III SA/Wr 340/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-09-07

Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Tomasz Świetlikowski, Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczność przebywania pojazdów poza granicami kraju w okresie objętym kontrolą zwalnia przedsiębiorcę z obowiązku udostępnienia danych z tachografów cyfrowych, a tym samym z odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przebywanie pojazdów poza granicami kraju nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku zapewnienia wczytywania i przechowywania danych z tachografów cyfrowych. Obowiązek ten wynika wprost z przepisów prawa wspólnotowego i krajowego, a przedsiębiorca ma możliwość sprowadzenia pojazdów do kraju lub pobrania danych zdalnie. Brak wykazania przez przedsiębiorcę należytej staranności w celu zapobieżenia naruszeniu wyklucza zastosowanie przepisów o zwolnieniu z odpowiedzialności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę transportowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców oraz nieokazania podczas kontroli danych z tachografów cyfrowych. Przedsiębiorca argumentował, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń, ponieważ pojazdy w okresie objętym kontrolą znajdowały się poza granicami kraju, co uniemożliwiło sczytanie danych. Organy administracji uznały te argumenty za nieuzasadnione, wskazując na bezwzględny obowiązek przedsiębiorcy w zakresie zczytywania danych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (sprawozdawca), Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości. Decyzją z [...] 02.2017 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, dalej: GITD, uchylił decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] 08.2016r. o nałożeniu na W. W. (dalej: strona lub przedsiębiorca) kary pieniężnej w wysokości [...] zł i orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia kontroli u przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A", przeprowadzonej w dniach [...] 02.2016 r. – [...] 03.2016 r. w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących: czasu pracy kierowców, przepisów ustawy z 6.09.2011 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 zez zm. – dalej: u.t.d.), a także regulacji z zakresu wykonywania przewozów oraz przepisów Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z okazanymi dokumentami przedsiębiorca posiadał licencję dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. W okresie [...] miesięcy przed wszczęciem kontroli zatrudniał [...] kierowców. W toku wykonywanych czynności kontrolnych wezwano stronę do okazania wymaganych dokumentów w tym m.in. wykresówek, danych cyfrowych z tachografów i kart kierowców lub zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdów za okres od [...].02.2015 r. do dnia rozpoczęcia kontroli ([...] 02.2016 r.). Przedsiębiorca nie okazał wszystkich wymaganych dokumentów. Ustalenia kontroli ujawniono w protokole kontroli z [...] 03.2016r. W toku kontroli stwierdzono wystąpienie naruszeń dotyczących m.in. skrócenia przekroczenia dziennego czasu odpoczynku, przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu. W celu wyjaśnienia sprawy, pismem z [...] 03.2016 r. powiadomiono przedsiębiorcę – działającego przez pełnomocnika o wszczęciu postępowania wyjaśniającego i wezwano zarazem do złożenia pisemnych wyjaśnień w kwestii stwierdzonych naruszeń. W odpowiedzi pełnomocnik zawnioskował o przedłużenie terminu dla złożenia wyjaśnień do [...] 05.2016 r. Organ wyraził zgodę na przedłużenie terminu, z czego strona nie skorzystała. Pismem z [...] 05.2016 r. organ powiadomił stronę o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i przysługujących z tego tytuł uprawnieniach. Jednocześnie organ poinformował, że termin wydania decyzji został wyznaczony na [...] 06.2016 r. W odpowiedzi pełnomocnik strony wniósł o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do [...] 08.2016r. i jednocześnie zawnioskował o zapoznanie się z aktami sprawy co nastąpiło w dniu [...] 07.2016 r. Pismem z [...] 06.2016 r. powtórnie zawiadomiono stronę o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i przysługujących jej z tego tytułu uprawnieniach. Ponadto poinformowano stronę o wyznaczeniu nowego terminu wydania decyzji na [...] 08.2016 r. W tak kształtującym się stanie sprawy i w następstwie stwierdzonych naruszeń organ I instancji decyzją z [...] 08.2016 r., wydaną na podstawie art. 92a ust. 1, ust. 3 pkt 2, ust. 6 u.t.p. nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w kwocie [...] zł z tytułu naruszenia przepisów określonych w: lp. 5.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdów – o czas powyżej [...] minut do [...]), lp. 5.1.2 (przekroczenie maksymalnego dziennego czasy prowadzenia pojazdu – za każdą rozpoczętą godzinę), lp. 5.2.1 (przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy), lp. 5.2.2 (przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy), lp. 5.3.1 (skrócenie dziennego czasu odpoczynku), lp. 5.3.2 (skrócenie dziennego czasu odpoczynku), lp. 5.4.1 (skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku), lp. 5.4.2 (skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku), lp. 6.3.7 (nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z kart kierowców, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu). Całkowitą kwotę kary z powodu wymienionych naruszeń organ określił na [...] zł, jednakże na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 2 u.t.d. karę ograniczono do kwoty [...] zł. Ukarany przedsiębiorca w odwołaniu podniósł, że nie miał możliwości sczytania danych [...] pojazdów opisanych z numerów rejestracyjnych, ponieważ te pojazdy - w okresie będącym przedmiotem kontroli - znajdowały się poza granicami kraju. Z tergo powodu strona nie miała możliwości terminowego sczytania danych z tachografów cyfrowych zainstalowanych w tychże pojazdach. Strona przyznała się do posiadania świadomości, że celem pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców jest stała analiza i nadzór oraz zabezpieczenie danych przed ich nadpisaniem. Jednakże na skutek tego, że pojazdy nie zjeżdżały do bazy w K. w okresie objętym kontrolą, strona nie miała możliwości sczytania tychże danych. W takim stanie faktycznym, zdaniem odwołującego, powinna znaleźć zastosowanie regulacja zawarta w art. 92b ust. 1 i art. 92c u.t.d. Z tych przepisów wynika bowiem zwolnienie podmiotu wykonującego przewóz drogowy od odpowiedzialności za naruszenie prawa jeżeli nie miał on wpływu na powstałe naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. W tym zakresie podniósł, że w toku czynności kontrolnych przytoczył okoliczności i dowody, które wskazują, że wykonując przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszeń z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Według odwołującej się strony, organ I instancji w uzasadnieniu decyzji przytoczył tylko i wyłącznie teoretyczne wywody na temat zwolnienia od odpowiedzialności za naruszenie prawa jeżeli podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, nie odnosząc się jednak do dostarczonego przez stronę materiału dowodowego. Organ ograniczył się tylko do analizy materiału dowodowego dostarczonego przez inne instytucje z pominięciem dowodu z przesłuchania strony oraz dowodu z przesłuchania kierowców, którzy popełnili naruszenia czasu pracy określone w rozporządzeniu WE nr 561/2006. Zgodnie z twierdzeniami odwołującego, przechowywał on dane cyfrowe, które były cyklicznie zgrywane z kart kierowców i te dane zostały udostępnione kontrolującym. Natomiast brak było możliwości sczytania i zarchiwizowania danych cyfrowych z tachografów zainstalowanych w pojazdach o wskazanych w odwołaniu numerach, ponieważ powyższe pojazdy w okresie objętym kontrolą znajdowały się poza granicami kraju. Powyższe nastąpiło na skutek okoliczności, za które przedsiębiorca nie miał wpływu. Naruszenie z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. wynika z okoliczności całkowicie niezależnych. Ponadto argumentowano, że w okresie objętym kontrolą dołożono należytą staranności, tzn. uczyniono wszystko czego można rozsądnie wymagać od przedsiębiorcy organizującego przewóz rzeczy. Zaniechania natomiast przez organ podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego i wyczerpującego materiału dowodowego, jest uchybieniem skutkującym naruszeniem art. 7, art. 77, art. 107 k.p.a. Po rozpoznaniu odwołania opisaną na wstępie decyzją, Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. h, art. 72, art. 92a ust. 1 i ust. 3 u.t.d., lp. 5.1, lp. 5.2, lp. 5.3, lp. 5.4, lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, art. 34 rozporządzenia Rady (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym, art. 25 ustawy z 16.04.2004r. o czasie pracy kierowców (j.t. Dz.U. z 2012r., poz. 1155 ze zm.) i po stwierdzeniu, że łączna kwota kar pieniężnych za wszystkie stwierdzone naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. uległa zmianie w stosunku do kwoty określonej przez organ I instancji i wynosi [...] zł, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy karę pieniężną – na zasadzie art. 92a ust. 3 pkt 2 u.t.d. - w wysokości [...] zł. Odnosząc się do kwoty naruszeń lp. 6.3.7. załącznika nr 3 od u.t.d. organ odwoławczy obliczył, że wynosi ona po zsumowaniu [...] zł. Organ wyjaśnił, że w zaskarżonej decyzji popełniono błędy w zakresie wyliczeń dnia co do których stwierdzono naruszenie lp. 6.3.7 poprzez wskazanie dni bez przypisania ich do pojazdów, co do których wystąpiło naruszenie odnośnie poszczególnych pojazdów, a także sankcjonowano nieokazanie podczas kontroli zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu, pomimo faktu, że przepis lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. dopuszcza okazanie podczas kontroli również innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania zasadzających się na powoływaniu na fakt przebywania pojazdów w okresie objętym kontrolą poza siedzibą przedsiębiorcy, organ odwoławczy wskazał, że nie jest to obiektywna przeszkoda usprawiedliwiająca zaniechanie przez przedsiębiorcę realizacji obowiązku wczytywania danych z tachografów cyfrowych. Przepis art. 10 rozporządzenia WE nr 561/20016 WE nakłada na pomioty które wykonują przewozy objęte przepisami tegoż rozporządzenia bezwzględny obowiązek zczytywania danych z kart kierowców i tachografów cyfrowych. Oznacza to, że przewoźnik ma bezwzględny obowiązek sprowadzić pojazd na teren kraju w celu pobrania danych z karty jeżeli nie może tego uczynić za granicą. W ocenie GITD, argumentacja zawarta w odwołaniu świadczy o świadomym zignorowaniu przez przedsiębiorcę przepisów dotyczących obowiązku zczytywania danych. Wskazano również, że strona posiadająca pełną swobodę w dysponowaniu pojazdami, którymi wykonuje działalność gospodarczą może bez żadnych przeszkód nakazać kierowcom sprowadzenie tych pojazdów do kraju aby móc pobrać dane z jednostek pojazdowych. Co więcej, organ odwoławczy wskazał, że strona musi sprowadzać pojazdy do bazy przedsiębiorstwa regularnie aby pobrać dane co [...] dni. Organ wyjaśnił przy tym, że procedura pobierania danych z tachografu cyfrowego opisana w dodatku nr 7 do załącznika IB rozporządzenia nr 3821/85 jest sformułowana w taki sposób, że jest fizycznie możliwym pobieranie danych z tachografu z pojazdu znajdującego się poza terenem kraju. Wystarczy jedynie w miejscu postoju pojazdu włożyć kartę przedsiębiorstwa do tachografu oraz podłączyć urządzenie zewnętrzne, np. laptop. Tym samym nawet w przypadku nieprzewidzianego postoju za granicą można pobrać dane z tachografu na nośnik zewnętrzy i je zarchiwizować. GITD zauważył również, że strona w odwołaniu nie wskazała, że naruszenie obowiązku zczytywania danych było spowodowane okolicznościami związanymi z utratą możliwości dysponowania pojazdem, np. zatrzymaniem przez zagraniczne służby kontrolne. Wprost przeciwnie, z akt sprawy wyłania się obraz całkowitego i nieusprawiedliwionego przepisami prawa zaniechania obowiązku zczytywania danych z tachografów. Również w toku postępowania strona nie przedstawiła żadnych dowodów mogących rzucać nowe światło na okoliczności sprawy, w tym na te związane z naruszeniem obowiązku zczytywania danych i wynikającym z niego naruszeniem polegającym na nieokazaniu podczas kontroli danych cyfrowych z tachografów – lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d., za który nałożono karę jednostkową w wysokości [...] zł. Pobieranie danych z kart kierowców w żadnym wypadku nie dowodzi, że strona uczyniła wszystko czego można od niej racjonalnie oczekiwać aby zapobiec naruszeniu polegającym na nieokazaniu danych z tachografów. Podmiot wykonujący przewóz drogowy musi zapewnić jednocześnie sczytywanie danych z kart kierowców jak i z tachografów cyfrowych, a skoro był w stanie zorganizować pobieranie danych z kart kierowców to mógł zorganizować pobieranie danych z pojazdów. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie W. W. zarzucił GITD naruszenie: art. 6, art. 7, art. 10, art. 77 ust. 1 i art. 81 k.p.a., polegające na nie wyjaśnieniu sprawy co do jej istoty, zaniechanie rozpatrzenia sprawy, które spowodowało wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego praz wadliwe rozstrzygnięcie; art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez bezzasadne nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego; art. 107 § 1 w związku z art. 104 § 4 k.p.a. polegające na nie odniesieniu się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich faktów i dowodów zgromadzonych w trakcie postępowania. Formułując tego rodzaju zarzuty skargi jej autor wniósł o uchylenie decyzji GITD w całości i umorzenie postępowania w sprawie ewentualnie o uchylenie tej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na rażące naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa proceduralnego. Uzasadniając zarzuty skargi skarżący powtórzył zasadnicze argumenty odwołania. Wskazał, odnosząc się do stwierdzonych naruszeń z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., że kierowcy nie dysponują kartami przedsiębiorcy lecz kartami kierowcy, które uniemożliwiają wczytywanie danych z tachografów cyfrowych. Po drugie, pojazdy, którymi dysponował skarżący w okresie objętym kontrolą, nie zjeżdżały do siedziby przedsiębiorcy, a tym samym skarżący nie miał możliwości realizowania obowiązku wczytywania danych. Wbrew twierdzeniom organu II instancji, skarżący w toku czynności wyjaśniających przytoczył okoliczności i dowody, które wskazują, że strona wykonując przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miała wpływu na powstanie naruszenia z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie można było przewidzieć. Podobnie jak w odwołaniu, skarżący podtrzymał stanowisko, że przechowywał dane cyfrowe, które były cyklicznie zgrywane z kart kierowców i te dane zostały przez niego udostępnione. Natomiast skarżący, ze wskazanych względów, nie miał możliwości wczytania i zarchiwizowania danych cyfrowych z tachografów zainstalowanych na wyszczególnionych pojazdach. Poprzez przytoczenie w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej tylko i wyłącznie teoretycznych wywodów dotyczących zwolnienia od odpowiedzialności za naruszenie prawa, a ponadto w obu decyzjach ograniczono się tylko do analizy materiału dowodowego dostarczonego przez inne instytucje, z pominięciem dowodu z przesłuchania strony oraz świadków – kierowców, skarżący uznał, że w sprawie orzekające organy nie wywiązały się z obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W przekonaniu autora skargi, twierdzenie organu II instancji, że w sprawie nie pozostały żadne niewyjaśnione okoliczności, które mogłyby być istotne dla rozstrzygnięcia jest chybione i zmierzało tylko i wyłącznie do potwierdzenia stanowiska organu I instancji bez przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów osobowych. Orzekające w sprawie organy, poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w toczącym się postępowaniu wyjaśniającym oraz niewywiązanie się z obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie rażąco naruszyły podstawowe zasady postępowania administracyjnego a przede wszystkim art. 6, art. 7, art. 10, art. 77 ust. 1, art. 81 k.p.a. Według skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło prawidłowego odzwierciedlenia poszczególnych etapów prowadzonego postępowania, w tym postępowania dowodowego. Organ I instancji nie wskazał w uzasadnieniu decyzji wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Brak tych ustaleń spowodował, że organ nie mógł prawidłowo ocenić stanu faktycznego w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - zwanej dalej: p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego, gdyż kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozpoznania sprawy mają ustalenia faktyczne, tylko bowiem przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistym, określić można prawa i obowiązki stron. W ocenie Sądu, postępowanie na podstawie, którego wydano zaskarżoną decyzję prowadzone było zgodnie zasadami rzetelnej procedury, które muszą być respektowane w państwie prawa. Organy orzekające w sprawie dopełniły obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do jej rozstrzygnięcia. Obowiązek organu administracji wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa, wynika z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Zgodnie z tym przepisem organ zobowiązany jest – z urzędu lub na wniosek strony - do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym celu, winien on w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona jest możliwa dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, art. 75 k.p.a.) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. W niniejszej sprawie, jak wynika z treści odwołania, a później ponowionych w skardze zarzutów, według skarżącego organy nie przeprowadziły dowodu z przesłuchania strony oraz świadków (kierowców), na okoliczność mającą istotne znaczenie dla sprawy, a w szczególności istnienia przesłanek o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., uzasadniających umorzenie niniejszego postępowania. Zgodnie z treścią art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. - nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Warunkiem wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy w oparciu o przywołany przepis jest wykazanie zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych. W przepisie tym chodzi o sytuację wyjątkową, czyli taką, której doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy nie był w stanie przewidzieć. Podkreślenia zatem należy, że obowiązkiem skarżącego – będącym przedsiębiorcą - jest prowadzić działalność gospodarczą zgodnie z przepisami prawa. Jego obowiązkiem - jako profesjonalisty - jest więc prawidłowe zabezpieczenie, zorganizowanie zadania przewozowego, a następnie jego właściwa kontrola. W przeciwnym przypadku, skarżący będzie ponosił odpowiedzialność administracyjną za naruszenia obowiązków związanych z przewozem drogowym, w tym związanych z obowiązkiem sczytywania i archiwizowaniem danych cyfrowych z pojazdów i następnie ich okazaniem kontrolującym. Okoliczności sprawy oraz zebrane dowody jednoznacznie wskazują, że skarżący miał wpływ na powstanie naruszeń związanych z brakiem okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych cyfrowych z pojazdów. Braku stałej analizy i nadzoru oraz zabezpieczenia danych cyfrowych, np. przed ich nadpisaniem, nie może tłumaczyć okoliczność, że pojazdy w okresie objętym kontrolą znajdowały się poza granicami kraju, a kierowcy – posiadający tylko karty kierowcy- nie mogli sczytać i przesłać danych z tachografu cyfrowego. Gdyby zaakceptować stanowisko skarżącego, wówczas przepisy dotyczące obowiązku okazania kontrolującym wykresówek, danych z kart kierowców, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu okazałyby się martwą regulacją. Gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie – w przypadku stałego przebywania zagranicą pojazdów przedsiębiorcy krajowego, wówczas takie przepisy wprowadziłby do przepisów prawa. Obowiązujący stan prawny nie pozwala jednak na akceptację takiego stanowiska. Przeciwnie, zgodnie z art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 561/2006 (WE) przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85: i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez państwo członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego; ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia zatem żadnych wątpliwości, obowiązkiem skarżącego było zapewnienie jednoczesnego zczytywania danych z kart kierowców jaki i tachografów cyfrowych. Skoro był on w stanie zorganizować pobieranie danych z kart kierowców, to mógł również zorganizować pobieranie danych z pojazdów. W konsekwencji takich ustaleń należało zgodzić się z orzekającymi w sprawie organami, że skarżący nie wykazał – celem zwolnienia się z odpowiedzialności, że dołożył należytej staranności, czyli że organizując przejazdy uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa. Skarżący nie tylko, że nie wykazał braku winy, lecz także nie udowodnił podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, w tym okoliczności objętych hipotezą przepisu art. 92c u.t.d. Przyjdzie przy tym zauważyć, że wykroczenie przeciwko wymogowi należytej staranności, jeżeli prowadzi to do naruszenia prawa mającego postać deliktu administracyjnego, jest zawsze przejawem winy przedsiębiorcy i tym samym wyklucza możliwość powołania się na przepis art. 92c u.t.d. (por. wyrok NSA z 17.04.2013 r., sygn. akt II GSK 214/12). Ponadto, jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia wyłącznie w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do jego powstania. Taka okoliczność nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Tym samym organy prawidłowo oceniły, że nie zachodzą przesłanki zastosowania wobec skarżącego regulacji art. 92c ust. 1 u.t.d. Wbrew zarzutom skargi - ocenie Sądu - w toku postępowania zapewniono stronie czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 k.p.a.). Skarżący pismem z [...] 03.2016 r. został pouczony przez organ I instancji o przysługujących prawach oraz zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego, a w piśmie z [...] 06.2016 r. został zawiadomiony o zakończeniu postępowania dowodowego. Z akt sprawy wynika, że strona została poinformowana o wszystkich istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych mających znaczenie dla jej prawnej odpowiedzialności. Strona nie była wyłączona z czynnego uczestnictwa w postępowaniu, które było sukcesywnie przedłużane, i mogła przedstawiać swoje wnioski dowodowe oraz zapoznawać się z aktami sprawy. Tym samym niezasadny jest zarzut skarżącego, że organ przeprowadził postępowanie z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego. Co więcej, z akt sprawy nie wynika aby strona, czy też reprezentujący ją pełnomocnik, zgłaszał jakiekolwiek wnioski dowodowe, w tym wnosił o przesłuchanie strony i świadków (kierowców). Również z treści skargi nie wynika kiedy i na jaką okoliczność powyższe dowody miałyby zostać przeprowadzone, a także udowodnieniu jakich tez i twierdzeń – ponad te prezentowane w skardze – miałyby one służyć. Zauważyć również należy, że stosownie do treści art. 86 k.p.a., dowód z przesłuchania strony może być przeprowadzony przez organ w sytuacji gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W przedmiotowej sprawie, w świetle ustaleń, poczynionych przez organ na podstawie danych cyfrowych z kart kierowców oraz protokołu z kontroli o braku wywiązania się z obowiązku okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie plików z tachografów cyfrowych z pojazdów, stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości. Nie można było doszukać się w oparciu o wymienione dowody niewyjaśnionych faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, gdzie niesprzecznie stwierdzono naruszenia wymogów stawianych przez ustawę o transporcie drogowym i przepisów prawa wspólnotowego. Brak było tym samym podstaw do przeprowadzenia dowodu, o którym mowa w przepisie art. 86 k.p.a. Analiza akt wskazuje natomiast, że organy orzekające odniosły się wyczerpująco do argumentów podniesionych przez stronę na etapie całego postępowania administracyjnego. Organy wyjaśniły i wykazały, że wobec uzyskania podczas przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wszystkich koniecznych informacji do rozstrzygnięcia sprawy i braku przedstawienia przez stronę przeciwnych dowodów, nie zachodziła potrzeba dalszego prowadzenia postępowania celem jego uzupełnienia. Zaznaczyć należy, że protokół kontroli, będący podstawowym dowodem w sprawie, zapewnia możliwość przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń. Zdaniem Sądu, argumentacja organu odwoławczego nie świadczy także o dowolnej ocenie materiału dowodowego w zakresie ustaleń dotyczących stwierdzonych naruszeń oraz braku wykazania przez skarżącego, że spełnione zostały przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność za naruszenie przepisów o transporcie drogowy, a wprost przeciwnie dowodzi, że organ ten dokonał pełnej analizy i oceny materiału dowodowego w tym zakresie i wysnuł z niej prawidłowe wnioski. Skoro natomiast skarżący nie zdołał podważyć prawidłowości faktycznych ustaleń przyjętych przez organy za podstawę decyzji, to należało przyjąć, że dokonana przez organ subsumpcja ustalonego stanu faktycznego do zastosowania przepisów prawa materialnego była w pełni prawidłowa. Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez organ art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne zawierało wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych cyfrowych z kart kierowców, raz jeszcze zweryfikował prawidłowość naliczenia kar pieniężnych za poszczególne naruszenia i w tym zakresie dokonał stosownych zamian (na korzyść skarżącego). Organ odwoławczy szczegółowo wskazał i opisał jakie poszczególne dowody potwierdziły konkretne naruszenia. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle powołanego przepisu wskazać należy na podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej, którą stanowi przepis stanowi art. 92a ust. 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej. W myśl natomiast art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć [...] zł. dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od [...] do [...] w okresie [...] miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ustalenia faktyczne dokonane przez organy w kontrolowanej sprawie nie budzą wątpliwości. W wyniku przeprowadzonej kontroli u skarżącego stwierdzono liczne naruszenia prawa polegające na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu lp. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d., przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy lp. 5.2 załącznika nr 3, skróceniu dziennego czasu odpoczynku lp. 5.3. załącznika nr 3, skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku lp. 5.4 załącznika nr 3, nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień – lp. 6.3.7 załącznika nr 3 (skarżący podczas kontroli przedstawił wyłącznie dane cyfrowe z kart kierowców, nie udostępnił żadnych danych z tachografów cyfrowych pojazdów). W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo ustaliły i oceniły, że stwierdzone w trakcie kontroli uchybienia należało zakwalifikować, jako naruszenia wskazane w załączniku nr 3 do u.t.d., skutkujące nałożeniem kary w kwocie [...] zł. Ponadto, stwierdzone naruszenia nie były praktycznie kwestionowane przez stronę (poza lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.), starała się ona natomiast wykazać brak podstaw do nałożenia na nią kary pieniężnej, ze względu na przepis art. 92c u.t.d. Z tych względów oraz zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło