III SA/Wr 353/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia NSA Magdalena Jankowska - Szostak, Sędzia WSA Halina Filipowicz - Kremis, Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi Ł.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania polskiego prawa jazdy kat. AM, A, B oddala skargę w całości. I Decyzja poddana kontroli Sądu, opisana w sentencji niniejszego wyroku, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych. 1. Skarżący (dalej także: "strona", "zainteresowany" lub strona skarżąca") uzyskał w Polsce uprawnienie do kierowania pojazdami kat. "B" w dniu [...]lutego 2011 r. 2. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. angielskiego odpowiednika polskiego wydziału komunikacji, polskie prawo jazdy zainteresowanego zostało zwrócone (za pośrednictwem Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych w Warszawie) do Starostwa Powiatowego w K., w związku z uzyskaniem w Anglii uprawnień do kierowania pojazdami. 3. Strona wystąpiła do Starosty Powiatowego w K. – wnioskiem z dnia [...] stycznia 2015 r. – o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą, bez sprawdzania kwalifikacji w zakresie kat. "AM", "A" oraz "B". Do wniosku dołączono kserokopię angielskiego dokumentu Provisional Driving Licence, wydanego w dniu 23 maja 2014 r. przez DVLA England, którego to dokumentu dotyczył wniosek skarżącego o wymianę prawa jazdy. Z odpowiedzi uzyskanej od DVLA na pytanie, z którym wystąpił organ pierwszej instancji, wynika, że zainteresowany nie posiada ważnego prawa jazdy (licencji), ponieważ posiadane wcześniej prawo jazdy zostało mu cofnięte z powodu popełnionych w Anglii wykroczeń drogowych. Dokument, którym obecnie posługuje się strona, załączony do wniosku o wymianę na polskie prawo jazdy, to tymczasowe prawo ucznia. II W przedstawionych okolicznościach faktycznych Starosta K. wydał – w dniu [...] lutego 2015 r. – decyzję Nr [...], w której odmówił wnioskodawcy wydania polskiego prawa jazdy kat. "AM", "A" oraz "B". Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy", "organ drugiej instancji" albo "organ wyższego stopnia"), decyzją opisaną w sentencji niniejszego wyroku, wydaną po rozpatrzeniu odwołania strony. W uzasadnieniu swojego orzeczenia organ wyższego stopnia przedstawił w pierwszym rzędzie podstawowe okoliczności stanu faktycznego i nawiązał do celów postępowania odwoławczego (s. 1-2 uzasadnienia). Kolegium wskazało następnie na przepisy: art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (jednolity tekst: Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Kolegium), § 8 ust. 1 pkt 5 i § 9 ust. 8 rozporządzenia MTBiGM z dnia 31 lipca 2012 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2012 r., poz. 1005 ze zm. – dalej: "rozporządzenie"), art. 11 ust. 1 dyrektywy Nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Europy (wraz z załącznikiem Nr 1) oraz art. 41 ust. 1 Konwencji o ruchu drogowym (s. 2 uzasadnienia). Uwzględniając przywołane regulacje organ odwoławczy wyraził pogląd o zasadności odmowy wydania-wymiany prawa jazdy, o co wnosił zainteresowany. Zdaniem SKO, załączony do wniosku dokument (Provisional Driving Licence) wydany przez angielski organ, nie jest odpowiednikiem polskiego prawa jazdy, albowiem polskie przepisy nie przewidują uprawnienia do kierowania pojazdami przez osoby, które dopiero uczą się kierowania pojazdami. Tymczasem Provisional Driving Licence jest dokumentem wydawanym osobom uczącym się jazdy, bez zdania egzaminu państwowego. Nie jest to zatem dokument uprawniający do kierowania pojazdami, w związku z czym nie podlega wymianie na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Załączony do wniosku dokument obowiązuje jedynie na terenie Anglii. Kolegium uznało za niezasadne zarzuty podniesione w odwołaniu. Organ przyznał, że wnioskodawca uzyskał w Polsce uprawnienie do kierowania pojazdami kat. "B", które zostało następnie wymienione na angielskie prawo jazdy. Wskutek popełnionych wykroczeń drogowych, to ostatnie uprawnienie zostało jednak stronie cofnięte. Ponieważ zainteresowany posługuje się obecnie wyłącznie tymczasowym prawem jazdy ucznia, nie ma podstaw do zastosowania ani art. 14 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, ani też postanowienia § 9 ust. 9 rozporządzenia. W tej sytuacji zbędne było prowadzenie przez organy dalszego postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia okoliczności faktycznych, związanych z popełnieniem przez wnioskodawcę wykroczeń drogowych na terenie Anglii oraz podstaw cofnięcia mu wcześniej posiadanych uprawnień. Skoro bowiem angielskie prawo jazdy zostało odwołującemu się cofnięte (a fakt ten nie budzi wątpliwości, to – stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami – prawo jazdy nie może być wydane w okresie obowiązywania zatrzymania (lub cofnięcia) prawa jazdy. Z treści tego przepisu wynika zatem, że utrata uprawnień na terenie Anglii odnosi skutek również na utratę tych uprawnień w Polsce. III W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zainteresowany zażądał uchylenia w całości decyzji SKO, zarzucając, że została ona wydana: 1. z obrazą prawa procesowego (art. 6, art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 79 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a.) – przez niewyjaśnienie dokładnego stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, jak i wyjaśnień dotyczących posiadania przez skarżącego jedynie tymczasowego, szkoleniowego prawa jazdy oraz terminu cofnięcia uprawnienia oraz nie wzięcie pod uwagę słusznego interesu obywatela RP; 2. z obrazą prawa materialnego (art. 12 ust. 1 pkt 5 i art. 14 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami) – przez błędną interpretację polegającą na odmowie wydania prawa jazdy kat. "AM", "A" i "B", mimo ze strona spełnia wymogi określone w polskich przepisach, a spełnienie zagranicznych wymogów warunkujących odzyskanie cofniętych uprawnień nie jest możliwe z przyczyn od skarżącego niezależnych; 3. naruszenie art. 8 i art. 107 k.p.a. – przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji (z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnikowych twierdzeń), powtórzenie uzasadnienia I instancji, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonania kontroli tej decyzji, w szczególności niewyjaśnienia, co ma teraz zrobić skarżący aby ubiegać się o wydanie polskiego prawa jazdy i czemu nie może być wydane prawo jazdy, np. określonej kategorii. IV W odpowiedzi, strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: V Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów ad-ministracyjnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez samorządowe kolegia odwoławcze. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji admini-stracyjnej, która dotknięta jest co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane do oddalenia skarg na decyzje zgodne z prawem (art. 151 tej samej ustawy). Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. VI Wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącego, w sprawie nie doszło wcale do naruszenia prawa, ani materialnego, ani procesowego, a jedynie to uzasadniałoby wyeliminowanie z obrotu skontrolowanych przez Sąd decyzji. Dobitnego podkreślenia wymaga w szczególności fakt wydania skarżonych w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięć na podstawie prawidłowo wskazanych przez Kolegium przepisów prawa materialnego, które miały w niej zastosowanie, jeśli zważyć ustalone okoliczności faktyczne (wymienione w części I niniejszego uzasadnienia), które w istocie nie są sporne. Z art. 14 ust. 1 zdanie pierwsze przywoływanej już wielokrotnie ustawy o kierujących pojazdami wynika jednoznacznie – na co trafnie zwróciło uwagę SKO – że osoba posiadająca ważne prawo jazdy wydane za granicą, może otrzymać (na swój wniosek) prawo jazdy w kraju, odpowiedniej kategorii (celowe podkreślenia składu orzekającego. Z przywołanego uregulowania wynikają trzy przesłanki, których łączne spełnienie uzasadniałoby dopiero uwzględnienie przez organy wniosku skarżącego: 1) posiadanie dokumentu określonego mianem "prawa jazdy"; 2) ważność tak nazwanego dokumentu; 3) tożsamość kategorii ważnego, zagranicznego prawa jazdy, z kategorią krajowego uprawnienia do kierowania pojazdami, o wydanie którego ubiega się zainteresowany. Zważywszy na realia rozpoznawanego przypadku jest oczywiste, że strona nie spełnia dwóch pierwszych wymogów. Posiadane onegdaj, angielskie prawo jazdy (w ścisłym znaczeniu tego terminu, jako dokument uprawniający bezwarunkowo do kierowania pojazdami określonych kategorii) zostało wszak zatrzymane, w związku z wykroczeniami drogowymi, jakich skarżący dopuścił się w Anglii (okoliczność ta została przyznana przez zainteresowanego). Należało zatem przyjąć, co trafnie uczyniły także organy obu instancji, iż wnioskodawca nie legitymuje się aktualnie ważnym, angielskim prawem jazdy. Konstatacja, iż w art. 14 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami miał na uwadze prawo jazdy w ścisłym tego słowa znaczeniu, dowodzi zapis przyjęty w art. 12 ust. 1 pkt 5 tej samej ustawy. Podług tego ostatniego przepisu: "Prawo jazdy nie może być wydane osobie: 5) która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia". Z cytowanej normy wynika ponad wszelką wątpliwość ewidentna przeszkoda, wykluczająca możliwość skutecznego ubiegania się o wydanie polskiego prawa jazdy w czasie gdy obowiązuje zatrzymanie (lub cofnięcie) uprawnień do kierowania pojazdami w kraju, w którym wcześniej wnioskodawca takie uprawnienie uzyskał (kolejne, celowe podkreślenia Sądu). Taka właśnie sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie, a żadna z istotnych okoliczności, które warunkują zastosowanie ostatnio analizowanego przepisu nie może być kwestionowana. W ostatnim akapicie uzasadnienia skargi strona twierdzi co prawda, iż skoro ustawa o kierujących pojazdami weszła w życie z dniem 19 stycznia 2013 r., to jej przepisy – w tym również art. 12 – nie mogą być stosowane względem osób, które już w tej dacie posiadały uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii "B", lecz stanowiska takiego nie sposób podzielać. Przepis art. 139 in principio ustawy, o której mowa, przyjmuje – generalnie – że wchodzi ona w życie z dniem 19 stycznia 2013 r. (wyjątki od tej zasady, wskazane w punktach 1-3 tego samego artykułu, nie odnoszą się ani do art. 12, ani też do art. 14). Wśród pozostałych przepisów przejściowych i końcowych prawodawca nie pomieścił też normy zakazującej lub ograniczającej stosowanie dopiero co wymienionych przepisów w zależności od kryterium czasowego. Taka technika legislacyjna oznacza, że z chwilą wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami bezpośrednie zastosowanie znajdą – między innymi – także przepisy art. 12 i art. 14 tej ustawy, do sytuacji tam wskazanych (zasada bezpośredniego działania ustawy nowej). Skarżący nie może skutecznie podważać zasadności twierdzenia organów obu instancji, wspartego wyjaśnieniem stosownego organu angielskiego, że przedłożony do wymiany dokument (Provisional Driving Licence wydany w dniu [...] maja 2014 r. przez DVLA England) nie jest prawem jazdy w ścisłym rozumieniu tego terminu. Jest jedynie dokumentem, którym mogą się legitymować osoby, które zaczynają się uczyć kierowania pojazdami, bez zdania wymaganego jednak w Anglii egzaminu państwowego (chodzi zatem o tymczasowe prawo ucznia). Jest oczywiste, iż posiadanie takiego dokumentu nie uprawnia wcale do otrzymania polskiego prawa jazdy, w trybie art. 14 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Dlatego też, odmawiając wydania polskiego prawa jazdy skarżącemu, organy obu instancji działały w zgodzie z tymi przepisami. VII Skład orzekający Sądu nie dopatrzył się również zarzucanych w skardze rzekomych naruszeń organów. W szczególności, nie doszło w sprawie do naruszeń przepisów procesowych wymienionych w punkcie 1 skargi. Przeciwnie, jak słusznie podkreśliło Kolegium, organy ustaliły wszystkie te okoliczności faktyczne, które – w świetle rozwiązań przyjętych przez ustawodawcę w art. 12 ust. 1 pkt 5 i w art. 14 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami – były konieczne do niewadliwego załatwienia wniosku zainteresowanego i prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Na gruncie obu tych przepisów nie mają żadnego znaczenia przyczyny, które spowodowały utratę uprawnień do kierowania pojazdami, nabytych w Anglii. Przyczyny te nie zostały bowiem objęte hipotezami art. 12 ust. 1 pkt 5 i art. 14 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Zarzut błędnej interpretacji dopiero co wymienionych przepisów nie mógł być także aprobowany, z powodów szczegółowo wyłuszczonych w poprzedniej części niniejszego uzasadnienia. W ocenie Sądu, uzasadnienie zweryfikowanej decyzji zawiera prawidłowe omówienie okoliczności faktycznych i prawnych, które legły u podstaw jej wydania. Nie jest rzeczą (ani organów, ani Sądu) wskazywanie skarżącemu drogi odzyskania angielskiego prawa jazdy lub skutecznego ubiegania się o polskie prawo jazdy. Tego rodzaju swoiste "porady" nie mieszczą się bowiem absolutnie w granicach sprawy wszczętej wnioskiem zainteresowanego. Dodatkowo, acz dobitnie, wymaga niezwłocznie podkreślenia, iż nie można skutecznie upatrywać (jak to czyni skarżący) faktu rzekomego nieuwzględnienia przez organy interesu skarżącego, skoro nie jest on w stanie (z powodu nieznajomości języka angielskiego) zdać egzamin teoretyczny, który uprawniałby go do odzyskania utraconych w Anglii uprawnień do kierowania pojazdami. Ta, konkretna sytuacja, w której znajduje się strona skarżąca (z powodu złamania w Anglii przepisów tyczących ograniczenia prędkości ruchu), absolutnie nie uprawnia do niejako "wymuszenia" bezprawnego uzyskania polskiego prawa jazdy, z powołaniem się na swój interes. Nie negując istnienia faktycznego interesu skarżącego w uzyskaniu dokumentu, o którym mowa, trzeba kategorycznie stwierdzić, iż – w świetle jednoznacznych postanowień art. 14 ust. 1 i art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami – nie ma on prawnego interesu w tym zakresie (ostatnie już, celowe akcenty składu orzekającego). VIII Skoro decyzje poddane kontroli Sądu zostały wydane zgodnie z prawem, skarga podlegała oddaleniu, zgodnie z dyspozycją art. 151 p.p.s.a.