III SA/Wr 357/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Guziński po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o objęciu ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania postanawia: oddalić wniosek. Decyzją z dnia [...] r. ,wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 123 u.s.u.s. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził z urzędu nieważność decyzji z dnia [...] r. Od powyższej decyzji skarżący pismem z dnia [...] r. wniósł – zgodnie z pouczeniem organu – odwołanie do Sądu Okręgowego. Postanowieniem z dnia [...]r. Sąd Okręgowy, uznając, że nie jest właściwy rzeczowo w sprawie, potraktował odwołanie wnioskodawcy jako skargę na decyzję ostateczną i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. W dniu [...] r. skarżący złożył wniosek o zwrot kosztów procesu poprzez zasądzenie ich od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na jego rzecz w kwocie [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", umorzył postępowanie sądowoadministracyjne, jako bezprzedmiotowe. Postanowieniem z dnia [...] r., wydanym wskutek rozpoznania wniosku skarżącego, odmówiono uzupełnienia postanowienia o umorzeniu postępowania poprzez orzeczenie o kosztach, natomiast wydanym na rozprawie postanowieniem z dnia [...] r. odmówiono uzupełnienia postanowienia w zakresie orzeczenia o przekazaniu sprawy do rozpoznania właściwemu sądowi. W dniu [...] r., skarżący – jeszcze przed wydaniem postanowienia – złożył wniosek o zasądzenie kosztów procesu od organu w wysokości [...]zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdu i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Podkreślić trzeba, że w niniejszej sprawie skarżący nie poniósł żadnych kosztów sądowych, gdyż na mocy art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. był zwolniony z obowiązku ich ponoszenia. Należało zatem ocenić, czy zachodziły podstawy do zasądzenia od strony przeciwnej pozostałych kosztów postępowania. Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Według tej zasady każdą stronę obciążają poniesione przez nią koszty postępowania związane z jej udziałem w postępowaniu bez prawa domagania się zwrotu tych kosztów od innej strony. Wyjątki od tej zasady, stanowiące podstawę do orzekania o zwrocie kosztów między stronami zostały ściśle unormowane w art. 200 – 204 p.p.s.a., poprzez uzależnienie możliwości orzekania o zwrocie kosztów postępowania od rodzaju orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Ponadto stosownie do art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 (uwzględnienie skargi w całości przez organ). Przepis art. 202 p.p.s.a. reguluje kwestie zwrotu kosztów postępowania w sytuacji występowania kilku uprawnionych po stronie skarżącej, natomiast art. 203 i 204 p.p.s.a. dotyczy zwrotu kosztów wywołanych wniesieniem skargi kasacyjnej. W dalszej kolejności podkreślić trzeba, że art. 209 p.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201 (umorzenie postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a.), art. 203 (uwzględnienie skargi kasacyjnej) i art. 204 (oddalenie skargi kasacyjnej wniesionej przez stronę przeciwną). Brak zatem podstaw do zasądzenia na rzecz strony kosztów postępowania w przypadku wydania innego, niż wymienione w art. 209 p.p.s.a., orzeczenia. W przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., umorzył na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postępowanie sądowoadministracyjne, jako bezprzedmiotowe. Postanowieniem z dnia [...] r. odmówiono uzupełnienia powyższego postanowienia o umorzeniu postępowania poprzez orzeczenie o kosztach, natomiast wydanym na rozprawie postanowieniem z dnia [...] r. odmówiono uzupełnienia postanowienia w zakresie orzeczenia o przekazaniu sprawy do rozpoznania właściwemu sądowi. Kwestia braku podstaw do zasądzenia kosztów procesu wywołanego wniesieniem skargi i zakończonego postanowieniem o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego została już przesądzona postanowieniem z dnia [...] r. Rozpoznając natomiast, złożony na etapie rozpoznawania wniosku o uzupełnienie postanowienia o umorzeniu postępowania poprzez orzeczenie o przekazaniu sprawy właściwemu sądowi, wniosek o zasądzenie kosztów procesu, wskazać należy, że żaden z powołanych wyżej przepisów nie przewiduje zasądzenia kosztów procesu w razie odmowy uzupełnienia orzeczenia. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.