III SA/Wr 358/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III sprawy ze skargi I. Z. – W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Decyzją z dnia [...] r. nr. [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - utrzymał zaskarżoną decyzję z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych. Nadto pouczył skarżącego, iż jako stronie postępowania służy mu prawo do wniesienia skargi na wydaną decyzję, za swoim pośrednictwem, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w terminie 30 dni od doręczenia decyzji. Niniejsza decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu [...] r. W dniu [...] r. (data stempla pocztowego) skarżący nadał w Urzędzie Pocztowym "[...]" pismo skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawierające skargę na wskazaną w osnowie postanowienia decyzję. W niniejszej skardze wniósł nadto o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, gdyż jak wskazał " w dniu [...] r., na skutek upadku doznał zwichnięcia nadgarstka lewej ręki". Kontuzja ta - z uwagi na okoliczność, iż jest osobą leworęczną - uniemożliwiła mu pisanie, prowadzenie samochodu i wykonywanie szeregu innych czynności. W tej sytuacji - jak dalej podniósł skarżący - "ponieważ skarga nie była jeszcze napisana, musiał poprosić o pomoc osobę trzecią - pracownika swojej [...] T. L., który wyręczył go w pisaniu. Pomoc ta mogła jednak nastąpić dopiero począwszy od [...] r., tj. już po upływie terminu do wniesienia skargi". Do wniosku skarżący załączył "informację lekarza kierującego" oraz zwolnienie lekarskie wystawione za okres od [...] r. do [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Przepisy art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy o gdy uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu oraz gdy wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i wraz z tym wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. Podstawowym kryterium przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu są okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu. Zarówno w nauce prawa, jak i orzecznictwie sądowym przyjęte jest, iż wskazane kryterium jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej oraz, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, niepubl.). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. postanowienie NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99, LEX nr 45409). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydaw.. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Jako brak winy nie może zostać zakwalifikowana jako przesłanka przywrócenia uchybionego terminu nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącej. Przystępując do oceny przedmiotowego wniosku skarżącego, Sąd stwierdza, iż strona nie wykazała okoliczności usprawiedliwiających brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Nie budzi bowiem wątpliwości, że skoro decyzja Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymująca decyzję I instancji w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych została skarżącemu skutecznie doręczona w dniu [...] r., to termin do wniesienia na niniejsze rozstrzygnięcie skargi do tutejszego Sądu upływał z dniem [...] r. Wprawdzie z treści uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu jak również z załączonego do wniosku zwolnienia lekarskiego wynika, iż skarżący w okresie od [...] r., do [...] r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, aczkolwiek podkreślenia wymaga, iż zwolnienie to zostało mu wystawione z uwagi na okoliczność, iż jako osoba leworęczna w dniu [...] r. doznał na skutek upadku zwichnięcia nadgarstka lewej ręki. Skarżący mógł zatem swobodnie poprosić o pomoc inną osobę. I choć wprawdzie tak uczynił, to niezrozumiałym dla Sądu jest to, iż o pomoc poprosił "pracownika swojej [...]", a nie np. swoją [...] jako osobę najbliższą. Tym bardziej, iż wiedział (co wynika z treści uzasadnienia wniosku), że pracownik [...] może udzielić mu pomocy w napisaniu skargi dopiero w dniu "[...] r. ([...])",a zatem już po upływie terminu do wniesienia skargi do tutejszego Sądu. Tym samym Sąd nie dostrzegł, aby postępowanie skarżącego cechowała należyta staranność i dbałość o swoje interesy. Tymczasem brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu obowiązku maksymalnej w danych warunkach staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Natomiast do Sądu należy ocena,czy uprawdopodobnienie braku winy nastąpiło,czy nie. Sąd nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania Sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności mających wpływ na brak winy w uchybieniu terminu. Podstawą tej oceny powinien być obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt III FZ 574/10). Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.