III SA/Wr 336/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu "A" sp. z o.o. w R. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 18 maja 2015 r., III SA/Wr 336/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie referendarza. Postanowieniem z [...] r., referendarz sądowy odmówił "A" sp. z o.o. w R. (dalej: spółka) przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uzasadniał, że spółka nie wykazała, aby nie dysponowała środkami na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślił, że złożone przez nią oświadczenie o majątku i dochodach nie zawierało danych potrzebnych do oceny kondycji finansowej spółki. Na wezwanie zaś o przedstawienie dodatkowych informacji o stanie majątkowym spółka nie odpowiedziała. W sprzeciwie z [...] r., spółka wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia referendarza sądowego podnosząc, że jej sytuacja "wskazuje na spełnienie przesłanek do żądanego zwolnienia co powinno skutkować zwolnieniem od kosztów". Do sprzeciwu nie zostały załączone jakiekolwiek dokumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zważył, co następuje. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie wydane przez referendarza nie narusza bowiem obowiązujących przepisów. Omówienie zarzutu sprzeciwu poprzedzić należy stwierdzeniem, że zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia [...]r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżony akt zmienia albo utrzymuje w mocy. Czyniąc to, w myśl art. 260 § 2 p.p.s.a., działa jako sąd drugiej instancji i stosuje odpowiednio przepisy o zażaleniu. Dalej trzeba wskazać, że - w myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. - prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści przywołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa zawsze na wnioskodawcy. Wykazanie przesłanek przyznania prawa pomocy nie może zatem ograniczać się jedynie do ogólnego wywodu wnioskodawcy. Poszczególne twierdzenia muszą znajdować oparcie w odpowiednim materiale źródłowym. Należy również pamiętać, że przyznanie prawa pomocy jest jednoznaczne z przerzuceniem kosztów postępowania na ogół społeczeństwa i stanowi - z tego powodu - wyraźne odstępstwo od ogólnej zasady, wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., że strony postępowania same ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Koszty sądowe stanowią ponadto daninę publiczną, której powszechny obowiązek ponoszenia ustanawia art. 84 Konstytucji RP. Kończąc tę część rozważań trzeba wskazać, że nieprzedstawienie przez stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową nie stanowi braku formalnego wniosku lecz prowadzi do odmowy przyznania prawa pomocy. Tak też - prawidłowo - uczynił referendarz sądowy w skarżonym postanowieniu. Z akt sprawy wynika, że spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy nie przedstawiając jakiejkolwiek argumentacji na poparcie wniosku, poza lakonicznym stwierdzeniem, że jej sytuacja majątkowa jest zła a ponadto zachodzi potrzeba opłacenia pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Ponadto, wezwanie o nadesłanie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych - wyekspediowane w trybie art. 255 p.p.s.a. - spółka pozostawiła bez odpowiedzi. Z możliwości przedstawienia dodatkowej argumentacji (dowodów) spółka nie skorzystała również na etapie sprzeciwu. Wobec powyższego, jej twierdzenie o złej sytuacji majątkowej trzeba uznać za gołosłowne i nie poparte faktami. Referendarz sądowy działał zatem prawidłowo i wydane przez niego rozstrzygnięcie należało utrzymać w mocy na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a.