III SA/Wr 352/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Protokolant Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 października 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty J. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] nakładającą na R. S. obowiązek zapłaty kwoty 6.519,62 zł tytułem obciążenia kosztami usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu marki [...], nr VIN [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że dnia [...] września 2011 r. w S. usunięto z drogi publicznej i przetransportowano na parking strzeżony firmy "A" w J. G. przy ul. [...] pojazd marki [...], nr VIN [...], stanowiący własność R. S., z powodu kierowania pojazdem przez osobę nieposiadającą przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu. W dniu [...] sierpnia 2012 r. pojazd przekazano na parking firmy "B" w J. G. przy ul. [...]. Z uwagi na to, że właściciel nie odebrał pojazdu w ustawowym 3 miesięcznym terminie, czyli do dnia [...] grudnia 2011 r., Kolegium wskazało, że Starosta J. rozpoczął procedurę mającą na celu orzeczenie przez Sąd Rejonowy przepadek pojazdu na rzecz Powiatu J. Właściciela pojazdu poinformowano pismem z [...] lipca 2013 r. o usunięciu pojazdu z drogi, umieszczeniu go na parkingu strzeżona oraz pouczono, że nieodebranie pojazdu w terminie 3 miesięcy będzie skutkowało wystąpieniem do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. W związku z tym, że właściciel nie odebrał pojazdu, Starosta J. wystąpił z wnioskiem do Sądu Rejonowego w J. G. o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu. Sąd postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. (sygn. akt [...]) orzekł o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu J. W dniu [...] kwietnia 2014 r. Sąd opatrzył to orzeczenie klauzulą prawomocności. Na podstawie opinii z dnia [...] stycznia 2012 r. biegłego skarbowego rzeczoznawcy samochodowego w dniu [...] maja 2014 r. dokonano likwidacji pojazdu przez przekazanie go do stacji demontażu, prowadzonej przez "C" K. B., ul. [...][...] J. G. Z opinii rzeczoznawcy wynika, że motocykl w opisanym stanie technicznym nie może być dopuszczony do ruchu na drogach publicznych i aktualnie przedstawia wartość złomu, a jego naprawa jest technicznie i ekonomicznie nieuzasadniona, ponieważ całkowity koszt naprawy przekroczyłby jego wartość. W decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] organ I instancji nałożył na R. S. obowiązek zapłaty kwoty 6.519,62 zł tytułem obciążenia kosztami usunięcia pojazdu z drogi, jego przechowywania i oszacowania, w tym: 1) 104,55 zł. - koszty związane z usunięciem pojazdu z drogi; 2) 5.047,92 zł. - koszty związane z przechowywaniem pojazdu na parkingu przy ul. [...] od dnia [...] września 2011 r. do dnia [...] sierpnia 2012 r.; 3) 1.277,15 zł - koszt przechowywania pojazdu na parkingu przy ul. [...] od dnia [...] sierpnia 2012 r. do dnia [...] maja 2014 r.; 4) 90,00 zł. - koszty oszacowania pojazdu. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji utrzymał w mocy decyzję I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu R. S. wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Podniósł, że wypadek motocyklowy z jego udziałem, skutkujący usunięciem z drogi publicznej motocykla, miał miejsce dnia [...] września 2011 r. Dopiero dnia [...] lipca 2013 r. poinformowano skarżącego o usunięciu motocykla z drogi i przewiezieniu go na parking firmy "A", gdzie był przechowywany od dnia [...] września 2011 r. do dnia [...] sierpnia 2012 r., a także poinformowano, że za to przechowanie ustalono koszty w kwocie 5042,92 zł. Skarżący wskazał, że od dnia [...] sierpnia 2012 r. do dnia [...] maja 2014 r., czyli w okresie 21 miesięcy, motocykl przechowywano na parkingu firmy "B", za co ustalono niewspółmiernie mniejsze koszta w kwocie 1.277,15 zł. Skarżący zarzucił organowi I instancji opieszałość w działaniu polegającą na tym, że dopiero [...] lutego 2014 r. Sąd Rejonowy orzekł o przepadku pojazdu na rzecz powiatu. W dniu [...] września 2011 r. Policja nie wydała motocykla babci skarżącego, która zgłosiła się po odbiór. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności sprawy skarżący wniósł o obniżenie kosztów ustalonych w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, powtarzając argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że koszt usunięcia pojazdu z drogi w kwocie 104,55 zł wynika z umowy [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. zawartej pomiędzy Powiatem J. a "D" i firmy "B", gdzie cenę jednostkową usunięcia z drogi motocykla określono na kwotę 104,55 zł. Koszty przechowania pojazdu na parkingu firmy "A" w J. G. wynikają z umowy z dnia [...] sierpnia 2011 r. zawartej pomiędzy Starostą J. a firmą "A" oraz z pisma firmy "A" z dnia [...] lipca 2014 r., gdzie wyliczono te koszty mnożąc umowną stawkę dobową wynoszącą 14,76 zł przez czas przechowywania, tj. 342 dni. Koszt przechowywania pojazdu na parkingu firmy "B" przy ul. [...], wyliczono w oparciu o Umowę Przechowania nr [...] z dnia [...] października 2011r. Koszty obliczono mnożąc stawkę dobową wynoszącą 2,05 zł przez ilości dni przechowywania, czyli 623 dni. Koszty oszacowania pojazdu wynikają natomiast z faktury VAT nr [...] wystawionej przez "E" Sp. z o.o. w J. G. Organ stwierdził, że zastosowane stawki nie przekraczają stawek ustalonych w uchwale nr [...] Rady Powiatu J. z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz stawek maksymalnych określonych w art. 130a ust. 6a Prawa o ruchu drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli została wydana z zachowaniem reguł prawa procesowego i norm prawa materialnego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej także p.p.s.a). Według art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawne podstawy zaskarżonej decyzji zawarte są w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2012 r. poz. 1137, dalej także u.r.d.). Zgodnie z art. 130a ust. 2 u.r.d. pkt 1 lit. b pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy kierowała nim osoba nieposiadająca przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu. Taka sytuacja miała bezspornie miejsce w rozpatrywanej sprawie dnia [...] września 2011 r. Zgodnie z art. 130a ust. 10 u.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Według art. 130a ust. 10g u.r.d. jednostka prowadząca parking strzeżony, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w ust. 10, powiadamia o tym fakcie właściwego miejscowo starostę oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu. Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (art. 130a ust. 10h u.r.d.). Powołane przepisy zobowiązują starostę do wydania decyzji o zapłacie kosztów usuwania, przechowywania, oszacowania, sprzedaży lub zniszczenia pojazdu. Przed wydaniem decyzji starosta jest jednak obowiązany do przeprowadzenia postępowanie wyjaśniającego, którego celem jest ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności z zapewnieniem udziału osobie zobowiązanej. W rozpatrywanej sprawie organy orzekające nie spełniły wszystkich wymogów ustawy. Należy zważyć, że istotny wpływ na wysokość kosztów ponoszonych przez osobę zobowiązaną w rozpatrywanej sprawie wpłynął okres od usunięcia pojazdu z drogi publicznej do jego zniszczenia. W szczególności, z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że Spółka "A" powiadomiła starostę o upływie 3 miesięcznego terminu określonego w art. 130a ust. 10 u.r.d. w dniu [...] grudnia 2011 r., a Komenda Miejska Policji w J. G. w dniu [...] grudnia 2011 r. (ze zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że pismo Policji doręczono organowi [...] grudnia 2011 r.). Starosta dopiero w dniu [...] maja 2013 r., czyli po upływie 17 miesięcy od powyższych zawiadomień, zwrócił się do Komendy Miejskiej Policji o "przekazanie wszelkiej dokumentacji (szczególnie potwierdzoną za zgodność czytelną kopię dyspozycji i kopię zawiadomienia właściciela) związanej z usunięciem pojazdu". Sąd podkreśla, że obowiązek zawiadomienia właściciela pojazdu spoczywa niewątpliwie na staroście, a nie na Policji. W tym kontekście należy także zwrócić uwagę na fakt, że od dnia [...] września 2011 r. do dnia [...] sierpnia 2012 r. pojazd był przechowywany na parkingu przy ul. [...], gdzie koszty przechowywania wyniosły 5.047,92 zł, natomiast od dnia [...] sierpnia 2012 r. do dnia [...] maja 2014 r. pojazd był przechowywany na parkingu przy ul. [...], gdzie koszty przechowywania pojazdu wyniosły 1.277,15 zł. Starosta spełnił obligatoryjny wymóg powiadomienia skarżącego określony w art. 130a ust. 10 u.r.d. dopiero dnia [...] lipca 2013 r., a więc 19 miesięcy po otrzymaniu informacji od Spółki "A" i od Komendy Policji, że zaistniała przesłanka złożenia wniosku do sądu rejonowego o orzeczenie przepadku na rzecz powiatu, stosownie do art. 130 ust. 10 u.r.d. W aktach administracyjnych sprawy brak jest innego zawiadomienia skarżącego. Nie było to zatem dodatkowe zawiadomienie skarżącego, jak błędnie wywodzi w odpowiedzi na skargę starosta, lecz pierwsze zawiadomienie. Sąd podkreśla, że adres skarżącego do doręczeń, [...] W. [...], nie uległ zmianie w ciągu całego postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w sprawie. Wniosek do Sądu Rejonowego w J. G. został złożony przez starostę dnia [...] lutego 2014 r., a więc po upływie 7 miesięcy od zawiadomienia skarżącego z dnia [...] lipca 2013 r. Postanowienie Sądu Rejonowego o przepadku pojazdu na rzecz powiatu z dnia [...] lutego 2014 r. uzyskało walor prawomocności w dniu [...] kwietnia 2014 r. Sąd stwierdza, że w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. była tylko informacja o danych parkingu strzeżonego, na którym umieszczono pierwotnie pojazd usunięty z drogi. Brak było natomiast wymaganej przez art. 130a ust.10 ustawy informacji o aktualnym miejscu przechowywania pojazdu, z którego skarżący mógłby odebrać pojazd. Z przedstawionego przebiegu postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie wynika zatem, że było ono prowadzone w sposób niespełniający wymogi art. 130a ust. 10 u.r.d. przewlekły. Starosta powinien był skierować niezwłocznie do skarżącego pismo, o którym jest mowa w tym przepisie, a nie dopiero po upływie 19 miesięcy od uzyskania w grudniu 2011 r. podwójnej informacji, a mianowicie od Komendy Miejskiej Policji i od osoby prowadzącej parking strzeżony, na którym był przechowywany pojazd, o upływie terminu 3 miesięcznego wskazanego w tym przepisie. Tak samo należy ocenić upływ 7 miesięcy od zawiadomienia z dnia [...] lipca 2013 r. skierowanego do skarżącego do dnia [...] lutego 2014 r., kiedy starosta złożył wniosek do sądu rejonowego. Takie postępowanie starosty w sposób istotny przedłużyło okres przechowywania pojazdu, a co za tym idzie, wpłynęło na zwiększenie kosztów przechowywania pojazdu obciążających skarżącego. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zasada ta ma także zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Zważając na to, że stan faktyczny sprawy był jasny i nie wymagał prowadzenia postępowania dowodowego, organ powinien był zatem załatwić sprawę niezwłocznie, przy uwzględnieniu dyspozycji art. 35 § 5 k.p.a., odnoszącej się do terminów wyznaczonych na dokonanie czynności w tok postępowania, określonych w art. 130a ustawy o ruchu drogowym. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno dokonać oceny zgromadzonego w toku postępowania przed organem I instancji materiału dowodowego z uwzględnieniem regulacji art. 35 k.p.a. i ustaleń dokonanych przez Sąd. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.