III SA/Wr 363/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. we W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej wniosku strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] r. sygn. akt VI SA/Wa 33/11 postanawia: przyznać stronie skarżącej A Sp. z o.o. we W. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A Sp. z o.o. we W., prowadząca działalność w zakresie usług transportowych, wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych, wskazując, że w okresie zimowym nie miała żadnych zleceń i w rezultacie narosły różnego rodzaju zobowiązania. Mimo braku wpływów, Spółka musiała ponosić koszty swojej działalności, takie jak wynagrodzenia dla pracowników, zakup materiałów bezpośrednich oraz usług niezbędnych do kontynuowania działalności. Każdy kolejny wydatek powodował trudności w realizacji zadań firmy. Strona podkreśliła, że nie przewidywała konieczności wniesienia skargi i dlatego też nie gromadziła rezerw na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Z przedłożonych przez Spółkę dokumentów wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, wartość środków trwałych – [...] zł, a strata bilansowa za ostatni rok obrotowy (2010) [...] zł. Strona posiada dwa rachunki bankowe, których saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło [...] zł i (-)[...] zł. W 2010 r. przychody netto ze sprzedaży wyniosły [...] zł. Z kolei w 2011 r., w kwietniu przychód wyniósł [...] zł, a koszt jego uzyskania [...] zł, w maju wielkości te wyniosły kolejno [...] zł i [...] zł. W wyciągu jednego z rachunków bankowych zaznaczono kwotę zablokowaną w wysokości [...] zł, na dzień [...] r. i saldo dostępne (-)[...] zł; od czerwca 2010 r. do marca 2011 r. nie zostały odnotowane na tym rachunku żadne transakcje. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] r. odmówiono przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] r. strona skarżąca złożyła sprzeciw od tego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie przyznania prawa pomocy, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że sprawę o przyznanie prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i że będzie ona rozpatrywana ponownie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 243 p.p.s.a., stronie, na jej wniosek, może być przyznane prawo pomocy. W myśl art. 245 tej samej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§ 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej następuje: w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 p.p.s.a.). Podnieść należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zdaniem Sądu sytuacja majątkowa strony skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Z danych zawartych we wniosku o prawo pomocy, a także z dołączonej przez Spółkę dokumentacji wynika, że Spółka co prawda uzyskuje znaczne przychody, nie mniej jednak koszty ich uzyskania są na tyle wysokie, że Spółka nie uzyskała w ostatnich miesiącach dochodu. Na jednym z posiadanych rachunków bankowych saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło [...] zł, na drugim natomiast zaznaczono kwotę zablokowaną w wysokości [...] zł na dzień [...] r. i saldo dostępne (-)[...] zł. Mając powyższe na względzie, Sąd – na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a w związku z art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.