III SA/Wr 33/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis, Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (sprawozdawca), , Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 lipca 2006 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody D. z dnia 19 listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 19.11.2004 r. Nr [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia 10.09.2004 r. Nr [...] - orzekającą o anulowaniu czynności materialno-technicznej przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego K. M. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda D. wyjaśnił przede wszystkim, że materialno - prawną podstawę swojego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2001 r. Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.). Zgodnie z art. 47 ust. 1 wymienionej ustawy organ gminy obowiązany jest na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby. Ponadto - jak wywiódł dalej Wojewoda D. - przepisy ustawy ustalają konieczne przesłanki do dokonania czynności materialno - technicznej w postaci zameldowania. Stosownie do dyspozycji art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Jednakże jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy na podstawie art. 47 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy. Organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie w sprawie anulowania zameldowania na pobyt stały K. M. w lokalu przy ul. K. [...] we W. wszczęte zostało na wniosek J. M. Wnioskodawczyni oświadczyła, że były mąż dobrowolnie opuścił mieszkanie w styczniu 2002 r., a w maju 2002 r. zabrał resztę swoich rzeczy i dokonał osobistego wymeldowania się. W dniu 8.08.2002 r. K. M. ponownie zameldował się na pobyt stały w wymienionym wyżej lokalu, jednakże w lokalu tym nie zamieszkał. Ustalono, iż w złożonych w dniu 12.07.2004 r. zeznaniach K. M. oświadczył, że w maju 2002 r. ze względu na zaistniały konflikt z J. M. opuścił czasowo mieszkanie przy ul. K. [...] we W. dokonując wymeldowania się. Kiedy w czerwcu 2002 r. chciał powrócić do mieszkania okazało się, że wymienione zostały zamki w drzwiach. Powiadomiona o tym fakcie policja nie pomogła mu w wejściu do mieszkania. Wobec powyższego - jak twierdził skarżący - sam wymienił zamki, a nowy komplet kluczy udostępnił J. M. W spornym lokalu nie mógł jednak zamieszkiwać stale, gdyż była żona pobiła go. Podnosił, że na tę okoliczność prowadzone jest przez Komisariat Policji W. - F. dochodzenie w sprawie. K. M. wyjaśniał także, że jest w posiadaniu kluczy do mieszkania ale przychodzi tam tylko pod nieobecność byłej żony i córki i czasami tam nocuje. W trakcie postępowania wyjaśniającego wskazani przez wnioskodawczynię świadkowie: W. S. i K. M. potwierdzili fakt niezamieszkiwania K. M. w spornym lokalu. K. M. - córka stron zeznała, że ojciec w przedmiotowym lokalu nie mieszka od maja 2002 r. S. G. - świadek powołany na wniosek K. M. oświadczył, że wyżej wymieniony rzeczywiście w maju 2002 r. opuścił sporne mieszkanie, jednak powyższe uzasadnione było przymuszeniem go do jego opuszczenia przez J. M. Był obecny przy próbach wejścia K. M. do lokalu i może potwierdzić, że wnioskodawczyni uniemożliwia byłemu mężowi wejście do mieszkania. Pismem z dnia 10.08.2004 r. Komisariat Policji Wrocław - Fabryczna poinformował organ pierwszej instancji, iż na podstawie dokonanej kontroli meldunkowej ustalono, że K. M. w lokalu przy ul. K. [...] we W. nie zamieszkuje od około dwóch lat. Komisariat Policji poinformował także, że K. M. kilkakrotnie zgłaszał interwencję pod wskazanym wyżej adresem, dotycząca utrudniania mu zamieszkania przez J. M. Decyzją z dnia 10.09.2004 r. nr [...] Prezydent W. orzekł o anulowaniu czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego K. M. w lokalu przy ul. K. [...] we W., gdyż uznał, że zameldowanie go w dniu 8.08.2002 r. w przedmiotowym lokalu było czynnością wadliwą, zarejestrowano okoliczności niezgodne ze stanem faktycznym. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. M. podnosząc w jego uzasadnieniu, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie jest zasadne w związku z utrudnieniami czynionymi przez J. M. w zamieszkaniu w przedmiotowym lokalu Po rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy stwierdził, że nie ma podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż - jak wynika z akt sprawy - K. M. dokonał zameldowania się na pobyt stały w lokalu przy ul. K. [...] we W. w dniu 8.08.2002 r., jednak odwołujący się nie zamieszkiwał w lokalu w dniu dokonania wymienionej wyżej czynności, nie zamieszkał w nim także w terminie późniejszym. Wprawdzie K. M. - jak wskazano w uzasadnieniu decyzji ostatecznej - podniósł, iż zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu nie było możliwe w związku z bezprawnymi działaniami J. M.j, to jednak w niniejszej sprawie, w której organ ewidencji ludności rozstrzyga wyłącznie o prawidłowości dokonanej rejestracji zameldowania, rozpatrywane jest jedynie, czy po stronie odwołującego się spełnione zostały przesłanki zameldowania na pobyt stały określone w art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym miejscem pobytu stałego jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Podsumowując argumentację ostatecznego rozstrzygnięcia Wojewoda D. podkreślił, że K. M. dokonując zameldowania się w przedmiotowym lokalu nie spełnił warunków koniecznych dla prawidłowego dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zameldowania, zatem utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji jest zasadne. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem K. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, domagając się w niej uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi przyznał, iż w lutym 2002 r. wyprowadził się z przedmiotowego mieszkania, w maju wymeldowała się z niego, gdy zaś postanowił w nim ponownie zamieszkać - była żona uniemożliwiała mu to. Twierdził, że w sierpniu 2002 r. udało mu się przez krótki okres być w mieszkaniu i wtedy zameldował się. Podnosił, że zamierza zamieszkać w spornym mieszkaniu, jednakże jest mu to uniemożliwiane bezprawnymi działaniami J. M. Skarżący zarzucił ostatecznemu rozstrzygnięciu Wojewody D. - jako niezgodnemu ze stanem faktycznym sprawy - bezzasadność anulowania zameldowania skarżącego na pobyt stały oraz naruszenie art. 5 Kodeksu cywilnego przez usankcjonowanie niezgodnego z zasadami współżycia społecznego zachowania byłej żony skarżącego. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane oznacza, że skarga może zostać uwzględniona tylko wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy). Sąd administracyjny nie może się zatem kierować innymi względami, w szczególności nie jest władny brać pod uwagę zasad współżycia społecznego. Podnieść należy, że dla oceny czy organy celne właściwie zastosowały prawo materialne konieczne jest w pierwszej kolejności zbadanie czy nie doszło w toku postępowania administracyjnego do naruszenia przepisów regulujących postępowanie administracyjne, w tym dowodowe i tym samym czy prawidłowo ustalono stan faktyczny. Nie budzi bowiem wątpliwości, że kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Wskazać też należy, iż konieczne w sprawie ustalenia dotyczyć muszą faktów prawotwórczych, a więc mających wpływ na załatwienie sprawy, a zatem chodzi o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej. Jak zasadnie wskazały organy administracyjne obu instancji materialno-prawną podstawę w sprawie, przedmiotem której jest zameldowanie, stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity - Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie (faktyczne) w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (chodzi przy tym o zamiar obiektywny). Wskazać też trzeba, iż zameldowanie służy wyłącznie colom ewidencyjnym i ma na celu jedynie potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art. 9 ust. 2b). Tym samym bez znaczenia dla zameldowania jest prawo do lokalu, fakt ponoszenia wydatków z tym lokalem związanych oraz kwestie związane z zasadami współżycia społecznego. Istotnie w myśl art. 47 ust. 1 powołanej ustawy organ prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Dokonuje się tego czynnością materialno-techniczną; tylko wówczas, gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości - co w niniejszej sprawie bezspornie na etapie wniosku o zameldowanie nie miało miejsca - o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania właściwy organ rozstrzyga decyzją (vide art. 47 ust. 2 ustawy). Trzeba jednak zauważyć, że czynność-materialno techniczna - jako że nie ma charakteru decyzji - nie korzysta z waloru ostateczności i niewzruszalności. Zatem jeżeli okaże się, iż w dacie jej dokonywania nie zachodziły konieczne przesłanki, nie były spełnione prawem przewidziane wymogi - to zachodzą podstawy do jej anulowania (decyzją) jako dokonanej wadliwie. W tym stanie rzeczy - dla oceny w kontrolowanej sprawie czy czynność materialno-techniczna zameldowania w przedmiotowym lokalu w dacie 8.08.2002 r. była prawidłowa - ustalenia wymagało, czy w tej dacie K. M. w lokalu tym przebywał z zamiarem pobytu stałego (co jest konieczne do zameldowania na pobyt stały). W ocenie Sądu ustaleniom poczynionym w tym zakresie przez organy meldunkowe obu instancji nie można zarzucić wadliwości. Sąd nie dopatrzył się bowiem uchybienia przepisom proceduralnym w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nie było i nie jest sporne, że K. M. nie tylko na początku 2002 r. opuścił przedmiotowy lokal, ale i że wymeldował się z niego w maju 2002 r. Ustalenie, że powtórnie nie zamieszkał w tym mieszkaniu wynikają nie tylko z oświadczeń wnioskodawczyni J. M., ale i z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, kontroli meldunkowej (przeprowadzonej przez Policję) jak i z zeznań składnych przez samego skarżącego. Twierdził on bowiem - a ustalenia te znajdują oparcie w aktach sprawy - że po wymeldowaniu się z lokalu przy ul K. [...] we W. w maju 2002 r. ponownie w nim nie zamieszkał, jedynie bywał tam, spał tam od czasu do czasu. Wyjaśniał przy tym, że taki stan rzeczy wynikał z przyczyn od niego niezależnych, była żona uniemożliwiała mu to. Tej treści zeznania zasadnie oceniono - bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego) - jako brak spełnienia przesłanki zameldowania na pobyt stały, określonej w przytoczonym wyżej art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jak wyżej zauważono, zameldowanie służy ewidencji rzeczywistego stanu rzeczy. Bez znaczenia jest tym samym w postępowaniu meldunkowym, z jakich względów dana osoba faktycznie nie przebywa w lokalu, w którym chciałaby zostać zameldowana. Podkreślania wymaga przy tym raz jeszcze, że wynikające z art. 6 ust. 1 przesłanki (tj. faktyczny pobyt i zamiar stałego przebywania) spełnione muszą być łącznie. Wbrew stanowisku skarżącego zatem wyłącznie deklarowany zamiar przebywania na stałe w przedmiotowym lokalu nie daje podstaw do dokonania zameldowania. Nie znajduje zatem uzasadnienia zawarty w skardze wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji. Dokonana czynność materialno-techniczna zameldowania skarżącego na pobyt stały pozostawała bowiem w sprzeczności z rzeczywistym stanem faktycznym. Wydane w sprawie orzeczenia - anulując tą czynność materialno-techniczną zameldowania skarżącego - znajdują więc oparcie w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i w prawidłowo zastosowanych normach prawa materialnego. Z tych względów skargę - jako niezasadną - należało oddalić. W konsekwencji powyższego - działając na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji wyroku.