III SA/Wr 350/07
WyrokWSA we Wrocławiu2008-02-12
Skład orzekający: Jerzy Strzebińczyk, Bogumiła Kalinowska, Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o określeniu długu celnego, mimo braku wyjaśnienia podstawy ustalenia wartości celnej i zasadności obciążenia kosztami przechowywania pojazdu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy celne nie wyjaśniły w sposób należyty podstawy ustalenia wartości celnej pojazdu, co uniemożliwiło kontrolę prawidłowości określenia długu celnego. Ponadto, brak było dokumentów potwierdzających przyjęcie pojazdu do depozytu urzędu celnego, co budziło wątpliwości co do zasadności obciążenia skarżącego kosztami przechowywania. Te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący sprowadził samochód jako mienie przesiedlenia, korzystając ze zwolnienia od cła. Po prawomocnym wyroku skazującym za przekazanie samochodu osobom trzecim, wszczęto postępowanie celne, w wyniku którego wymierzono cło i koszty przechowania. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej. WSA uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant Renata Sawińska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia długu celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
W dniu [...]., w Oddziale Celnym w J. G., według dokumentu SAD Nr [...] został dopuszczony do obrotu – ze zwolnieniem od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 6 lit. "a" Kodeksu celnego – sprowadzony przez A. K. jako tzw. mienie przesiedlenia samochód osobowy marki D. C. (Nr nadwozia ...).
Prawomocnym wyrokiem z dnia 2 lutego 2005 r. (sygn. akt VII Ks 36/04) A. K.został przez Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Wydział VII Grodzki uznany za winnego popełnienia czynu zabronionego z art. 89 § 1 kodeksu karnego skarbowego, w postaci przekazania opisanego samochodu we władanie A. i S. N., czym naruszył warunek nieodstępowania, pod jakim przedmiotowy pojazd zwolniony został w całości z należności celnych.
Prowadzone postępowanie karnoskarbowe oraz zapadły w tym postępowaniu wyrok spowodowały wszczęcie postępowania celnego, w celu uregulowania statusu prawnego samochodu sprowadzonego na polski obszar celny. W efekcie tego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w Z.wydał w dniu [...]. decyzję Nr ..., w której wymierzył stronie cło przywozowe w kwocie [...] zł (informując dłużnika o zarejestrowaniu tej kwoty wynikającej z długu celnego), obciążając dodatkowo zainteresowanego kosztami przechowania zakwestionowanego samochodu, w wysokości [...] zł.
A. K. odwołał się od pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia, zarzucając:
• naruszenie przepisów Kodeksu celnego, poprzez dowolne ustalenie wartości celnej;
• błędne określenie daty powstania długu celnego;
• nieprawidłowe zastosowanie przepisów o zarejestrowaniu długu celnego oraz przerwaniu terminów przedawnienia;
• naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, wskutek wydania decyzji przed wszczęciem postępowania celnego;
• dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o materiały nie będące dowodami w sprawie;
• błędne naliczenie kosztów depozytu, skoro towar nie był przyjęty do depozytu.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej we W. pozostawił to odwołanie bez rozpatrzenia, powołując w podstawie prawnej takiego orzeczenia przepisy art. 228 § 1 pkt 1 i § 2 w związku z art. 222 Ordynacji podatkowej.
Postanowienie organu drugiej instancji zostało jednak uchylone wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 21 września 2006 r. (sygn. akt III SA/WR 519/05), co spowodowało konieczność merytorycznego rozpatrzenia przez Dyrektora Izby Celnej odwołania A. K. i późniejszego pisma jego ówczesnego pełnomocnika – adwokata K. K.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor IC wydał w dniu [...]. decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie Naczelnika UC w Z. z dnia [...].
Uzasadniając swoje orzeczenie organ odwoławczy powołał się w pierwszej kolejności na art. 26 przepisów wprowadzających ustawę – Prawo celne, zgodnie z którym przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. W ocenie Dyrektora IC, takie też przepisy należało powołać (i powołano) w niniejszej sprawie.
Organ drugiej instancji nie zgodził się z zarzutem strony o niezasadnym posłużeniu się w postępowaniu celnym zeznaniami złożonymi w toku postępowania karnoskarbowego przez A. N., S. N. i przez samego zainteresowanego. Wykorzystanie tych dowodów było w pełni dopuszczalne w świetle art. 181 in fine Ordynacji podatkowej, w myśl którego dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności również materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Materiały, o których mowa, to materiały ujawnione i procesowo utrwalone w postępowaniu karnym albo w postępowaniu o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Dotyczy to w szczególności przesłuchania świadka, przesłuchania strony, opinii biegłego itp. Konkludując tę część uzasadnienia decyzji z dnia 2 stycznia 2007 r., Dyrektor IC uznał, że nie można obarczać organu pierwszej instancji błędem dołączenia do materiałów postępowania celnego, dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym.
Organ odwoławczy podkreślił przy tym, iż korzystając z zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 Ordynacji podatkowej, należało przyjąć za wiarygodne spójne zeznania złożone przez Państwa N.. Wynika z nich, że otrzymali oni upoważnienie od A. K.do użytkowania samochód, którego dotyczyło niniejsze postępowanie. Fakt ten znajduje zresztą potwierdzenie w dokumentacji policyjnej, z której wynika, że przedmiotowy pojazd dwukrotnie uczestniczył w kolizjach drogowych, a samochodem kierowali wówczas A. N. (w jednym wypadku) i S. N. (w drugiej sytuacji).
Dyrektor IC wywodził dalej, że – zgodnie z przepisem art. 190 § 1 pkt 6 lit. "a" Kodeksu celnego – na podstawie którego przedmiotowy pojazd uznano za wolny od cła – wolny od cła był przywóz z zagranicy rzeczy stanowiących mienie osoby fizycznej będącej w rozumieniu przepisów prawa dewizowego osobą krajową, przebywającą czasowo za granicą za zgodą władz kraju pobytu przez co najmniej 1 rok, które służyły jej do użytku osobistego lub domowego, z zastrzeżeniem ich nieodstępowania przez okres 2 lat, licząc od dnia dopuszczenia do obrotu.
Zdaniem organu odwoławczego, w kontekście wcześniej przytoczonych okoliczności faktycznych zasadne było przyjęcie, że w sprawie doszło do naruszenia ustawowego warunku "nieodstępowania". W orzecznictwie sądu administracyjnego
ostatecznie utrwalony został bowiem pogląd, że pod tym pojęciem należy rozumieć nie tylko przeniesienie własności towaru, lecz również każde jego oddanie we władanie osób trzecich w umowie najmu, leasingu, dzierżawy lub innej umowie o podobnym charakterze, na podstawie której towar oddawany jest do używania lub korzystania innemu podmiotowi (Dyrektor IC przywołał w tym zakresie wyrok NSA z dnia 22 listopada 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 302/00). Naruszeniem warunku "nieodstępowania" jest zatem także krótkotrwałe użyczenie, będące w myśl przepisów Kodeksu cywilnego (art. 710 i n.) nieodpłatnym oddaniem innej osobie rzeczy do czasowego z niej korzystania, nawet przy zastrzeżeniu obowiązku jej zwrotu.
Organ drugiej instancji wywodził, że w razie naruszenia warunku nieodstępowania, o którym mowa w art. 190 § 1 pkt 6 "a" Kodeksu celnego, dług celny powstaje na podstawie art. 212 § 1 pkt 1 tej samej ustawy, z uwagi na niewykonanie obowiązku wynikającego ze stosowania procedury, którą towar ten został objęty (nieodstępowanie "mienia przesiedlenia" przez okres 2 lat). W rozpatrywanej sprawie przyjęto wartość transakcyjną towaru przy zastosowaniu elementów kalkulacyjnych z dnia powstania długu celnego, tj. z dnia 7 lipca 2002 r., kiedy ustalono, że samochód znajduje się w sytuacji powodującej powstanie długu celnego (art. 222 § 2 Kodeksu celnego). Był to dzień, w którym bezsprzecznie stwierdzono, że pojazdem kierował S. N. (na podstawie informacji policyjnej z dnia 28 listopada 2003 r.), a więc stwierdzono fakt odstąpienia auta (odstąpienie rzeczy musi łączyć się z utratą fizycznego nad nią władztwa).
W związku z zarzutem, ze przedmiotowy pojazd nie był przejęty do depozytu, a jedynie zabezpieczony, organ odwoławczy stwierdził, że samochód został zajęty na poczet zabezpieczenia ewentualnego długu celnego, na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 15 kwietnia 2005 r. Przepis art. 189 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego stanowił wtedy, że w depozycie urzędu celnego przechowuje się czasowo towary zatrzymane lub zajęte w celu zabezpieczenia należności celnych. W ocenie Dyrektora IC, taki właśnie tryb postępowania zastosowano w rozpatrywanej sprawie.
Ustosunkowując się do kwestii przedawnienia, wskazano w uzasadnieniu drugoinstancyjnej decyzji na przepisy art. 230 § 5 i § 6 Kodeksu celnego, zgodnie z którymi bieg 3 letniego terminu na powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania karnego skarbowego (co miało miejsce 18 grudnia 2003 r.), a biegnie dalej z dniem jego prawomocnego zakończenia (10 lutego 2005 r.).
Drugoinstancyjne rozstrzygnięcie organ przesłał adwokatowi K. K.. Ten jednak odesłał odpis decyzji Dyrektorowi Izby Celnej z informacją, iż przestał już pełnić obowiązki pełnomocnika strony. W związku z tym, pismem z dnia [ ...] r., organ odwoławczy poinformował A. K. o "skutecznym" (zdaniem organu) doręczeniu tej decyzji adwokatowi K. K.
Następnie jednak odpis tej samej decyzji doręczono adwokatowi J. K., na jego żądanie i po sprawdzeniu przez organ, że jest on nowym pełnomocnikiem strony. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że doręczenie nastąpiło w tym przypadku w dniu 19 maja 2007 r.
Z datownika poczty na kopercie wynika z kolei, że w dniu 18 czerwca 2007 r. w placówce pocztowej w J. G. została nadana przesyłka zawierająca osobiście sporządzoną przez A.K. skargę, w której domaga się on uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...].
W skardze zarzucono, że organ drugiej instancji nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu (skarżący wszystkie te zarzuty podtrzymał), co dowodzi, iż w istocie Dyrektor IC zarzutów tych nie rozpatrzył. Skarżący wywodził ponadto, że pozbawiono go możliwości udziału w postępowaniu, wskutek nie powiadomienia jego nowego pełnomocnika o czynnościach przedsiębranych w sprawie.
W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej – podtrzymując merytoryczne stanowisko zajęte w sprawie – wniósł o odrzucenie skargi, jako złożonej z uchybieniem terminu, który – zdaniem organu – powinien być liczony od daty doręczenia zaskarżonej decyzji pierwotnemu pełnomocnikowi skarżącego. Podkreślono też, iż strona znacznie wcześniej została poinformowana o tym ostatnim fakcie, a mimo że decyzja została doręczona także nowemu pełnomocnikowi, to skargę sporządził i tak samodzielnie A. K., co wywołuje wątpliwości, czy adwokat J. K. reprezentuje nadal zainteresowanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy celne.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.
Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie mogła być utrzymana w obrocie prawnym, choć akurat argumenty naprowadzone w samej skardze nie zasługiwały na uwzględnienie.
Przed merytoryczną oceną legalności zaskarżonej decyzji, należy jednak podkreślić, że chybiony był również sformułowany w odpowiedzi na skargę zarzut rzekomego uchybienia przez skarżącego terminu przewidzianego w art. 53 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem: "Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie".
Zważywszy na wcześniej opisane okoliczności trzeba bowiem uznać, że skutecznie dokonane doręczenie skarżącemu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nastąpiło dopiero w dniu 19 maja 2007 r., kiedy to odpis obecnie skarżonej decyzji został doręczony adwokatowi J.K. nowemu pełnomocnikowi strony. Wbrew twierdzeniu organu, nie mogło być skuteczne doręczenie tej decyzji adwokatowi K. K. skoro ten – co jednoznacznie sam stwierdził w piśmie do Dyrektora Izby Celnej z dnia 15 stycznia 2007 r. – "przestał pełnić obowiązki pełnomocnika" skarżącego, odsyłając zresztą przesłany mu egzemplarz orzeczenia wydanego w drugiej instancji. W tej sytuacji, powinnością organu było doręczenie tego rozstrzygnięcia bezpośrednio samemu zainteresowanemu, jeśli Dyrektor IC nie wiedział jeszcze wówczas o ustanowieniu przez stronę nowego pełnomocnika.
Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że rozważany, trzydziestodniowy termin wyznaczony do ewentualnego zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego powinien upłynąć z końcem dnia 18 czerwca 2007 r. Nadając zatem skargę w tym dniu w polskim urzędzie pocztowym, strona zachowała więc termin, biorąc pod uwagę postanowienia art. 83 § 2 i § 3 p.p.s.a.
Ocenę legalności zaskarżonej decyzji wypada natomiast rozpocząć od kategorycznego stwierdzenia, że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy bez wątpienia istniała podstawa do wydania przez organy celne decyzji określającej wysokość długu celnego. Podstawę tą stanowił w szczególności – jak trafnie przyjęły organy celne obu instancji – fakt niespełnienia warunku "nieodstępowania" sprowadzonego na polski obszar celny samochodu, traktowanego jako tzw. "mienie przesiedlenia". Warunek, o którym mowa, wynikał z brzmienia obowiązującego w dacie dokonania zgłoszenia celnego (28 grudnia 2001 r.) art. 190 § 1 pkt 6 lit. "a", stosownie do którego "Przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm zwolniony jest od cła, jeżeli przedmiotem przywozu są: (...) rzeczy stanowiące mienie (...) osoby fizycznej, będącej w rozumieniu przepisów prawa dewizowego osobą krajową, przebywającej czasowo za granicą za zgodą władz kraju pobytu przez co najmniej 1 rok, które służyły tej osobie do użytku osobistego lub domowego, (...) – z zastrzeżeniem ich nieodstępowania (celowe podkreślenie Sądu) przez okres 2 lat, licząc od dnia dopuszczenia do obrotu". Skoro skarżący udostępnił pojazd A. i S.i N. – a jest to okoliczność bezsporna w sprawie – warunku "nieodstępowania" nie dopełnił, co uzasadniało wymierzenie cła.
Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przy tym dotychczasowe stanowisko judykatury o konieczności szerokiej interpretacji rozważanego warunku i odnoszenia pojęcia "nieodstępowanie" nie tylko do odpłatnego lub nieodpłatnego przeniesienia własności towaru, lecz również do każdej sytuacji oddania tego towaru we władanie osób trzecich umową najmu, leasingu, dzierżawy lub inną umową o podobnym charakterze, na podstawie której towar jest używany przez inny podmiot niż jego importer (por. wyrok NSA z dnia listopada 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 302/00). Trzeba się zatem zgodzić z twierdzeniem, że naruszenie warunku "nieodstępowania" występuje również w wypadku krótkotrwałego i nieodpłatnego użyczenia – w rozumieniu art. 710 i n. Kodeksu cywilnego – z zastrzeżeniem obowiązku zwrotu rzeczy użyczonej.
Uwzględniając to, że A. i S. N. uczestniczyli w kolizjach drogowych prowadząc sporny samochód (co potwierdziły pisma organów policji), a nadto treść zeznań tych osób oraz wyjaśnień samego skarżącego, złożonych w ramach postępowania karnego skarbowego, nie może budzić żadnych wątpliwości, iż doszło do "odstąpienia" towaru pierwotnie zwolnionego z cła, w powyższym rozumieniu.
Godzi się przy tym zauważyć, iż wykorzystując – w ramach postępowania celnego – materiały dowodowe zgromadzone przez sąd karny, organy obu instancji nie naruszyły wcale reguł procesowych, skoro przepis art. 81 in fine Ordynacji podatkowej dopuszcza wprost taką możliwość, jako że – zgodnie z jego brzmieniem – dowodami w postępowaniu podatkowym (a więc i celnym, jeśli uwzględnić odesłanie zawarte w art. 262 kodeksu celnego) mogą być w szczególności również "materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe". Wspomniane materiały stanowią przy tym – co warto z naciskiem dodatkowo podkreślić – inne środki dowodowe, niż zeznania świadków i oświadczenia samych stron, co wynika z samego wyliczenia poszczególnych rodzajów dowodów, zawartego w całym art. 181 § 1, w którym środki te wymieniono osobno. W każdym razie, nie chodziło w tym przypadku o dowody z przesłuchania świadków lub stron, w rozumieniu art. 195, 196 i 199 Ordynacji podatkowej, których ponowne przeprowadzenie – w ramach postępowania celnego – było po prostu zbędne, wobec istnienia materiałów zgromadzonych w toku postępowania o wykroczenie skarbowe, wystarczających do stwierdzenia niezachowania przez skarżącego warunku "nieodstępowania".
W pełni należy także zaaprobować fakt przyjęcia przez organy celne daty 7 lipca 2002 r. jako daty ustalenia wysokości długu celnego. Przyjęcie tej właśnie daty było uzasadnione w świetle postanowień art. 212 § 1 pkt 1 w związku z art. 222 § 2 Kodeksu celnego. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów: "(...) dług celny w przywozie powstaje w wypadku: (...) niewykonania obowiązku wynikającego (...) ze stosowania procedury celnej, którą towar był objęty" (w sprawie chodziło o niewykonanie wielokrotnie już wspominanego warunku "nieodstępowania" pojazdu, od spełnienia którego uzależnione było skuteczne zwolnienie z cła). Drugi z przepisów przesądza zaś o tym, że: "Jeżeli nie jest możliwe określenie chwili powstania długu celnego, kwota należności celnych przywozowych (...) jest obliczana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili ustalenia, że towar znajduje się w sytuacji powodującej ustalenie długu celnego". W rozpoznawanej sprawie nie można było precyzyjnie ustalić momentu (chwili), w której to skarżący pierwszy raz złamał warunek "nieodstępowania" samochodu. Ponad wszelką wątpliwość miało to jednak miejsce właśnie w dniu [...]. (a więc przed upływem 2 lat od daty dokonania zgłoszenia celnego, co nastąpiło [...] r.), co wynika z informacji policyjnej, według której w tym właśnie dniu S. N. uczestniczył w kolizji drogowej, prowadząc sporny pojazd. W tej zatem dacie "towar znalazł się w sytuacji powodującej powstanie długu celnego", w rozumieniu art. 212 § 2 Kodeksu celnego.
Nie można się wreszcie zgodzić z wywodami skargi, że organ odwoławczy rzekomo nie rozważył wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, a pomijając osobę nowego pełnomocnika strony pozbawił skarżącego udziału w drugoinstancyjnym postępowaniu.
Pierwszy argument (brak rozważenia wszystkich zarzutów odwołania) jest po prostu nieprawdziwy. Z uzasadnienia zakwestionowanej decyzji wynika bowiem niedwuznacznie, że – oprócz dotychczas przedstawionych kwestii – Dyrektor Izby Celnej ustosunkował się także do wszystkich pozostałych zarzutów odwołania. W szczególności, organ ten odniósł się do kwestii wartości celnej, wyjaśnił powody obciążenia strony kosztami przechowania samochodu przez organ i niedopuszczalności przyjęcia, ze upłynął trzyletni okres przedawnienia z art. 230 § 4 Kodeksu celnego. Stosowne fragmenty uzasadnienia organu w tym zakresie zostały zresztą przywołane w pierwszej części niniejszego uzasadnienia wyroku Sądu.
Z kolei fakt pominięcia osoby nowego pełnomocnika w toku postępowania odwoławczego był spowodowany przede wszystkim zaniedbaniem samego pełnomocnika, który przystąpił do sprawy dopiero na etapie zaskarżenia do Sądu postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., Nr [...], w którym organ ten pozostawił pierwotnie bez rozpatrzenia odwołanie strony. Nowy pełnomocnik nie wykonał jednak powinności z art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej, w myśl którego to przepisu powinien był dołączyć pełnomocnictwo nie tylko do akt sądowych, lecz także do akt sprawy administracyjnej. Tymczasem dokumentacja przekazana Sądowi przez organy celne, dotycząca tej konkretnej sprawy (celowe podkreślenie Sądu), takiego pełnomocnictwa nie zawiera, w związku z czym Dyrektor Izby Celnej był zmuszony ustalać umocowanie adwokata J. K. do reprezentowania skarżącego na podstawie pełnomocnictwa znajdującego się w aktach tutejszego Sądu (sprawa o sygn. III SA/Wr 519/05).
Bezzasadność zarzutów strony skarżącej wykazana w dotychczasowych wywodach nie mogła jednak przesądzić o kierunku rozstrzygnięcia Sądu w tej sprawie.
Rację trzeba bowiem przyznać skarżącemu w zakresie podniesionego przez jego ówczesnego pełnomocnika – jeszcze w uzupełnieniu odwołania od pierwszoinstancyjnej decyzji – zarzutu nienależytego wyjaśnienia kwestii wartości celnej, jaką przyjęły organy do wyliczenia kwoty długu celnego. Naczelnik UC w Z. wskazał (w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia ....), że wartość ta wynosi ... zł, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia podstawy ustalenia takiej właśnie kwoty. Tymczasem istnieją w tym zakresie uzasadnione wątpliwości, skoro w wielokrotnie już przywoływanym wyroku z dnia 2 lutego 2005 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Wydział VII Grodzki przyjął wartość celną spornego pojazdu w kwocie 42.898 zł. Niewyjaśnienie przez organy celne obu instancji podstawy ustalenia wartości celnej w takiej, a nie innej wysokości, w istocie uniemożliwia Sądowi skontrolowanie zaskarżonych decyzji w najistotniejszej części, tzn. w zakresie prawidłowości określenia wysokości należnego długu celnego, a pośrednio – także co do wysokości kosztów ewentualnego przechowania pojazdu przez organy celne. Koszty te stanowią bowiem także – jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji – pochodną przyjętej wartości celnej.
Kwestia zasadności obciążenia strony tymi ostatnimi kosztami budzi zresztą także wątpliwości, skoro akta sprawy nie zawierają żadnego dokumentu potwierdzającego przyjęcie pojazdu w depozyt urzędu celnego, o których mowa w przepisach rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dnia 29 października 1999 r. w sprawie szczegółowych warunków oraz sposobów i terminów przechowywania towarów w depozycie urzędu celnego (Dz. U. Nr 94, poz. 1092), wydanego na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 189 § 4 Kodeksu celnego. Samo zarządzenie zabezpieczające organu celnego pierwszej instancji z dnia 15 kwietnia 2005 r. o zajęciu samochodu nie stanowi wystarczającego dowodu na to, iż w sprawie zrealizowano ostatecznie tryb depozytowy przewidziany w art. 189 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego, a skarżący konsekwentnie utrzymuje, że pojazd nie był przechowywany w depozycie.
Dwa ostatnio opisane uchybienia proceduralne, polegające w istocie na nienależytym ustaleniu wszystkich niezbędnych elementów stanu faktycznego, mogły mieć – z oczywistych powodów – istotny wpływ na wynik sprawy, tzn. na określenie długu celnego w prawidłowej wysokości oraz wykazania zasadności obciążenia skarżącego kosztami przechowywania pojazdu w depozycie. Uchybienia te obligowały Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości (pkt I wyroku), na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", skoro mogły dodatkowo spowodować naruszenie prawa materialnego, a konkretnie – art. 222 § 2 w związku z art. 212 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt. II wyroku znajduje natomiast oparcie w art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło