III SA/Wr 344/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. W postanowieniu opisanym w sentencji niniejszego wyroku Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej – Dyrektor OR ARiMR) stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącego od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji (w dalszych wywodach – Kierownik BP) w W. z dnia [...] r., wydanej w sprawie przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich na 2011 r. Organ drugiej instancji uznał, że zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności odwołania, wniesionego w sytuacji, gdy pierwszoinstancyjne orzeczenie nie weszło jeszcze do obrotu. Decyzja z dnia [...] r. została bowiem doręczona zainteresowanemu dopiero w dniu [...] r., podczas gdy odwołanie zostało wysłane już w dniu [...] r. (data stempla pocztowego). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zainteresowany zarzucił, iż argumentacja zawarta w uzasadnieniu postanowienia organu wyższego stopnia jest niezgodna z prawdą, a podane tam fakty zostały przekręcone i podane nieuczciwie. Według skarżącego, w dniu [...] r. otrzymał on decyzję organu pierwszej instancji Nr [...], od której wniósł odwołanie w dniu [...] r., Następnego dnia przesłał kolejne pismo, którego celem było uzupełnienie odwołania od tej samej decyzji. Twierdzi dalej, że w dniu [...] r. zatelefonowano do niego z Biura Powiatowego z informacją, że powinien się stawić w siedzibie organu pierwszej instancji. Tam, w dniu [...] r., kazano mu skreślić numer decyzji, od której się odwołał, i wpisać numer nowej decyzji, która została wydana wskutek odwołania od decyzji Nr [...], co też uczynił. W odpowiedzi strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi i twierdząc, że ta nie wnosi żadnych nowych okoliczności i dowodów, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie podjęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie – jak w niniejszym wypadku – w sprawach skarg na postanowienia organów administracji publicznej kończące postępowanie w sprawie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym również na tego rodzaju postanowienia wydane przez organy administracji rolnej. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego skontrolowanego postanowienia, ale tylko w razie stwierdzenia co najmniej jednego z naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga zasługiwała w pełni na uwzględnienie, ponieważ Dyrektor OR ARiMR wydał skontrolowane postanowienie pochopnie, bez uwzględnienia okoliczności mogących mieć istotne znaczenie dla podjęcia kwestionowanego rozstrzygnięcia. Okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy są bogatsze niż to opisano w uzasadnieniu zweryfikowanego orzeczenia. Wymaga w pierwszej kolejności podkreślenia, że w rozpoznawanej sprawie zapadły dwie decyzje organu pierwszej instancji. W pierwszej, wydanej w dniu [...] r. (Nr [...]), przyznał on skarżącemu jednolitą płatność obszarową na 2011 r., w wysokości [...] zł, którą pomniejszył o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. W dokumentacji sprawy znajduje się pismo datowane na dzień [...] r. (wpłynęło ono do siedziby organu pierwszej instancji w tym samym dniu), o następującej, lakonicznej treści.: "ODWOŁANIE OD DECYZJI Nr. [...] W SPRAWIE PRZYZNANIA PŁATNOŚCI W RAMACH SYSTEMÓW WSPARCIA BEZPOŚREDNIEGO W ZWIĄZKU Z WYSTĄPIENIEM WE WNIOSKU Z DNIA [...] O PŁATNOŚĆ ZWIERZĘCĄ W DECYZJI NIE OTRZYMAŁEM TEJ PŁATNOŚCI" (w cytacie zachowano specyficzny krój pisma – w całości występują w nim tzw. "wersaliki"). Druga decyzja nosi datę [...] r. oraz numer [...] i wydana została po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] r. W tym nowym rozstrzygnięciu organ pierwszej instancji uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] r. (Nr [...]) i przyznał odwołującemu się płatność bezpośrednią na 2011 r., w łącznej kwocie [...] zł. Jak wynika z tzw. "prezentaty", w dniu [...] r. wpłynęło do siedziby organu pierwszej instancji pismo datowane na dzień [...] r. Z datownika pocztowego na kopercie wynika, że nadane ono zostało w dniu [...] r. Właśnie to pismo zostało potraktowanie przez Dyrektora OR ARiMR – bezkrytycznie – jako odwołanie od pierwszoinstancyjnej decyzji z dnia [...] r. W konsekwencji takiego zabiegu organ ten stwierdził niedopuszczalność tegoż odwołania, jako przedwczesnego względem ostatnio wymienionej decyzji, wydanej wszak później (a jeszcze później doręczonej stronie). Wymaga dobitnego podkreślenia, iż – w realiach tej konkretnej sprawy – taka ocena jest ewidentnie chybiona. Dziwić może, że uszły uwagi organu wyższego stopnia dwie poprawki, jakich dokonano w pierwotnej treści (długopisem o odmiennym kolorze!) pisma skarżącego z dnia [...] r. Pierwsza polegała na skreśleniu numeru decyzji, której pismo miało dotyczyć ([...] – taki numer nosiła decyzja z dnia [...] r.) i nadpisanie w to miejsce innego numeru ([...] – ten numer figuruje z kolei na decyzji z dnia [...] r.). Ta poprawka została opatrzona podpisem strony skarżącej. Drugiej poprawki takim podpisem już nie opatrzono, ale charakter pisma wskazuje, że dokonał jej również odwołujący się. Chodzi tym razem o dopisanie (w czwartym wierszu od góry samego uzasadnienia odwołania) następującego zdania nawiasowego: "(PŁATNOŚĆ ZWIERZĘCA ZOSTAŁA UWZGLĘDNIONA W NOWEJ DECYZJI)". W kontekście obu poprawek wręcz nielogiczne wydaje się twierdzenie organu, niezweryfikowane jakimkolwiek, dodatkowym postępowaniem wyjaśniającym, iż dokument, o którym obecnie mowa, stanowi odwołanie od decyzji wydanej dopiero w dniu [...] r. Przy takim rozumowaniu powstają bowiem wątpliwości tyczące źródła informacji, które musiałby posiadać odwołujący się, już w dacie sporządzenia tego pisma ([...] r.), o co najmniej trzech zdarzeniach przyszłych: o zamiarze organu pierwszej instancji wydania nowej decyzji, w miejsce orzeczenia merytorycznego z dnia [...] r.; o treści nowego rozstrzygnięcia sprawy; a wreszcie o numerze, jaki zostanie nadany nowej decyzji. Teoretycznie istnieje niewielka szansa na posiadanie wspomnianych informacji przez stronę skarżącą już w dniu [...] r., ale należało wyjaśnić zarysowane w tym miejscu wątpliwości, przed wydaniem orzeczenia, decydującego o losach odwołania strony, datowanego na ten właśnie dzień. Do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co najmniej w celu ustalenia: kiedy, i w jakich okolicznościach dokonano poprawek w pierwotnym tekście dokumentu z dnia [...] r., a także zamiaru, który przyświecał odwołującemu się przy poprawianiu pierwotnego tekstu tego dokumentu, organ odwoławczy był zobowiązany dyspozycją art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 140 k.p.a. Skoro, z ewidentnym naruszeniem wspomnianych przepisów, dodatkowego postępowania (we wskazanym zakresie) nie przeprowadzono, zaskarżone postanowienie, stwierdzające niedopuszczalność odwołania jest zdecydowanie przedwczesne. Konkludując skład orzekający stwierdza, że w rozpoznawanym przypadku doszło do naruszeń proceduralnych, które z oczywistych powodów mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro organ drugiej instancji stwierdził – bez dokonania koniecznych do tego ustaleń – niedopuszczalność odwołania, pozbawiając w ten sposób skarżącego możliwości merytorycznej weryfikacji poprawności decyzji Kierownika BP. Dlatego też, kierując się dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 140, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie (punkt I wyroku). Orzeczenie o kosztach (punkt II) wydano na podstawie art. 200 tej samej ustawy.