III SA/Wr 359/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Sędzia NSA Katarzyna Borońska, Halina Filipowicz-Kremis (sprawozdawca), , Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r. ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi - prawo jazdy kategorii A, B. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. U Z A S A D N E N I E Decyzją Podinspektora do spraw Komunikacji w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w S. z dnia [...] grudnia 2014 r. ([...]), wydaną z upoważnienia Starosty S. cofnięto B. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi - prawo jazdy kategorii A, B nr [...]. Od tej decyzji odwołał się B. S., który nie zgadza się okresem zatrzymania prawa jazdy, wyliczonym przez organ pierwszej instancji i wskazuje, że prawo jazdy zostało mu zatrzymane dnia [...] lipca 2012 r., po czym zwrócone dnia [...] czerwca 2013 r., a wyrok sądu drugiej instancji stał się prawomocny już w momencie ogłoszenia i od daty jego ogłoszenia powinien być kontynuowany okres orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Po rozpatrzeniu odwołania B. S. od opisanej decyzji organ odwoławczy, przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155) w zw. z art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. 1997, Nr 90. poz. 557 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekając co do istoty sprawy: cofnął B. S. posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi - prawo jazdy kategorii A, B (nr [...], wydane przez Starostę S. dnia [...] sierpnia 2013 r., druk [...], zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] marca 2014 r., sygn. akt [...] na okres 5 lat, licząc od dnia [...] grudnia 2014 r., przy czym na poczet wykonania środka karnego .zalicza okres od dnia [...] lipca 2012 r. do dnia [...] czerwca 2013 r. zgodnie .z postanowieniem Sądu Rejonowego, VI Wydział Karny w K. z dnia [...] grudnia 2014 r., tym samym środek karny zostanie wykonany do dnia [...] lutego 2019 r. Na uzasadnienie kolegium wskazało, że opisaną w osnowie decyzją Starosta S. cofnął stronie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi - prawo jazdy kategorii A, B (nr [...], wydane przez Starostę S. dnia [...] sierpnia 2013 r., druk [...]), zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] marca 2014 r., sygnatura akt [...]. Powołanym wyrokiem z dnia [...] marca 2014 r. Sąd Rejonowy w K. orzekł względem B. S. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat. Powyższy wyrok stał się prawomocny dnia [...] września 2014 r. na skutek orzeczenia Sądu II instancji, który utrzymał w mocy orzeczony środek karny. W aktach sprawy znajduje się także postanowienie Sądu Rejonowego w K. o zaliczeniu na poczet orzeczonego środka karnego, w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, okresu zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] lipca 2012 r. do dnia [...] czerwca 2013 r., kiedy to prawo jazdy B. S. zostało zatrzymane, postanowieniem wydanym w toku postępowania przygotowawczego przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. K. To postanowienie sądu nie zostało uwzględnione przez organ pierwszej instancji przy wydaniu zaskarżonej decyzji i w tym zakresie kolegium zgadza się ze stroną, co do konieczności zaliczenia do okresu obowiązywania środka karnego okresu od dnia [...] lipca 2012 r. do dnia [...] czerwca 2013 r., kiedy to prawo jazdy odwołującego się było zatrzymane zgodnie z postanowieniem prokuratora. Zdaniem kolegium w pozostałym zakresie odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Odwołujący się wskazuje, że kontynuacja naliczania okresu zatrzymania prawa jazdy powinna rozpocząć bieg od dnia ogłoszenia wyroku Sądu II instancji tj. od dnia [...] września 2014 r. Kolegium wskazuje, że zgodnie z art. 43 § 2 Kodeksu Karnego (Dz. U. 1997 Nr 88, poz. 553 ze zm.) zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje od. uprawomocnienia się orzeczenia, jednak w myśl § 3 powołanego artykułu zakaz nie biegnie do chwili zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, a zatem organ pierwszej instancji słusznie przyjął dzień [...] grudnia 2014 r. jako dzień rozpoczęcia wykonania orzeczonego środka karnego. Na ostateczną decyzję w sprawie skargę do sądu administracyjnego złożył, działając przez pełnomocnika B. S. W skardze zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 43 § 3 kk w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 182 § 2 kkw polegające na błędnym określeniu początkowej daty to jest [...] grudnia 2014 r., od której liczony jest okres 5 lat obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów zgodnie z wyrokiem sądu, a co za tym idzie daty zakończenia wykonywania środka karnego tj. [...] lutego 2019 r., podczas gdy prawidłowa data od której winien biec okres prowadzenia pojazdów to data [...] września 2014 r., czyli od prawomocności wyroku, natomiast data zakończenia wykonywania środka karnego to [...] października 2018 r. Wskazując na powyższe skarga wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej za zasądzeniem na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W krótkim uzasadnieniu strona wskazuje, że w sentencji wyroku nie został zawarty obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu. W tych okolicznościach data początkowa działania zakazu jest błędna. W tym zakresie skarga wskazuje na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2013 r. (I KZP 4/13). W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki sąd administracyjny zważył: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Stosownie do art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres kontroli obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 145 § 1 p.p.s.a. podstawę do uchylenia decyzji stanowią stwierdzenia przez sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. W ocenie sądu, wydane w sprawie przez kompetentne organy decyzje chybiają obowiązującemu prawu w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Jak wynika dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych kontrolowane postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek pisma SR w O., doręczonego Starostwu Powiatowemu w S. w dniu [...] grudnia 2014 r., informującego o zapadłym wyroku. Jak wskazuje treść pisma celem jego doręczenia jest wykonanie pkt III wyroku. Z dołączonych odpisów orzeczeń karnych wynika, że wyrokiem sądu I szej instancji orzeczono wobec strony (między innymi) na podstawie art. 42 § 1 kk. środek karny w postaci "zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres lat pięciu". Z kolei wyrok sądu odwoławczego w tym zakresie utrzymał w mocy wyrok sądu rejonowego. W tym miejscu należy wskazać, że stosownie do treści art. 42 § 1. k.k. sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Jednakże równie istotny w kontekście tej sprawy jest artykuł 43 kodeksu karnego. W myśl § 3 przywołanego przepisu orzekając zakaz określony w art. 42, sąd nakłada obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu; do chwili wykonania obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie. Treść wyroku sądu pierwszej instancji nie zawiera takiego obowiązku, a okoliczność ta nie została również dostrzeżona przez orzekające w sprawie organy. Jak wynika z treści ustawy nałożenie na skazanego takiego obowiązku jest obligatoryjne i może nastąpić jedynie w wyroku. Świadczy o tym zwrot "orzekając zakaz [...], sąd nakłada obowiązek". O ile (tak jak w tym przypadku) sąd pierwszej instancji z obowiązku ustawowego się nie wywiązał, wyegzekwowanie od sądu nałożenia tego obowiązku może nastąpić jedynie albo w postępowaniu odwoławczym, albo w trybie kasacyjnym (art. 521 k.p.k.). Nie jest natomiast możliwe wydanie w tym przedmiocie postanowienia uzupełniającego wyrok (np. w trybie art. 420 k.p.k.; w tym trybie możliwe jest tylko zaliczenie na poczet orzeczonych środków karnych, okresu rzeczywistego stosowania odpowiadających im rodzajowo środków zapobiegawczych). Nie jest możliwe dokonanie tego również w postępowaniu wykonawczym, w szczególności na podstawie art. 13 k.k.w, wedle którego organ wykonujący orzeczenie oraz każdy, kogo orzeczenie bezpośrednio dotyczy, może zwrócić się do sądu, który je wydał, o rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykonania orzeczenia lub zarzutów co do obliczenia kary. Oczywistym jest, że w trybie tego przepisu nie można "uzupełnić" orzeczenia merytorycznego nawet o te elementy, które powinny się w nim znaleźć jako rozstrzygnięcie obligatoryjne ale można, a nawet powinno się wyjaśnić pozostające w związku z orzeczeniem wątpliwości co do wykonania orzeczenia lub zarzuty co do obliczenia kary. Organ administracji, jako organ działający w postępowaniu karnym wykonawczym nie może sam dokonywać interpretacji wyroku. Jednakże nie ma żadnych przeszkód aby skorzystał w tym zakresie z możliwości, jakie daje mu przywołany przepis. Dopiero wiążąca (prawomocna) wykładnia sądu pozwoli organowi wydać prawidłową decyzję odnośnie do okresu, na który obowiązuje kara dodatkowa. Ponownie rozpoznając sprawę rzeczą organu będzie bądź uzupełnienie postępowania we wskazanym zakresie, bądź (o ile organ dojdzie do wniosku, że nie jest to możliwe w trybie art. 138 § 1 pkt 1 i 3 kpa ) skorzysta z możliwości procesowej wskazanej w art. 138 § 2 kpa. Reasumując, zdaniem sądu organ nie przeprowadził w postępowaniu wszystkich dowodów, które pozwoliły by mu wydać prawidłową decyzję w sprawie. Stąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1c należało orzec jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 ppsa.