III SA/Wr 351/06
WyrokWSA we Wrocławiu2007-01-08
Skład orzekający: Józef Kremis, Krystyna Anna Stec, Bogumiła Kalinowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą, który przewozi towar (węgiel) na potrzeby własne, jest zwolniony z obowiązku posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego, jeśli nie spełnia warunków określonych w art. 4 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo zakwalifikowały skarżącego jako przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy, który wymagał posiadania licencji. Skarżący, mimo twierdzeń o przewozie na potrzeby własne, nie wykazał spełnienia warunków wyłączających obowiązek posiadania licencji, w szczególności nie wykazał, że przewóz miał charakter pomocniczy do podstawowej działalności gospodarczej i spełniał pozostałe wymogi art. 4 ust. 4 ustawy. W związku z tym, nałożenie kary pieniężnej za brak licencji było zasadne.Stan faktyczny
Skarżący, Z. B., prowadzący działalność gospodarczą, został ukarany karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Podczas kontroli drogowej przewoził 4 tony węgla zakupionego na potrzeby własne. Skarżący twierdził, że przewóz miał charakter prywatny i nie wymagał licencji. Organy celne uznały, że skarżący jest przedsiębiorcą wykonującym transport drogowy w ramach swojej działalności gospodarczej, co wymagało posiadania licencji. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i dowolną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis, Sędzia WSA Krystyna Anna Stec (sprawozdawca), Bogumiła Kalinowska, , Protokolant Maja Minkisiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu bez licencji oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej we W., po rozpatrzeniu odwołania Z. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Handel Obwoźny Z. B., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] Nr [...], którą wymierzono Z. B. karę pieniężną w wysokości 8.000 zł, za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że funkcjonariusze celni - podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w miejscowości L. w dniu [...] - kontrolowali dokumenty samochodu STAR 3W 200 o numerze rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 10520 kg i dopuszczalnej ładowności 5500 kg. Właścicielem pojazdu, jak wynikało z przedstawionych do kontroli dokumentów – był E. B., natomiast użytkowany był przez Z. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "Handel Obwoźny Z. B.". Wobec ustalenia, że kierujący pojazdem wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji, sporządzono protokół i stwierdzono naruszenie art. 92 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088). Przesłuchany w dniu kontroli, w charakterze strony Z. B. wyjaśnił, iż prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu obwoźnego dopiero od trzech miesięcy i nie wiedział o wymogu posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego.
Po wszczęciu przez Naczelnika Urzędu Celnego postępowania w sprawie (w dniu [...]), ponownie przesłuchano Z. B. w charakterze strony. W dniu [...] wyjaśnił on, iż w dniu kontroli wiózł węgiel, zakupiony na potrzeby własne, w ilości 4 ton. Przyznał także, że jechał przez L., a sam zamieszkuje w miejscowości G. Podniósł także, iż w dniu [...] nie wykonywał transportu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, jedynie przewoził węgiel na potrzeby własne, jako osoba fizyczna, i nie ma za ten dzień wykazanego przychodu. W złożonych dzień później pisemnych wyjaśnieniach Z. B. wywodził także, iż w dniu kontroli okazał funkcjonariuszom celnym paragon fiskalny za zakup przewożonego węgla, a kontrolerzy nie mieli do tego zastrzeżeń. Wyjaśnił, iż w toku postępowania nie był w stanie okazać ponownie przedmiotowego paragonu, ponieważ prawo nie nakłada na niego obowiązku przechowywania takich dokumentów, a prowadzący postępowanie nie pouczył go o takiej konieczności. W wyjaśnieniach podniesiono ponadto, iż w dniu kontroli, Z. B. jechał do L. do Urzędu Gminy, w celu uregulowania podatku rolnego, jednakże ponieważ okazało się, iż Urząd ten nie posiada kasy, podatek ten ostatecznie zapłacony został przez stronę w Oddziale Banku Spółdzielczego w L. Do akt sprawy dołączony został dowód zapłaty podatku z dnia [...], zaświadczenie nr [...] z dnia [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz wypis nr [...] z zaświadczenia.
Naczelnik Urzędu Celnego po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał w dniu [...] decyzję Nr [...], nakładająca na Z. B. karę pieniężną w wysokości 8.000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Po rozpatrzeniu odwołania strony od powyższego rozstrzygnięcia, Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu decyzją z dnia [...] Nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ celny I instancji, nakazując uzupełnienie postępowania wyjaśniającego, w szczególności celem ustalenia, przez kogo i za jakim dokumentem zakupiony został przewożony towar jak i celem ustalenia czasu zapłaty przez stronę podatku, na którą to okoliczność powoływała się strona.
Naczelnik Urzędu Celnego po uzupełnieniu we wskazanym zakresie postępowania wyjaśniającego, wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...].
W odwołaniu od niej, pełnomocnik Z. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i umorzenie postępowania w sprawie, zarzucając decyzji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że Z. B. w dniu [...] wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji, podczas gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż wykonywał on przejazd na potrzeby własne, a nadto naruszenie art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dowolną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie, prowadzącą do przyjęcia, że skarżący wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji w sytuacji pominięcia wyjaśnień skarżącego oraz zaniechanie ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu odwołania po raz kolejny podniesiono, iż w dniu kontroli Z. B. nie wykonywał transportu drogowego, a jedynie przewóz na potrzeby własne. Odwołujący się zarzucił, iż organy celne pominęły dowód z wyjaśnień strony oraz z ksiąg handlowych prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa, które to dowody wprost wskazywały na fakt, iż przewóz wykonywany w dniu [...] nie miał charakteru zarobkowego. Odwołujący się podniósł ponadto, iż jedynie z faktu, iż węgiel zakupiony został w B. – G., podczas gdy kontrola miała miejsce w L., a właściciel przewożonego towaru nie został ustalony, organy wyprowadziły wniosek, że Z. B. wykonywał transport drogowy nie posiadając wymaganej licencji. W odwołaniu podkreślono, iż ustawa o transporcie drogowym, na której oparto zaskarżone rozstrzygnięcie, nie zawiera wymogu, aby przewóz na potrzeby własne wykonywany był najkrótszą możliwą trasą.
Nadto w odwołaniu zarzucono, iż organ nie wziął pod uwagę, iż w dokumentach handlowych sprzedawcy przewożonego węgla – przedsiębiorstwa A – firma Z. B. nie figurowała jako kontrahent, co zdaniem strony świadczyć miało o fakcie, iż zakupiony węgiel przeznaczony był na potrzeby własne, w przeciwnym bowiem wypadku, skarżący odebrałby fakturę VAT w celu odliczenia podatku naliczonego. W odwołaniu zawarto wniosek, iż skoro Z. B. przewoził węgiel na potrzeby własne, przewóz przez niego wykonywany w dacie kontroli nie wymagał licencji.
Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Celnej we W. podkreślił, iż jak wynika z zaświadczenia o wpisie do ewidencji gospodarczej, Z. B. zawodowo trudni się wykonywaniem transportu drogowego. Przytaczając orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu organ wskazał, iż na gruncie ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorców korzystających z dróg publicznych można podzielić na dwie zasadnicze kategorie. Pierwsza z nich odnosi się do przedsiębiorców wykonujących tę działalność zarobkowo. Są to, w rozumieniu art. 4 pkt 15 ustawy, przewoźnicy drogowi, przez których rozumie się przedsiębiorców uprawnionych do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Druga kategoria to przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w innych branżach niż transport drogowy, zaś wykonywane przez nich przewozy służą jedynie realizacji tej innej działalności, a czynność przewozu, chociaż z reguły stanowiąca składnik kosztów działalności, nie jest jednak odpłatna (niezarobkowa). W świetle przepisów ustawy obowiązek, o którym mowa w art. 33 ust. 1, odnosi się jedynie do przedsiębiorców niebedących zawodowymi przewoźnikami.
W dalszej części uzasadnienia swej decyzji, organ drugioinstancyjny podniósł, iż stosownie do treści art. 5 ust. 1 wspomnianej ustawy z dnia 6 września 2001 r., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie tego transportu. Już choćby z tego powodu, wywodził dalej organ odwoławczy, strona winna dysponować stosowną licencją. Zaś jej brak, skutkuje, po myśli pkt 1.1.1. załącznika do ustawy, w zw. z art. 92 ust. 1 i 4 tej ustawy, karą pieniężną w wysokości 8.000 złotych.
Nadto Dyrektor Izby Celnej we W. podniósł, iż - jak ustalił organy I instancji - towar przewożony przez Z. B. nie spełniał wymogu określonego w art. 4 pkt 4c ustawy. Organ odwoławczy podkreślił, iż co prawda w toku postępowania administracyjnego Z. B. podnosił, że w dniu kontroli wykonywał przewóz na potrzeby własne, jednakże twierdzenia te nie pokrywały się z treścią wyjaśnień składanych w momencie kontroli, według których Z. B. po prostu nie widział o wymogu posiadania licencji.
Odnosząc się do zarzutu odwołującego, iż nie przeprowadzono dowodu z ksiąg handlowych, w których nie odnotowano wykonywanego przewozu, organ drugoinstancyjny wskazał, iż księgi takie, pomimo podnoszonego zarzutu, nie zostały przedstawione organowi, zarówno w postępowaniu pierwszo jak i drugoinstancyjnym. Jednocześnie organ podniósł, iż w przypadku prowadzenia uproszczonej procedury rozliczania się z urzędami skarbowymi, strona sama deklaruje i wpisuje do książki ryczałtowej przychód z danego dnia. Zresztą, jak zauważył organ, zarówno z wyjaśnień sprzedawcy węgla jak i strony postępowania wynikało, iż za zakup wydany został jedynie paragon fiskalny. Z tego powodu Dyrektor Izby Celnej nie uznał zarzutów strony podniesionych w odwołaniu za zasadne i utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Nie godząc się z powyższą decyzją, Z. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę. Domagając się w niej uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania sformułował zarzut naruszenia przez organy celne przepisów postępowania: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez nieustalenie, co stało się z przewożonym towarem, w sytuacji gdy okoliczność ta ma znaczenia dla oceny czy skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób; art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez oparcie orzeczenia na niepełnym materiale dowodowym, ocenionym swobodnie, w sytuacji gdy wymienione przepisy wymagają wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechania wskazania w jaki sposób organ ocenił całokształt materiału dowodowego sprawy, na jakich dowodach się oparł i dlaczego poszczególnym dowodom odmówił wiarygodności.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organy celne błędnie uznały, iż skarżący wykonywał w dniu [...] zarobkowy przewóz towarów. Zdaniem skarżącego, zebrany w toku postępowania materiał dowodowy nie dawał jednakże podstaw do takiego ustalenia. W skardze podniesiono, iż organy administracyjne pominęły przy ustalaniu stanu faktycznego wyjaśnienia strony, w szczególności w zakresie w jakim wskazywał on, iż przewożony w dniu kontroli węgiel, Z. B. zakupił na potrzeby własne i po wykonaniu transportu zużył go na potrzeby własne. Podobnie jak w odwołaniu od rozstrzygnięcia I instancji skarżący podniósł, iż organy zaniechały także przeprowadzenia dowodu z ksiąg handlowych, na podstawie których można było ustalić, iż przewóz wykonywany był na potrzeby prywatne. Zdaniem skarżącego, pominięcie we wskazanym zakresie doprowadziły do naruszenia reguł postępowania, bowiem poza sferą rozważań organów pozostawały istotne elementy stanu faktycznego.
Skarżący wywodził również, iż z powodu braków w uzasadnieniach decyzji, nie można ustalić, z jakich powodów jego wyjaśnieniom, że przewoził węgiel w celach prywatnych, nie dano wiary. Organ nie podjął żadnych kroków w celu wyjaśnienia prawdziwości twierdzeń Z. B.
Powtórzony również został zarzut dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego. Strona po raz kolejny podkreśliła, iż z faktu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie handlu obwoźnego, miejsca zakupu węgla (B. – G.) i miejsca kontroli (L.), nie można automatycznie wysnuwać wniosku, iż przewóz wykonywany był w celach zarobkowych.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a.").
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.
Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, z następujących powodów.
Z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i zebranych dowodów wynika, iż Z. B. w czasie kontroli dokonanej przez funkcjonariuszy celnych w dniu [...] w L., samochodem ciężarowym marki Star 3W200 o numerze rejestracyjnym [...], o dopuszczalnej masie całkowitej 10520 kg, należącym do E. B., przewoził 4 tony węgla. W toku postępowania nie było także kwestionowane, iż węgiel ten zakupiony został przez skarżącego w miejscowości B. – G.
Biorąc pod uwagę przesłanki wskazane w art. 4 pkt 3 i 4 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowych (Dz. U. z 2004 r. nr 204 , poz. 2088 ze zm., w wersji obowiązującej we dacie orzekania), organy celne uznały, że przewóz miał charakter transportu drogowego w rozumieniu tej ustawy, którego wykonywanie wymaga licencji. Strona skarżąca nie kwestionuje, że dokonywała przewozu towaru po drodze krajowej. Podnosi jednak, że nie przewoziła tego towaru w ramach zarobkowej usługowej transportowej, a jedynie na potrzeby prywatne. Potwierdzeniem powyższego - wedle oświadczeń strony - miał być fakt, iż dowodem dokonania zakupu przewożonego węgla był jedynie paragon fiskalny, a nie faktura VAT oraz to, iż w księgach handlowych firmy nie widniał żaden przychód za wykonywanie transportu w dniu [...].
W tym stanie rzeczy, kontrola legalności decyzji, wymierzającej Z. B. karę pieniężną, sprowadza się do oceny, czy prawidłowo organy administracyjne ustaliły istotny dla sprawy stan faktyczny, a to czy prawidłowo ustaliły, że skarżący - jako przedsiębiorca - prowadził transport drogowy objęty licencją i czy uchybił wymogowi posiadania przedmiotowej licencji.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, ustalenia poczynione w tym zakresie przez organy administracyjne obu instancji znajdują oparcie w prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym sprawy i nie można im skutecznie zarzucić wadliwości. Akta sprawy wskazują, że organy administracyjne podjęły wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy (w myśl wymogu art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego w dalszych wywodach w skrócie k.p.a.), zgromadziły dowody w zakresie koniecznym w sprawie (art. 77 §1 k.p.a.) a skarżący po zapoznaniu się z nimi, zarówno w toku postępowania przed organem I jak II instancji (art. 10 k.p.a.) nie zgłaszał dalej idących wniosków dowodowych również w zakresie włączenia w poczet materiału dowodowego ksiąg handlowych przedsiębiorstwa skarżącego. Materiał dowodowy uznać należy zatem za kompletny a skoro tak, to podlegał on w sprawie ocenie przez organy celne na zasadzie uregulowanej art. 80 k.p.a. tj. na zasadzie swobodnej oceny dowodów. Zdaniem składu orzekającego uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie uchybia wymogom z art.107 § 3 k.p.a. w sposób uzasadniający wniosek o wyeliminowanie orzeczenia z obrotu.
Zgodnie z art. 3. ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, jej przepisów nie stosuje się do przewozów drogowych wykonywanych: przez podmioty niebędące przedsiębiorcami. Jak wynika z akt sprawy, Z. B. od dnia [...] wpisany jest do ewidencji działalności gospodarczej z przedmiotem: sprzedaż detaliczna prowadzona poza siecią sklepową, sprzedaż detaliczna na straganach i targowiskach oraz transport drogowy i nadal tam figuruje (zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...]). W wyjaśnieniach składanych w charakterze strony w dniu [...], Z. B. podnosił zresztą, iż działalność gospodarczą w zakresie transportu prowadzi zaledwie od trzech miesięcy i nie wiedział o obowiązku posiadania licencji i okazywaniu stosownego zaświadczenia podczas kontroli. Prawdziwość tych wyjaśnień potwierdza zdaniem Sądu fakt, iż - jak wynika ze złożonego przez stronę do akt sprawy zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne Nr [...] i wypisu Nr [...] - stosowne dokumenty Z. B. uzyskał dopiero w dniu [...], a zatem, jak słusznie podnosiły organy celne, nie mógł posiadać ich w dniu kontroli.
W świetle przepisów regulujących prowadzenie działalności gospodarczej (ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz. U. nr 173, poz. 1807 ze zm.), wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma charakter dowodowy i stwarza domniemanie faktyczne, że osoba wpisana do tej ewidencji prowadzi działalność gospodarczą przez okres od daty wskazanej w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji do daty określonej w decyzji o wykreśleniu z ewidencji, w zakresie tam wskazanym.
W tym stanie rzeczy, organy celne słusznie zakwalifikowały stronę - osobę wpisaną do ewidencji gospodarczej - jako przedsiębiorcę i zasadnie dokonały oceny wykonywanego przez niego przewozu drogowego w świetle ustawy o transporcie drogowym.
Po myśli art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, którym jest zarówno krajowy, jak i międzynarodowy transport drogowy, przy czym określenie to obejmuje także każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 ustawy (art. 4 ust. 3 ustawy). Gdyby bowiem przedsiębiorca spełniał warunki przewidziane w art. 4 ust. 4 powoływanej powyżej ustawy, w tym także wykonywał przewóz pomocniczo w stosunku do swojej podstawowej działalności gospodarczej pojazdem samochodowym używanym do przewozu a prowadzonym bądź przez tegoż przedsiębiorcę, bądź przez jego pracowników, wówczas przewóz taki – jako objęty hipotezą art. 4 ust. 4 – byłby wyłączony z obowiązku uzyskania licencji przewidzianej w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
Zestawienie jednakże treści art. 5 ust. 1 ustawy z art. 4 pkt 4 powyższego aktu, pozwala na postawienie tezy, iż regulacje przewidziane w drugiej grupie wskazanych przepisów stanowią odstępstwo od wyrażonej w art. 5 ust. 1 zasady uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Już chociażby to spostrzeżenie nakazuje organowi stosującemu art. 4 pkt 4 ścisłe rozumienie tych unormowań, według dyrektywy interpretacyjnej zakazującej rozszerzającej wykładni przepisów będących wyjątkami od ustawowej zasady. W ocenie Sądu, organy celne nie uchybiły w toku postępowania administracyjnego żadnym regułom interpretacyjnym i prawidłowo zastosowały przepisy ustawy, stosownie do prawidłowo ustalonego stanu fatycznego. Skarżący nie wykazał bowiem w toku postępowania, wbrew twierdzeniom skargi, iż w stosunku do niego zachodzą regulacje wyjątkowe, zezwalające na wyłączenie w stosunku do niego omawianej regulacji ustawowej.
Zgodnie z powołanymi powyżej rozwiązaniami prawnymi, przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zobowiązani są posiadać licencję i okazywać ją na każde żądanie organów upoważnionych do dokonywania kontroli, natomiast przedsiębiorcy wykonujący przewozy na potrzeby własne, winni legitymować się przed podjęciem takich przewozów zaświadczeniem potwierdzającym zgłoszenie tej działalności (art. 33 ust. 1 ustawy). Obowiązek, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy, odnosi się jedynie do podmiotów niebędących przedsiębiorcami oraz przedsiębiorców niebędących zawodowymi przewoźnikami (art. 33 ust.2 ustawy; porównaj także wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 października 2004 r., II SA 3212/03, LEX nr 160773).
Skarżący zarzuca, iż organy celne zaniechały przeprowadzenia dowodów z ksiąg handlowych przedsiębiorstwa skarżącego, co w konsekwencji spowodowało nienależyte ustalenie stanu faktycznego, a także, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło wskazania powodów takiego postępowania. Podkreślić zatem należy, iż - jak słusznie podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej - w toku postępowania przed organem I instancji, dowód w postaci dokumentacji księgowej nie został przez stronę podnoszony, co więcej, po zapoznaniu się ze zgromadzonymi materiałami postępowania, strona nie wnosiła o uzupełnienie postępowania wyjaśniającego. Zarzut ten pojawił się dopiero w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, lecz - wbrew zarzutom skargi – był przedmiotem rozpoznania i został omówiony w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę, podziela stanowisko zaprezentowane przez organ odwoławczy, iż w związku z faktem, iż skarżący w sposób uproszczony dokonywał rozliczeń z organami podatkowymi, sam deklarował miesięczne przychody. Zresztą, co godzi się podkreślić, strona sama nie kwestionowała, iż jedynym dowodem zakupu przewożonego węgla był paragon fiskalny, nie mógł być on zatem ujęty w książce przychodów i rozchodów. Przypomnienia wymaga, że przedmiotem postępowania dowodowego winny być jedynie dowody na okoliczności istotne dla sprawy. Należy zatem uznać za prawidłowe stanowisko organu, iż przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów, z uwagi na ich charakter, nie było konieczne, a pominięcie tego dowodu nie doprowadziło w żaden sposób do nienależytego ustalenia stanu faktycznego.
Podsumowując: w ocenie Sądu, organy celne przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób prawidłowy, zgromadziły dowody niezbędne do ustalenia stanu faktycznego w zakresie koniecznym do rozstrzygnięcia. Dowody te nadto oceniono w granicach prawem przewidzianej swobody, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Według składu orzekającego – wbrew zarzutom skargi – organy celne nie pominęły wyjaśnień skarżącego, lecz jedynie nie dały im wiary w całej rozciągłości. Zgodne z zasadami doświadczenia życiowego jest uznanie za bardziej wiarygodne wyjaśnień składanych w chwili zdarzenia. Późniejsze oświadczenia skarżącego, odmiennej treści, zdają się zaś być składane dla potrzeb postępowania. Wprawdzie istotnie nie ma wymogu wykonywania przewozu na potrzeby własne najkrótszą z możliwych tras. Zwrócenia uwagi wymaga jednakże, że - wobec nieprzedłożenia przez skarżącego żadnego wiarygodnego dowodu, popierającego twierdzenie, że wykonywał niezarobkowy przewóz drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym – nie można organom celnym skutecznie zarzucić dowolnej oceny tej okoliczności. Wnioskowanie organów orzekających ocenić należy jako logiczne. Tak więc fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, przyczyny z powodu których ocenił je jako wiarygodne – nie powinny budzić wątpliwości. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że z faktu prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, z miejsca zakupu przewożonego i z miejsca przedmiotowej kontroli organy automatycznie wysnuły wniosek o wykonywaniu przez niego transportu wymagającego licencji. Fakty te były przedmiotem oceny w świetle całokształtu okoliczności sprawy.
A zatem w świetle dowodów zgromadzonych w sprawie słusznie organy uznały, iż przewóz wykonywany był przez Z. B. w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i winien on posiadać w związku z tym stosowną licencję. Naruszenie tego obowiązku skutkuje – zgodnie z art. 92 ust.1 ustawy - nałożeniem kary pieniężnej (w wysokości od 50 zł. do 15.000 zł), przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków (...) oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust.4 ustawy o transporcie drogowym. Wysokość wymierzonej kary pozostaje w zgodzie z uregulowaniami zawartymi w pkt 1.1.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, o którym mowa w art. 92 ust. 4 tej ustawy. Zgodnie z jego postawieniami, wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji podlega karze w wysokości 8.000 zł.,
Z tych wszystkich względów, wbrew podniesionym zarzutom, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga – jako nie zasługująca na uwzględnienie – podlega oddaleniu.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło