III SA/Wr 363/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca) Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Protokolant st. inspektor sądowy Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 listopada 2018 r. sprawy ze skargi T.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi T. G. (dalej: strona, skarżący, zobowiązany) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza K. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w sprawie odmowy uznania zasadności zarzutów w postepowaniu egzekucyjnym. Jak wynika z akt sprawy ww postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 roku, Burmistrz K. odmówił uwzględnienia zarzutów, skierowanych przez skarżącego, przeciwko postępowaniu egzekucyjnemu, prowadzonemu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 roku, wystawionego przez Burmistrza K. w celu przymusowego ściągnięcia, od wymienionego, opłaty za wywóz nieczystości stałych za grudzień 2011 roku. Postanowienie to zawiera wypowiedź oznaczonego wierzyciela odnośnie dwóch zarzutów zobowiązanego, opartych na podstawie prawnej z art. 33 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.- dalej u.p.e.a.), w ramach których podniesiono, że dochodzony egzekucyjnie obowiązek pieniężny nie istnieje, a wszczęta w sprawie egzekucja nie została poprzedzona upomnieniem, doręczonym w sposób zgodny z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji wskazał, że objęty tytułem wykonawczym obowiązek pieniężny znajduje oparcie w wydanym przez Radę Miejską w K. akcie prawa miejscowego (uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2003 roku), a poprzedzające egzekucję upomnienie zostało wysłane do miejscowości C., przy ulicy [...], oznaczonej jako podstawowe miejsce prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Odnośnie drugiego zarzutu organ stwierdził, że zgodnie z wydrukiem komputerowym z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, według stanu na dzień [...] lutego 2012 roku, adres C., ulica [...], [...] R., został wskazany dla doręczeń dla każdego rodzaju działalności, prowadzonej przez stronę. Do wydanego postanowienia dołączono kserokopię tytułu wykonawczego wraz z przesłanym upomnieniem oraz potwierdzeniem jego doręczenia na podany uprzednio adres. Organ I instancji podał, że fakt doręczenia upomnienia poświadcza przybita na zwrotnym potwierdzeniu jego odbioru pieczęć, o treści: ""A" T. G. C., ul. [...], [...] R.", oraz podpis osoby odbierającej przesyłkę wraz z zaznaczeniem funkcji, pełnionej w tym przedsiębiorstwie. Organ I instancji stwierdził, że nie tylko adres zamieszkania zobowiązanego, lecz również podany uprzednio adres, uznać należy za właściwy dla doręczenia upomnienia, tym bardziej, że dochodzone świadczenie pieniężne dotyczy prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem Burmistrza K. potwierdzenie odbioru tego upomnienia przez pracownika biurowego, zajmującego się korespondencją i upoważnionego tym samym do dokonywania tej czynności, jest skuteczne wobec zobowiązanego. Skarżący wniósł zażalenie, w którym zarzucił wszczętemu przeciwko niemu postępowaniu egzekucyjnemu, że dotyczy obowiązku nieistniejącego oraz nie zostało poprzedzone pisemnym upomnieniem. Podniósł dodatkowo, że upomnienie powinno być doręczone na adres jego zamieszkania a nie firmy. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 roku, nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J., działając z powołaniem się na przepisy art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 18 u.p.e.a. zawiesiło postępowanie zażaleniowe w sprawie, do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi skarżącego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na uchwałę nr [...] z dnia [...] października 2003 roku, podjętą przez Radę Miejską w K. w przedmiocie zasad przejęcia przez Miasto K. obowiązków w zakresie odbierania odpadów komunalnych oraz wprowadzenia powszechnej zryczałtowanej opłaty. Po ustaniu przyczyn tego zawieszenia, Kolegium, postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 roku, wydanym pod nr akt [...], podjęło postępowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Wskazało, że obowiązek skarżącego do uiszczania opłaty za odbieranie odpadów wynika z uchwały Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia [...] października 2003 roku. Dochodzony od skarżącego obowiązek pieniężny, objęty tytułem wykonawczym nr [...], istnieje i znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawna miejscowego. Uchwała ta poddana została merytorycznej ocenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w wyroku z dnia [...] grudnia 2016 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wr [...], zapadłym w postępowaniu, wszczętym ze skargi, wniesionej przez skarżącego. W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność tej uchwały, jednakże jedynie w zakresie jej postanowień § 5 ust. 7, dotyczącym poboru zryczałtowanych opłat z tytułu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych na terenie nieruchomości wykorzystywanych na cele mieszkalne. Z załączonej do materiałów sprawy deklaracji na odbiór i transport odpadów komunalnych, złożonej przez zobowiązanego, wynika, że na terenie K. posiada on nieruchomość, w której wykonywana jest działalność gospodarcza w postaci "[...]" o ilości miejsc noclegowych, wynoszącej [...] oraz lokalu gastronomicznego o powierzchni [...] m2. Z informacji, powziętych przez Kolegium na drodze urzędowej wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia [...] maja 2017 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt II FSK [...], oddalił skargę kasacyjną, wniesioną przez skarżącego od przywołanego wyroku Sądu I instancji. Tym samym ważność aktu prawa miejscowego, na podstawie którego Burmistrz K. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], została prawomocnie przesądzona, ze skutkiem prawnym dla podniesionego przez zobowiązanego zarzutu nieistnienia dochodzonego w sprawie obowiązku pieniężnego. Ponadto zaznaczono, że dopuszczalność dochodzenia od skarżącego zryczałtowanej opłaty za odbiór odpadów, za wrzesień, październik i listopad 2011 roku, potwierdził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 lipca 2016 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1000/16. Zdaniem Kolegium, nie jest także uprawniony drugi zarzut strony, w ramach którego podniesiono, że wszczęta w sprawie egzekucja nie została przez wierzyciela poprzedzona pisemnym upomnieniem, w sposób, przewidziany art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ powołując treść art. 42 § 1 k.p.a. wskazał, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Określając w zacytowanym przepisie miejsca doręczania pism osobom fizycznym ustawodawca posłużył się spójnikiem lub, a tym samym nie ustalił wiążącej organ prowadzący postępowanie administracyjne kolejności miejsc, w której doręczenie może nastąpić. W tej sytuacji wybór miejsca doręczenia należy, co do zasady, do organu administracji publicznej, przed którym toczy się sprawa. W świetle powyższego, za zgodne z powyższym regułami, uznano wysłanie, przez Burmistrza K., sporządzonego przez siebie upomnienia, z dnia [...] marca 2012 roku, na adres miejsca wykonywanej przez skarżącego działalności gospodarczej, który wynika z załączonego do materiałów sprawy wypisu z Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle przywołanego art. 42 § 1 k.p.a. miejsce to winno być potraktowane jako "miejsce pracy" adresata pisma, będącego osobą fizyczną, w którym dopuszczalne jest doręczanie przeznaczonej dla niego korespondencji. Podkreślono, że skoro dochodzone egzekucyjnie świadczenie pieniężne powstało w związku z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą, właściwe było wysłanie upomnienia na adres tej działalności, nie zaś ten, który związany jest z miejscem jego zamieszkania. Upomnienie to zostało doręczone osobie uprawnionej co wynika z załączonego do akt sprawy zwrotnego poświadczenia jego odbioru (korespondencja, zawierająca to pismo, doręczona została do rąk pracownika biurowego firmy "A", dysponującego upoważnieniem do dokonywania tego rodzaju czynności). W skardze wnosząc o uchylenie obu postanowień skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na przebieg sprawy, a to: 1. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez nieudowodnienie, że do tytułu wykonawczego został dołączony dowód doręczenia upomnienia skarżącemu, a także poprzez nieudowodnienie faktu doręczenia upomnienia skarżącemu przez organ I instancji, 2. art. 42 oraz art. 43 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., 3. art. 15 § 1 u.p.e.a., poprzez wszczęcie egzekucji administracyjnej pomimo nieskutecznego doręczenia pisemnego upomnienia przez organ I instancji, 4. art. 27 u.p.e.a., poprzez niespełnienie wymogów zawartych w tym przepisie, a mianowicie poprzez brak dołączenia do tytułu dowodu doręczenia upomnienia. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że z załączonego przez Burmistrza K. potwierdzenia odbioru przez Urząd Skarbowy w W. wynika jedynie, że przesyłka zawierała tylko i wyłącznie tytuł wykonawczy, co wyraźnie odnotowano na dokumencie potwierdzenia odbioru, a nie zawierała upomnienia. Zarzucił, że rozpatrujące zażalenie Kolegium błędnie przyjęło, że przy doręczeniu skarżącemu upomnienia zachowano wymogi, ustanowione w przepisie art. 42 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z przepisu tego wynika, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Zdaniem strony przesyłka powinna zostać doręczona w miejscu zamieszkania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje; Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dającą podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem sporu jest jedynie kwestia czy wszczęta w sprawie egzekucja została poprzedzona upomnieniem, doręczonym w sposób zgodny z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona w związku z tym, że ważność aktu prawa miejscowego, na podstawie którego Burmistrz K. wystawił tytuł wykonawczy, została prawomocnie przesądzona przez sądy administracyjne, nie kwestionuje nieuwzględnienia zarzutu nieistnienia dochodzonego w sprawie obowiązku pieniężnego. Na wstępie należy wskazać, że ustawa z dnia 17 czerwca 1996 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przepisie art. 15 § 1 stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Jak wynika z przepisu art. 26 § 1 tej ustawy, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. W myśl przepisu art. 26 § 5 tej ustawy wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Stosownie do przepisu art. 33 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Podstawą takiego zarzutu może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1. Zatem w świetle powyżej powołanych przepisów dla wniesienia skutecznie zarzutu z art. 33 pkt 7 u.p.e.a. istotne jest stwierdzenie braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Kwestia doręczenia pism uregulowana została w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego do którego odsyła przepis art. 18 u.p.e.a. Przepisy k.p.a. ustanawiają odrębne zasady dla doręczania pism osobom fizycznym i adresatom, którzy nie są osobami fizycznymi. Kwestię doręczania pism osobom fizycznym reguluje art. 42 k.p.a., natomiast w odniesieniu do adresatów niebędących osobami fizycznymi art. 45 k.p.a., w myśl którego, w zakresie istotnym dla rozważanego zagadnienia, jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Z jasnej treści art. 45 k.p.a. wynika, że obowiązek doręczania pism w postępowaniu administracyjnym w lokalu siedziby adresata ciąży na organie wówczas, gdy adresatem pisma jest jednostka organizacyjna lub organizacja społeczna. Nie wymaga głębszego wywodu teza, że osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą nie jest jednostką organizacyjną, o której stanowi art. 45 k.p.a. Z tego też względu osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą należy doręczać pisma w postępowaniu administracyjnym tak, jak każdej innej osobie fizycznej, zgodnie z dyspozycją art. 42 § 1-3 k.p.a. Taki pogląd wyrażony został w orzeczeniach zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 594/09, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I UK 23/11) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w tym składzie w pełni go podziela. Dla dalszych rozważań istotna jest zatem treść art. 42 § 1 k.p.a. stanowiąca, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Określając w zacytowanym przepisie miejsca doręczania pism osobom fizycznym ustawodawca posłużył się spójnikiem "lub", a tym samym nie ustalił wiążącej organ prowadzący postępowanie administracyjne kolejności miejsc, w której doręczenie może nastąpić. Sąd nie kwestionuje tego, że co do zasady, miejsce prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną jest miejscem pracy w rozumieniu art. 42 § 1 k.p.a. W tej sytuacji uprawniona jest teza, że wybór miejsca doręczenia należy, co do zasady, do organu administracji publicznej, przed którym toczy się sprawa. Zasada ta, w ocenie tut. Sądu, doznaje ograniczenie jedynie wówczas, gdy strona spośród miejsc wymienionych w art. 42 § 1 k.p.a. wybiera i wskazuje zupełnie inny adres do doręczeń. Co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, wynika, że adres do doręczeń jest równocześnie adresem miejsca prowadzenia działalności przez przedsiębiorcę i jest to adres, na który organ wysłał upomnienie. Zauważyć także należy, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą ma obowiązek podania adresu do doręczeń. Wynika to z treści art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 672) stanowiącej, że wpisowi do CEIDG podlega miejsce zamieszkania i adres zamieszkania przedsiębiorcy, adres do doręczeń przedsiębiorcy oraz adresy, pod którymi jest wykonywana działalność gospodarcza, w tym adres głównego miejsca wykonywania działalności i oddziału, jeżeli został utworzony. Odnosząc powyższe do rozstrzyganej sprawy wskazać należy, że ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku komputerowego z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, według stanu na dzień [...] lutego 2012 roku, wynika, że adres C., ulica [...], [...] R., został wskazany dla doręczeń dla każdego rodzaju działalności, prowadzonej przez stronę. Wbrew twierdzeniom skargi w aktach sprawy znajduje się zarówno upomnienie jak również dowód potwierdzenie jego odbioru (k. 9 i 10 akt adm. I instancji) wysłane na ten adres. Niezrozumiałe jest , że strona z jednej strony nie neguje tego faktu domagając się doręczenia tego dokumentu na adres zamieszkania a z drugiej strony twierdzi, że nie otrzymała tego upomnienia. Fakt doręczenia upomnienia poświadcza przybita na zwrotnym potwierdzeniu jego odbioru pieczęć, o treści: ""A" T. G. C., ul. [...], [...] R.", oraz podpis osoby odbierającej przesyłkę wraz z zaznaczeniem funkcji, pełnionej w tym przedsiębiorstwie. Upomnienie doręczono [...] kwietnia 2012 r. i data ta została wskazana w poz. 49 tytułu wykonawczego wystawionym dnia [...] kwietnia 2012 r. Wbrew twierdzeniom skargi przy tytule wykonawczym znajdującym się w aktach sprawy znajduje się upomnienie oraz potwierdzenie jego doręczenia. Zatem za bezzasadne należy uznać sformułowane w skardze zarzuty dotyczące nieprawidłowego doręczenia upomnienia i związane z tym naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.