stanowią inaczej, przy czym sądy - sprawując kontrolę - stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że kontrolowana decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie uchybiają prawu w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu - stąd skarga, jako bezzasadna, nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotowa sprawa była już rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 13 grudnia 2002 r. uchylił decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu u H. B. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał na braki w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, a w szczególności wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wskazówki metodologiczne Ministerstwa zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 26 października 1999 r. Stosownie do treści art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. 74, poz. 368 ze zm. (obecnie kwestię tą reguluje art. 153 cyt. ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w sytuacji, kiedy sąd stwierdzi istotne uchybienia w postępowaniu dowodowym, uniemożliwiające mu dokonanie wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, uchyla zaskarżony akt i przekazuje sprawę organowi administracyjnemu do ponownego rozpatrzenia. W takiej sytuacji organ jest związany orzeczeniem sądu co do uzupełnienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie organ orzekające w sprawie przeprowadziły postępowanie uzupełniające w zakresie wskazanym przez Sąd a zatem nie można organowi zarzucić naruszenia przepisu art. 30 cyt. ustawy o NSA. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy daje też podstawy do przyjęcia, że stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w stopniu dającym podstawę do podjęcia na podstawie przepisów prawa materialnego rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych chorobą zawodową jest jedna z chorób wymienionych w załączniku do rozporządzenia pod warunkiem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Dla uznania choroby zawodowej konieczne jest więc rozpoznanie choroby wymienionej jako zawodowa w załączniku do rozporządzenia jak również stwierdzenie, że spowodowana ona została czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy. Jak wynika z akt sprawy H. B. była czterokrotnie poddawana badaniom lekarskim w kierunku ustalenia choroby zawodowej - uszkodzenie słuchu spowodowane czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy i żadna z jednostek upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych nie rozpoznała choroby zawodowej. Każde z tych badań potwierdziło wprawdzie występowanie u H. B. obustronnego ubytku słuchu , jednakże po przeprowadzeniu stosownych badań zgodne były co do faktu, iż obustronne obniżenie czułości słuchu nie powoduje z lekarskiego punktu widzenia upośledzenia funkcji narządu słuchu w stopniu uzasadniającym rozpoznanie choroby zawodowej. W orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. N. w Ł. z dnia 14.10.2003 r. jednoznacznie natomiast stwierdzono, że był to ubytek słuchu o lokalizacji pozaślimakowej. Natomiast podstawą do rozpoznania choroby zawodowej - ubytek słuchu spowodowany hałasem jest, jak to stwierdzono w w/w orzeczeniu i na co wskazuje się w literaturze fachowej, wykazanie obustronnego odbiorczego ubytku słuchu o lokalizacji ślimakowej co jest typowe dla skutków wieloletniego narażenia na hałas środowiska pracy. Podkreślić przy tym należy, że orzeczenie to wydano po przeprowadzeniu badań otolaryngologicznych i badań audiologicznych zweryfikowanych audiometrią obiektywną (tympanometria, ABR, otoemisja, próba zrównoważenia głośności), których wyniki dawały podstawę dla określenia miejsca odbiorczego uszkodzenia słuchu jako uszkodzenie o lokalizacji pozaślimakowej. W w/w orzeczeniu zawarto też stwierdzenie, że analiza wyników badań obiektywnych (ABR) wykazała, ze słuch badanej jest znacznie lepszy niż prezentowany w audiometrii tonalnej, co sugeruje próbę podwyższenia progu słuchu. W ocenie Sądu prawidłowo więc przyjęły organy orzekające w sprawie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności przeprowadzone badania lekarskie nie dawały podstaw do przyjęcia, że niedosłuch, który stwierdzono u skarżącej spowodowany został hałasem występującym w środowisku pracy. Brak jest więc związku pomiędzy chorobą skarżącej a wywołaniem jej przez działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy, zgodnie zaś z cytowanym na wstępie przepisem tylko wówczas chorobę można by uznać za zawodową. Podkreślić przy tym należy, że sam fakt zapadnięcia na chorobę wymienioną w załączonym wykazie do rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych nie jest wystarczającą przesłanką do uznania jej za chorobę zawodową, jeżeli nie pozostaje ona w związku przyczynowym z warunkami występującymi w środowisku pracy bądź gdy takiego związku nie można wywieść w wysokim stopniu prawdopodobieństwa. W rozpoznawanej sprawie, jak to już wyżej wskazano, takiego związku ze względu na wykluczenie u skarżącej odbiorczego ubytku słuchu o lokalizacji ślimakowej typowego dla ubytków słuchu spowodowanych hałasem , nie można wywieść. Z tych wszystkich względów Sąd nie dopatrzył się - wbrew podniesionym zarzutom - naruszenia przepisów prawa procesowego regulującym zasady postępowania, w tym dowodowego w stopniu dającym podstawę do uchylenia zaskarżonych decyzji. Poza tym prawidłowo interpretowane przepisy prawa materialnego organy podatkowe zastosowały stosownie do ustalonego stanu faktycznego. Wobec powyższego skarga, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.