III SA/Wr 351/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Malinowska – Grakowicz po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi A. U. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. – obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu abonamentu RTV, wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania "postanowienia organu skarbowego I i II instancji", postanawia: odmówić wstrzymania wykonania "postanowienia organu skarbowego I i II instancji", Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu abonamentu RTV. Dodatkowo skarżąca złożyła odrębne pismo zawierające wniosek o "bezzwłoczne wstrzymanie wykonania postanowienia organu skarbowego I i II instancji" ze względu na: 1) ważny interes zobowiązanego podatnika albowiem wykonanie tak rażąco wadliwych postanowień organu I Instancji oraz organu II Instancji spowoduje zagrożenie zdrowia i życia w związku z zajętymi środkami oraz warunkami życia zobowiązanie poniżej minimum egzystencji. 2) rażące i oczywiste błędy organu skarbowego I i II instancji, mające wpływ na wynik sprawy albowiem nawet zakładając przekroczenie terminu do wniesienia zarzutów winny rozpoznać pismo zobowiązanej jako wniosek o umorzenie postępowania w związku z nieistnieniem zobowiązania. W dalszej części uzasadnienia wniosku o wstrzymanie skarżaca podniosła min., że organ II instancji popełnił kardynalny błąd, albowiem nawet zakładając przekroczenie terminu do wniesienia zarzutów winien rozpoznać pismo zobowiązanej jako wniosek o umorzenie postępowania w związku z nieistnieniem zobowiązania (pkt I). Dalej skarżąca wskazała na konieczność zastosowania przez organy zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 122 op, której rozwinięciem jest przepis art. 187 § 1 op (pkt II) oraz na treść ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (dz. U. z 2011 r., Nr 34, poz. 173) (pkt III). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie zaś art. 61 § 3 zdanie 1 tej samej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym – wedle zdania 3 w § 3 art. 61 – dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji unormowana przepisem art. 61 § 3 p.p.s.a., dotyczy tylko takich sytuacji, w których akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nadto podkreślenia wymaga, że w ramach postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie jest władny do przeprowadzenia merytorycznej oceny samego kwestionowanego orzeczenia, tj. czy jest ono zgodne z prawem (zaskarżona decyzja, do momentu jej uchylenia, korzysta z domniemania zgodności z prawem). Instytucja przewidziana w art. 61 § 3 powołanej ustawy ma natomiast charakter szczególny. Jako zasadę przyjmuje się bowiem, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu. Dodatkowego podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a., wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony. To z kolei oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać okoliczności uzasadniające jego żądanie. Okoliczności te muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, a nie tylko potencjalny i hipotetyczny. Tymczasem w niniejszej sprawie strona skarżąca, choć w sentencji uzasadnienia wniosku podniosła, że "wstrzymanie postanowienia organu skarbowego I i II instancji" uzasadnia jej ważny interes, gdyż "wykonanie tak rażąco wadliwych postanowień organu I Instancji oraz organu II Instancji spowoduje zagrożenie zdrowia i życia w związku z zajętymi środkami oraz warunkami życia zobowiązanej poniżej minimum egzystencji", to w dalszej części uzasadnienia w ogóle nie uzasadniła, w jaki sposób wykonanie zaskarżonych postanowień spowoduje skutki określone w powołanym przepisie, a wskazane przez nią w sentencji uzasadnienia wniosku. Ponadto skarżąca na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zakwestionowanego orzeczenia nie przywołała oraz nie wskazała (udowodniła) żadnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać, iż istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania wobec niej trudnych do odwrócenia skutków. Ograniczyła się jedynie do ogólnikowego stwierdzenia, że "wykonanie tak rażąco wadliwych postanowień organu I Instancji oraz organu II Instancji spowoduje zagrożenie zdrowia i życia w związku z zajętymi środkami oraz warunkami życia zobowiązanej poniżej minimum egzystencji" oraz do uzasadnienia w zasadzie zasadności samej skargi i przedstawienia naruszeń, które w jej ocenie wystąpiły po stronie organu (pkt I, II, III uzasadnienia wniosku). Tymczasem analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem uwzględnienia żądania o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Najdobitniej wyraził to NSA w postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04 (niepubl.), w którym stwierdził, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Wobec braku w rozpoznawanym wniosku uzasadnienia w tym zakresie, badaniu przez Sąd podlegały akta sprawy, w których nie sposób jednak dopatrzeć się uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek zastosowania reżimu suspensywności wobec zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W konsekwencji zaś powyższe braki uniemożliwiły Sądowi dokonanie oceny zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił, jak w sentencji.