III SA/Wr 359/25

WyrokWSA we Wrocławiu2026-02-04

Skład orzekający: Anetta Chołuj, Katarzyna Borońska, Anna Kuczyńska-Szczytkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo doręczył decyzję administracyjną pełnomocnikowi strony, jeśli pełnomocnictwo zostało udzielone do reprezentacji w sprawach związanych z osobą strony, a nie wprost w konkretnym postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji organu I instancji pełnomocnikowi skarżącego było prawidłowe, ponieważ pełnomocnictwo obejmowało reprezentację we wszelkich sprawach przed organami, w tym składanie wniosków i reprezentowanie przed organami wszystkich instancji. Jednakże, mimo prawidłowego doręczenia decyzji pełnomocnikowi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na brak czynnego udziału strony w postępowaniu przed organem I instancji. W konsekwencji, postępowanie administracyjne zostało umorzone z uwagi na upływ terminu do nałożenia kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na K. U. za wprowadzanie do obrotu produktów określanych jako "...". Decyzją z 20 września 2016 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Legnicy nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 40.000 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z 30 czerwca 2025 r. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu oraz prawidłowości doręczeń. Sąd uchylił obie decyzje i umorzył postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie od Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca), , Protokolant specjalista Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 lutego 2026 r. sprawy ze skargi K. U. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 30 czerwca 2025 r. Nr CH.906.15.2024.AL w przedmiocie wprowadzenia środków zastępczych do obrotu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy z dnia 20 września 2016 r. nr 887/16; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 4817 (cztery tysiące osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 czerwca 2025 r. (nr CH.906.15.2024.AL) Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu (dalej: DPWIS, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej: PPIS, organ I instancji) w Legnicy nr 887/16 z dnia 20 września 2016 r. w sprawie wymierzenia K. U. (dalej: skarżący, strona) kary pieniężnej w wysokości 40.000 zł za wprowadzanie w okresie do dnia 18 września 2015 r. do obrotu [...] w postaci następujących produktów: 1. [...], 2. [...], 3. [...], 4. [...], 5. [...], 6. [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 416, dalej: ustawa o PIS), art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), a także art. 52a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz. 124 ze zm. dalej: u.p.n.). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że funkcjonariusze Policji w dniu 18 września 2015 r. uzyskali informację operacyjną, z której wynikało, że w L. przy ul. [...] mężczyzna o imieniu K. jest w posiadaniu znacznej ilości [...]. W związku z powyższym w dniu 18 września 2015 r. udali się pod wskazany adres, pod którym stwierdzili, iż drzwi do budynku były uchylone, w łóżku spał jeden z mężczyzn, drugi natomiast użytkował komputer stacjonarny. Podczas przeszukania ww. mieszkania na stole stwierdzono: [...],[...], otwartą kopertę [...] z nalepką adresową na nazwisko adresata U. K., [...],[...],[...], komputer stacjonarny w obudowie, [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Z notatki urzędowej wynika, iż zabezpieczono łącznie [...]. Skarżący potwierdził, że są to tzw. [...] i wszystkie są jego własnością. W dniu 18 września 2015 r. dokonano przesłuchania świadka – M. C. Następnie w dniu 20 września 2015 r. dokonano przesłuchania K. U. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2015 r. umorzono prowadzone wobec skarżącego dochodzenie w sprawie posiadania [...], tzw. [...], które zostały ujawnione w L. przy ul. [...] tj. o czyn z art. 62 ust. 1 u.p.n. Pismem z dnia 4 marca 2016 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Legnicy zwrócił się do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej o wszczęcie postępowania o orzeczenie przepadku i zniszczenie [...], tzw. [...]. Mając na względzie całość otrzymanego materiału dowodowego, PPIS w Legnicy wystosował dnia 14 czerwca 2016 r. do strony zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzanie w okresie do 18 września 2015 r. do obrotu [...] lub nowych [...]. Pismem z tego samego dnia wezwano skarżącego do osobistego stawiennictwa. Pisma te zostały wysłane na adres: ul. [...], [...] L. i zwrócone nadawcy, po ich awizowaniu, jako niepodjęte w terminie. Przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, organ I instancji zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. poinformował stronę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zawiadomienie to wysłano na adres: ul. [...], [...] L. Pismo nie zostało odebrane przez stronę. Decyzją z dnia 20 września 2016 r. nr 887/16 organ I instancji wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 40.000 zł za wprowadzanie do dnia 18 września 2015 r. do obrotu [...]. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzję nadano na adres: ul. [...], [...] L. Przesyłka zawierająca tą decyzję nie została odebrana przez skarżącego i wróciła do nadawcy. Pismem z dnia 27 września 2023 r. radca prawny M. Z. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia, zgodnie z którym kara pieniężna nałożona decyzją z dnia 20 września 2026 r. w sprawie o sygn. [...] w wysokości 40.000 zł nie podlega egzekucji. Podkreślił, że wobec skarżącego nie zostało skutecznie wszczęte postępowanie egzekucyjne, ponieważ skarżący nie mieszkał pod adresem: ul. [...] w L. Od 2016 r. mieszkał i pracował w W. Do przedmiotowego pisma zostało dołączone pełnomocnictwo, z którego wynika, iż K. U. upoważnia radcę prawnego M. Z. do reprezentowania jego praw i występowania w jego imieniu we wszelkich sprawach związanych z jego osobą przed PPIS w Legnicy oraz DPWIS we Wrocławiu, w tym składania wniosków o wydanie zaświadczeń, wznowienie postępowań zakończonych decyzją, reprezentowania przed organami wszystkich instancji. Ponadto pełnomocnik M. Z. zwrócił się do PPIS w Legnicy za pośrednictwem e-mail w dniu 10 listopada 2023 r. z prośbą o potwierdzenie otrzymania wniosku związanego ze sprawą o sygn. akt. [...] i o nr 887/16. W piśmie z dnia 23 września 2024 r., skierowanym do radcy prawnego M. Z., PPIS wskazał, że w związku z postanowieniem wydanym przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 17 czerwca 2024 r. (nr CH.906.1.2024.AL) doręcza pełnomocnikowi skarżącego m.in. decyzję nr 887/16 z dnia 20 września 2016 r. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi w dniu 24 września 2024 r. W odwołaniu od decyzji z 20 września 2016 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego M. Z., zarzucił naruszenie art. 52a i art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 7,8,10 i 61 k.p.a. w związku z 189g k.p.a. 189g §1 k.p.a. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 czerwca 2025 r. DPWIS utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Na wstępie organ odwoławczy wskazał, że do niniejszego postępowania nie znajdowały zastosowania przepisy działu IVa k.p.a. "Administracyjne kary pieniężne" wprowadzonego ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych i innych ustaw (Dz. U., poz. 935), ponieważ postępowanie zostało wszczęte jeszcze w 2016 r. Zgodnie natomiast z art. 16 ww. ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Z tych samych względów w sprawie nie miał zastosowania, zdaniem organu, art. 189c k.p.a. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do definicji [...] określonej w art. 4 pkt 27 u.p.n. i wydanej w toku postępowania administracyjnego przez Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji w Warszawie opinii, z której wynika, że ujawnione [...] stanowiły [...]. Nie ulega także wątpliwości organu odwoławczego, iż strona swoim zachowaniem naruszyła wyrażony w art. 44b u.p.n. (obowiązujący zarówno w dacie zdarzenia, jak i w dacie orzekania) zakaz wprowadzania do obrotu [...], co zgodnie z art. 4 pkt 34 u.p.n. należy rozumieć, jako każdą postać udostępnienia osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie [...]. Organ odwołał się przy tym do orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego rozumienia pojęcia "wprowadzania do obrotu". W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy potwierdza fakt wprowadzania do obrotu [...] (w powyższym rozumieniu) przez stronę postępowania. W lokalu, w którym stwierdzono obecność osób trzecich znajdowały się znaczne ilości [...], część z nich na parapecie okna oraz stoliku w pomieszczeniu. Drzwi do pomieszczenia były otwarte, tym samym wejść do lokalu mógł każdy. W ocenie organu odwoławczego, powyższe okoliczności bez wątpienia wyczerpują znamiona "stworzenia możliwości" przez skarżącego do nabycia [...]. Zdaniem DPWIS zabezpieczone przez funkcjonariuszy policji produkty znajdowały się w lokalu wraz z [...] w celu dalszej [...], co tłumaczyłoby posiadanie [...] o takiej wartości przez osobę bezrobotną. W ocenie organu II instancji materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wyjaśnia wszystkie okoliczności niezbędne do wydania decyzji wymierzającej karę pieniężną za wprowadzanie od obrotu [...], a postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w m.in. w art. 7 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że art. 61 k.p.a. nie określa formy wszczęcia postępowania, nie wskazuje też, że wszczęcie takie winno nastąpić poprzez wydanie postanowienia. DPWIS nie zgodził się także z zarzutem, że decyzja wydana w I instancji nie została wprowadzona do obrotu, albowiem nie doręczono jej stronie ani pełnomocnikowi ustanowionym w danym postępowaniu. Wskazał, że decyzja została doręczona pełnomocnikowi wraz z pismem z dnia 23 września 2024 r. (data odbioru 24 września 2024). Radca prawny M. Z. pismem z dnia 27 września 2023 r. złożył w imieniu skarżącego z powołaniem się wprost na sygnaturę przedmiotowego postępowania tj.: [...] wniosek o wydanie zaświadczenia. Do przedmiotowego wniosku zostało dołączone pełnomocnictwo. Zdaniem organu, nie doszło także do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. W kontekście zarzucanego naruszenia art. 7, art. 8, art. 10 oraz 61 k.p.a. w zw. 189g k.p.a., organ odwoławczy zauważył, że przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu w dniu 14 czerwca 2016 r., a w dacie wszczęcia w Kodeksie postępowania administracyjnego nie był wyodrębniony rozdział odnoszący się do kar pieniężanach. Dział IVa k.p.a. wszedł w życie dnia 1 czerwca 2017 r. W skardze do sądu administracyjnego skarżący, reprezentowany przez radcę pranego, zarzucił: 1. naruszenie art. 52a u.p.n., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i wykładnię, ponieważ materiał zgromadzony w aktach sprawy nie daje żadnych podstaw do stwierdzenia, że skarżący kiedykolwiek wprowadzał [...] do obrotu, a organ II Instancji utożsamia i zrównuje pojęcie "wprowadzenie do obrotu" z pojęciem "posiadania"; 2. naruszenie art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewystarczające wyjaśnienie, na jakiej podstawie organ przyjął i na podstawie jakich dowodów uznał, że ukarany wprowadzał do obrotu [...], w sytuacji gdy prawidłowa ocena dowodów nie daje podstaw do takiego twierdzenia; 3. naruszenie art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 110 k.p.a. w zw. z art. 61 k.p.a. – wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia, w realiach tej sprawy wydano decyzję administracyjną w sprawie, w której formalnie nie wszczęto postępowania. Skarżącemu nic nie wiadomo, aby toczyło się wobec niego postępowanie dotyczące naruszenia art. 52a u.p.n. Skarżący miał wiedzę i uczestniczył (jako Zobowiązany/Dłużnik) w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i tylko do tego postępowania złożył on pełnomocnictwo. Poza wydaniem decyzji w sprawie, w której nie wszczęto postępowania, z pewnością nie można traktować, że przedmiotowa decyzja w myśl art. 110 § 1 k.p.a. została wprowadzona do obrotu - albowiem nie doręczono jej stronie czy też pełnomocnikowi ustanowionym w danym postępowaniu; 4. naruszenie art. 10 k.p.a., poprzez zupełny brak i przełamanie zasady, zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są zapewniać stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ze względu na błędne przyjęcie, że skarżący mieszka w budynku [...] (lokalu [...]) nie tylko nie wydano i nie doręczono skarżącemu żadnego pisma, postanowienia dotyczącego wszczęcia postępowania w tej sprawie - przede wszystkim jednak nie przesłuchano skarżącego, nie dano mu możliwości wyjaśnienia okoliczności związanych z jego zatrzymaniem, wyjaśnienia okoliczności sprawy, zgłaszania wniosków dowodowych i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; 5. naruszenie art. 10 k.p.a., poprzez zupełny brak i przełamanie zasady zgodnie, z która obowiązek powiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, a także o zakresie tego postępowania, stanowi wypełnienie gwarancji procesowych strony danego postępowania; 6. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz 78 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący okoliczności faktycznych sprawy oraz pominięcie przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego, to jest przesłuchania wskazanego świadków oraz przesłuchania strony, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 7. naruszenie art. 7, art. 8, art. 10 oraz art. 61 k.p.a w zw. 189g k.p.a. - konsekwencją braku skutecznego doręczenia decyzji z roku 2016 a dotyczącej zdarzeń z roku 2015 jest to, że postępowanie administracyjne kończące się próbą doręczania decyzji administracyjnej w roku 2024 jest postępowaniem administracyjnym toczącym się od roku 2016 do roku 2024. W konsekwencji uznać należy, że w toku prowadzonego postępowania ustawą o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw z dnia 7 kwietnia 2017 r. wprowadzono skutecznie regulacje art. 189g k.p.a. i muszą one znaleźć zastosowanie w sprawie; 8. z ostrożności procesowej, naruszenie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej; 9. naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 108 § 1 k.p.a., poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych i wyznaczenie rozprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podkreślił, że lokal, do którego doręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego nie jest lokalem mieszkalnym. Skarżący nie miał możliwości aktywnego udziału w sprawie. Dodał też, że skarżący nigdy nie udostępniał [...] innym osobom, posiadał te [...] na własne użycie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności w sprawie należało odnieść się do podniesionego w sprawie zarzutu prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji z 20 września 2016 r. pełnomocnikowi skarżącego w dniu 24 września 2024 r. tylko bowiem od decyzji, która weszła do obrotu prawnego możliwe było skuteczne wniesienie odwołania i w konsekwencji wydanie zaskarżonej w sprawie decyzji. W ocenie Sądu, DPWIS prawidłowo przyjął, że w sprawie został umocowany pełnomocnik i prawidłowo doręczono mu decyzję wydaną w I instancji. Pełnomocnik bowiem pismem z dnia 27 września 2023 r. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia, zgodnie z którym kara pieniężna nałożona decyzją z dnia 20 września 2026 r. w sprawie o sygn. [...] w wysokości 40.000 zł nie podlega egzekucji. Do przedmiotowego pisma zostało dołączone pełnomocnictwo, z którego wynika, iż K. U. upoważnia radcę prawnego M. Z. do reprezentowania jego praw i występowania w jego imieniu we wszelkich sprawach związanych z jego osobą przed PPIS w Legnicy oraz DPWIS we Wrocławiu, w tym składania wniosków o wydanie zaświadczeń, wznowienie postępowań zakończonych decyzją, reprezentowania przed organami wszystkich instancji. Ponadto pełnomocnik zwrócił się do PPIS w Legnicy w dniu 10 listopada 2023 r. drogą mailową z prośbą o potwierdzenie otrzymania wniosku związanego ze sprawą o sygn. akt. [...] i o nr 887/16. W konsekwencji należało uznać, że złożone pełnomocnictwo obejmowało reprezentację skarżącego w postępowaniu administracyjnym, w którym została wydana decyzja z dnia 20 września 2016 r. W dalszej kolejności trzeba podnieść, że w toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą kwestią w niniejszej sprawie było ustalenie, czy w toku postępowania administracyjnego wystąpiła przesłanka wznowieniowa związana z zapewnieniem skarżącemu prawa do czynnego udziału w tym postępowaniu. Zagadnieniem procesowym wymagającym rozważenia przez Sąd była zatem kwestia obligatoryjnego zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., chodzi przy tym o jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa, a jedynym ograniczeniem zastosowania tegoż przepisu jest to czy naruszenie określonej normy daje, czy nie daje podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, realizacja zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. jest wartością wyższą niż przestrzeganie innej zasady ogólnej, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., czyli zasady trwałości decyzji administracyjnej. Jeżeli bowiem nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby nastąpić jedynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub lit. c p.p.s.a. Tak więc istotnym jest, że naruszenie prawa będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Dalej NSA podkreślił, że kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP i art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych obejmuje ocenę zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego co do zgodności z przepisami, które mają zastosowanie w danej sprawie administracyjnej. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się także takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji. Tak więc w razie stwierdzenia przez sąd, że akt kontrolowany narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego. NSA jednocześnie uznał, że nie ma podstaw do twierdzenia, iż zakres zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. jest zawężony do tych przyczyn wznowienia postępowania, które są skutkiem naruszenia prawa (por. wyroki NSA: z dnia 10 października 2013 r., I OSK 1573/13; z dnia 5 października 2011 r., II OSK 1281/10, CBOSA). Zdaniem Sądu, w sprawie zaistniała podstawa wznowienia postępowania wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Nie ma przy tym znaczenia, czy udział strony mógł przełożyć się na wynik sprawy i ewentualnie w jakim zakresie. Wskazać trzeba, że skarżący w skardze zarzucił naruszenie art. 10 k.p.a. i wskazał, że ze względu na błędne przyjęcie, że skarżący mieszka w budynku [...] (lokalu [...]) nie tylko nie wydano i nie doręczono skarżącemu żadnego pisma, postanowienia dotyczącego wszczęcia postępowania w tej sprawie, ale także nie przesłuchano go i nie dano możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie zapewniając mu tym samym czynnego udziału w sprawie. Wskazać trzeba, że ze znajdujących się w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 14 czerwca 2016 r., zawiadomienie o zakończeniu postępowania oraz decyzja z dnia 20 września 2016 r. (nr 887/16) zostały wysłane na adres: ul. [...], [...] L. Wszystkie przesyłki zawierające opisaną korespondencję, wróciły do nadawcy jako nieodebrane przez adresata (skarżącego). Organ I instancji przyjął przy tym, że adres ten jest adresem zamieszkania skarżącego tylko na tej podstawie, że skarżący przebywał tam w dniu 18 września 2015 r. Z dołączonych do niniejszej sprawy akt postępowania egzekucyjnego i z treści postanowienia DPWIS z dnia 17 czerwca 2024 r., nr CH.906.1.2024.AL wynika, że skarżący uwiarygodnił, że od przełomu 2015/2016 przebywał na terenie W., co współgra także z ustaleniami poborców skarbowych w toku wcześniejszych postępowań egzekucyjnych, którzy stwierdzali, że miejsce pobytu zobowiązanego nie jest znane. Wobec powyższego, nie może budzić wątpliwości, że skarżący nie mógł bez własnej winy brać udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji. A zatem zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. W konsekwencji, skoro doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postepowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję wydaną w pierwszej instancji (pkt I sentencji wyroku). Zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Konsekwencją uchylenia przez Sąd decyzji obu instancji z powodu prowadzenia postępowania administracyjnego bez udziału skarżącego powinno być skuteczne zawiadomienie skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego i zapewnienie mu czynnego udziału w sprawie. Postępowanie zostałoby zatem wszczęte już w czasie obowiązywania art. 189g § 1 k.p.a., zgodnie z którym administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. W sprawie do naruszenia prawa doszło w dniu 18 września 2015 r., tym samym nie ma już możliwości nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z powodu upływu pięcioletniego terminu. Postępowanie administracyjne należało zatem umorzyć (pkt II sentencji wyroku). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Złożyły się na nie: wpis sądowy od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika i opłata skarbowa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło