III SA/Wr 349/15

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii [...] oraz [...] postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 złożył wniosek o umorzenie tej opłaty wraz z oświadczeniem składnym przez osoby wnioskujące o przyznanie prawa pomocy w sprawach cywilnych. Z wniosku tego i oświadczenia wynika, że skarżącemu dnia [...] lutego tego roku zostało zatrzymane prawo jazdy i z tego powodu pozostaje on bez zatrudnienia, gdyż pracował jako kierowca [...]. Ponadto podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i posiada zobowiązania z tytułu alimentów na rzecz córki w wysokości 500 zł miesięcznie oraz opłaca czynsz za wynajem mieszkania w kwocie 300 zł i pozostałe opłaty mieszkaniowe wynoszące 100 zł. Pismem referendarza sądowego z dnia 9 lipca 2015 r. poinformowano skarżącego, że dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej została przewidziana instytucja prawa pomocy. W piśmie tym wskazano także, że gdyby skarżący podtrzymywał swój wniosek o umorzenie opłaty sądowej to Sąd przesyła mu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w celu wypełnienia. W piśmie tym wezwano również skarżącego do nadesłania określnych kopii dokumentów źródłowych dotyczący jego sytuacji materialnej oraz wyjaśnień. W odpowiedzi na to pismo referendarza sądowego skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu ponownie wskazał, że od lutego tego roku pozostaje bez pracy i dochodów. Podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie posiada nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Skarżący nie nadesłał żadnego z dokumentów wymienionych w piśmie referendarza potwierdzających jego sytuację materialną ani też nie udzielił żadnych wyjaśnień. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że pismo referendarza sądowego z dnia 9 lipca 2015 r zostało odebrane przez skarżącego w dniu 17 lipca 2015 r. Przepis art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, które na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych. Skarżący podał jedynie, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i że w lutym tego roku utracił zatrudnienie w charakterze kierowcy [...] z powodu zatrzymania dokumentu prawa jazdy. Wskazał również w oświadczeniu dołączonym do pisma z dnia 3 czerwca 2015 r. zawierającego wniosek o umorzenie wpisu sądowego od skargi, że płaci alimenty na córkę w wysokości 500 zł miesięcznie i że wydatki mieszkaniowe wynoszą łącznie 400 zł (czynsz i media). Skarżący nie nadesłał natomiast żadnego z dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej wymienionych w piśmie referendarza sądowego z dnia 9 lipca 2015 r., w tym m. in. np. zaświadczenia potwierdzającego rejestrację w urzędzie jako osoba bezrobotna, zaświadczenia o dochodach za ostanie dwa miesiące, decyzji przyznających świadczenia z pomocy społecznej, wyciągu z konta bankowego za ostatnie dwa miesiące, w tym rachunków wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej, zeznania podatkowego za 2014 r., dokumentu potwierdzającego wysokość obowiązku alimentacyjnego wobec córki i potwierdzającego realizację tego obowiązku. Skarżący nie nadesłał również wyjaśnień czy korzysta z pomocy osób trzecich i czy posiada zdolność kredytową i w jakiej wysokości byłby w stanie uiścić wpis sądowy i z jakich źródeł czerpie aktualnie środki na swoje utrzymanie, w szczególności z jakich środków opłaca czynsz, raty alimentacyjne i opłaty za media wynoszące łącznie 900 zł. Brak powyższych dokumentów i wyjaśnień nie pozwala na ocenę jaka jest rzeczywista sytuacja materialna skarżącego. Na skarżącym spoczywa zaś obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji przyjąć należy, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.