III SA/Wr 358/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia NSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Moskała, Magdalena Jankowska-Szostak, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi L.I. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi L.I. (dalej: strona, skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: organ II instancji, DIAS) z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. (dalej: NUS, organ I instancji) z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w sprawie uznania za niezasadny zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej (dalej: wierzyciel, Dyrektor COF) nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. obejmującego opłaty abonamentowe RTV za okres 01/2013-03/2018. Z akt sprawy wynika, że NUS prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło w dniu 17 sierpnia 2018 r. w wyniku doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego. Pismem z dnia 24 sierpnia 2018 r. zobowiązany zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej: u.p.e.a.). W treści uzasadnienia wniesionego środka zaskarżenia zobowiązany wskazał, że od dnia 2 czerwca 2010 r. nie był właścicielem nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] w związku z jej zbyciem na rzecz T.I., a co za tym idzie nie był użytkownikiem ww. lokalu i nie mógł być także użytkownikiem abonamentu RTV. Wierzyciel postanowieniem z [...] listopada 2018 r. nr [...] wyraził swoje stanowisko w sprawie i uznał zarzut za niezasadny. Po rozpatrzeniu zażalenia strony, postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] Dyrektor COF utrzymał ww. postanowienie w mocy. W uzasadnieniu swojego postanowienia wyjaśnił, że obowiązki dotyczące uiszczania opłaty abonamentowej związane są z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j.Dz.U. z 2014, poz. 1204 ze zm., dalej: u.o.a.), która nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek rejestrowania tych odbiorników oraz uiszczania opłaty abonamentowej począwszy od dnia następującego po miesiącu w którym dokonano rejestracji odbiornika, do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania – które może nastąpić w momencie zaprzestania korzystania z urządzeń RTV lub do miesiąca w którym dopełniono formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia z opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa na podstawie u.o.a. Zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania lub dopełnienia formalności dotyczących zwolnienia z opłat stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia obowiązku dokonywania opłat. Wskazał wierzyciel, że strona chcąc uwolnić się od obowiązku ponoszenia opłaty abonamentowej była zobowiązana powiadomić Urząd Pocztowy o zaprzestaniu jego używania. Podkreślił wierzyciel, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności związanych z dopełnieniem obowiązków. Powołał wierzyciel przepisy dotyczące opłat abonamentowych i obowiązków abonentów, obok u.o.a., wskazał na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. 2005 r. poz. 1190) - § 3, rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342) - § 4, rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych ( Dz.U. 2013 r., poz. 1676 ) - § 11-12. Stwierdził wierzyciel, że ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika, że strona nie dokonała wyrejestrowania odbiornika rtv, zatem w dalszym ciągu posiada ona status abonenta. Poczta Polska nadała skarżącemu numer identyfikacyjny [...] stanowiący dowód zarejestrowania odbiornika w formie imiennej książeczki rtv. Strona nie wykazała, że w okresie objętym tytułem wykonawczym nie ciążył na niej obowiązek uiszczania opłat. Wyjaśnił wierzyciel, że Poczta Polska przesłała do strony zawiadomienie w dniu 3 września 2008 r. o nadaniu numeru identyfikacyjnego na dane adresowe zgodne z rejestracją odbiorników: L.I., S., ul. [...] Przesyłka nie została zwrócona jako nieodebrana. Dalej wierzyciel argumentował, że fakt zmiany adresu przez stronę i sprzedaż nieruchomości nie powoduje ustania obowiązku regulowania opłat rtv, którym strona została objęta w chwili rejestracji odbiorników. Podkreślił organ, że abonament rtv jest przypisany do osoby, a nie do adresu. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. NUS po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, uznał zarzut błędu co do osoby zobowiązanego za niezasadny. W uzasadnieniu postanowienia NUS wskazał, że rozstrzygnięcie oparte zostało na treści ostatecznego postanowienia wierzyciela, zawierającego stanowisko w zakresie zgłoszonego zarzutu, którym to postanowieniem organ egzekucyjny jest związany, zgodnie z brzmieniem przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. W wyniku rozpatrzenia zażalenia strony DIAS utrzymał w mocy postanowienie NUS. DIAS wskazał, że organ egzekucyjny uzyskał wymagane przepisami prawa ostateczne stanowisko wierzyciela, odnoszące się do wniesionego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny będąc związany ostatecznym stanowiskiem wierzyciela, prawidłowo uznał zatem zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne za niezasadny. W dalszej części argumentacji DIAS wskazał, że obowiązki związane z rejestracją i opłatami z tytułu abonamentu rtv mają swoje źródło w u.o.a. Ustawa ta w art. 2 ust. 3 nakłada na posiadaczy odbiorników rtv jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłaty abonamentowej, począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika rtv. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Organ odnosząc się do argumentacji strony, że opłatę abonamentową powinien ponosić nowy nabywca nieruchomości, a nie strona, która nieruchomość zbyła wraz z abonamentem, wskazał powołując się na przepisy kolejno obowiązujących rozporządzeń, że strona nie dopełniła obowiązków związanych z wyrejestrowaniem odbiorników, a fakt zbycia nieruchomości i zmiany adresu nie powoduje ustania obowiązków z tytułu opłat rtv. DIAS podkreślił, iż na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych dotyczących odbiorników rtv, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej nadal wynikał wprost z przepisów ustawowych. W świetle powyższego, DIAS stwierdził, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza fakt rejestracji odbiornika i nie ma żadnych dowodów wskazujących na jego wyrejestrowanie. Podkreślił DIAS, iż rejestracja odbiorników rtv przypisana jest do osoby abonenta, a nie do adresu. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania, abonent obowiązany był zgłosić ten fakt oraz kontynuować opłacanie abonamentu ewentualnie odbiornik wyrejestrować. Tym samym słusznie w zaskarżonym postanowieniu uznano zarzut błędu co do osoby zobowiązanego za niezasadny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu, zobowiązany wniósł o uchylenie postanowienia organu odwoławczego oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, zmianę postanowienia Dyrektora COF, umorzenie postępowania egzekucyjnego i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił: 1. naruszenie art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niewzięcie pod uwagę poniższych kwestii: - strona od dnia 2 czerwca 2010 r. nie jest właścicielem lokalu położonego w S. przy ul. [...] a tym samym nie mogła być użytkownikiem abonamentu rtv, co znajduje potwierdzenie w umowie z dnia 2 czerwca 2010 r. zbycia nieruchomości - brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony i obecnego właściciela nieruchomości, tj. T.I., co potwierdziłoby, że zobowiązanym do uiszczania opłat był T.I.. 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy i błędne wskazanie osoby zobowiązanego. W uzasadnieniu skargi podtrzymał argumentację związaną ze sprzedażą nieruchomości, a co za tym idzie także abonamentu i zmianę osoby zobowiązanej do uiszczania opłat RTV. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza z kognicji sądu administracyjnego skargę na postanowienia wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W rezultacie kontrola sądowa tych aktów jest realizowana dopiero w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru nad organem egzekucyjnym. Stosownie bowiem do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego koniecznością jego uchylenia. W ocenie Sądu zasadnie wierzyciel, a następnie związany jego stanowiskiem organ egzekucyjny, przyjął, iż skarżący nie wykazał, aby w sprawie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie okoliczności wymienione enumeratywnie w art. 33 § 1 u.p.e.a. Stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1–7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1–5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Wskazać należy, że zasady uiszczania opłat abonamentowych uregulowane są w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1801 ze zm., dalej: u.o.a.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 2 ust. 3 ustawy). Na mocy przepisu art. 5 ust. 1 tej ustawy odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Stosownie do art. 7 ust. 3 i 5 ustawy, do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 są kierownicy jednostek wyznaczonego operatora. Zgodnie z obowiązującymi przepisami w przypadku nieposiadania odbiorników rtv, użytkownik tych odbiorników jest zobowiązany dokonać ich wyrejestrowania. Wynika to z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. ( Dz. U. 2013 nr 0 poz. 1676 ) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, użytkownik odbiorników rtv, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników przez złożenie, w placówce pocztowej, formularza wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych, wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia. Obowiązek zawiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej o zaprzestaniu użytkowania odbiorników rtv ciążył na użytkowniku także w okresie poprzedzającym zmiany związane z wejściem w życie powołanego rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 r. (§ 4 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych - Dz. U. Nr 187, poz. 1342). Również w myśl wcześniej obowiązującego § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338), posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika. W świetle powyższego, należy przyjąć, że zarejestrowanie odbiornika w czasie obowiązywania którychkolwiek przepisów, bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia, wynikającego z ustawy obowiązku dokonywania opłat abonamentowych, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji o charakterze pieniężnym. Powyższe stanowisko było wyrażane już w orzecznictwie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5276/16 , WSA w Gliwicach dnia 9.12.2013 r. sygn. akt I SA/GI 376/13). Wyjaśnić także, trzeba na co słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, że na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników Poczta Polska została zobowiązana do dnia 13 grudnia 2008 r. do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego i dostarczenia zawiadomienia o nadaniu takiego numeru. W wykonaniu tego obowiązku Poczta wysłała do abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, potwierdzające fakt wcześniejszego zarejestrowania odbiorników rtv i zastępujące dotychczasowe dowody zarejestrowania w formie imiennych książeczek. Przy czym nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem i temu miało też służyć przesłanie dotychczasowym użytkownikom odbiorników rtv zawiadomienia o indywidualnym numerze abonenta. W niniejszej sprawie wierzyciel wskazał, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta zostało wysłane w dniu [...] września 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Zawiadomienie wysłane zostało na podany i niezmieniony przez skarżącego adres w S., ul [...] . Okolicznością bezsporną jest zatem, że skarżący dokonał rejestracji odbiorników rtv. A jak wynika z powyższego zdarzenie to, jest okolicznością statuującą obowiązek uiszczania opłat abonamentowych rtv. Dopóki zatem abonent nie dokonał skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika, zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych. W niniejszej sprawie, na dzień wydania postanowienia w sprawie zarzutu, brak było dowodów potwierdzających wyrejestrowanie przez skarżącego odbiornika przed lub w trakcie biegu okresu za który egzekwowane są opłaty abonamentowe. Bez wpływu na obowiązek uiszczania opłat abonamentowych pozostaje natomiast powoływany przez stronę fakt sprzedaży nieruchomości. Sprzedaż nieruchomości nie skutkuje, tak jak chce tego strona przejściem na nabywcę praw i obowiązków abonenta rtv. Słusznie wskazał organ, że abonament rtv przypisany jest do osoby, która zarejestrowała odbiornik/odbiorniki, a nie do adresu wskazanego przez osobę rejestrującą jako miejsce zamieszkania, czy miejsce używania odbiorników. Na abonencie spoczywa obowiązek aktualizacji danych, w tym adresowych, co wynika i wynikało z kolejno obowiązujących przepisów prawa (§ 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, § 4 rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych). W przypadku zmiany miejsca zamieszkania, w tym związanej ze sprzedażą nieruchomości, abonent obowiązany był zgłosić ten fakt Poczcie Polskiej oraz - albo kontynuować opłacanie abonamentu albo odbiornik wyrejestrować. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący powyższego obowiązku dochował, sama strona również nie przedstawia w tym zakresie żadnych dowodów. Nie podziela tym samym Sąd zarzutów skargi o braku wyjaśnienia stanu faktycznego i braku przesłuchania strony i świadka. Tym samym słusznie w zaskarżonym postanowieniu uznano zarzut błędu co do osoby zobowiązanego za niezasadny. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.