III SA/Wr 37/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-03-28
Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Annetta Chołuj, Magdalena Jankowska-Szostak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Lokalna Grupa Działania (LGD) prawidłowo oceniła wniosek o dofinansowanie, odrzucając go z powodu niespełnienia kryteriów innowacyjności (kryterium nr 5) i rozwijanego zakresu usług (kryterium nr 21)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ocena wniosku przez Radę Programową LGD była prawidłowa. W odniesieniu do kryterium innowacyjności, sąd stwierdził, że sprzedaż spirali z ziemniaka nie stanowi innowacji produktowej, procesowej ani marketingowej, a koszty z tym związane nie spełniają wymogu 50% kosztów kwalifikowanych. W kwestii kryterium zakresu usług, sąd uznał, że działalność gastronomiczna typu fast food, oferująca produkty niebędące produktami lokalnymi, nie jest zgodna z preferowanym zakresem LSR, który zakłada wsparcie sprzedaży produktów lokalnych i usług okołoturystycznych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie w ramach PROW na lata 2014-2020 na operację "Wsparcie aktywności gospodarczej mieszkańców poprzez podjęcie działalności gospodarczej w zakresie lekkiej gastronomii plenerowej". Rada Programowa LGD oceniła wniosek negatywnie, uznając, że nie spełnia on kryteriów innowacyjności (nr 5) i rozwijanego zakresu usług (nr 21). Po wniesieniu protestu i uwzględnieniu go przez Zarząd Województwa, LGD dokonała ponownej oceny, podtrzymując negatywny wynik. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając dowolną ocenę wniosku i naruszenie zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Anetta Chołuj sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant: sekretarz sądowy Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi J.B. na uchwałę Rady Programowej Lokalnej Grupy Działania Stowarzyszenia "[...]" z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej ponownej oceny wniosku w zakresie operacji pod nazwą "[...]" oddala skargę.
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.
Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy w ramach - ogłoszonego przez Lokalną Grupę Działania Stowarzyszenie A z/s w M. (dalej: LGD) - naboru wniosków w zakresie poddziałania 19.2 "Wsparcie operacji
w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, dotyczącego operacji
p/n "Wsparcie aktywności gospodarczej mieszkańców poprzez podjęcie działalności gospodarczej w zakresie lekkiej gastronomii plenerowej".
Wydając uchwałę z [...] r. (nr [...]), Rada Programowa (dalej: Rada) LGD uznała, że operacja skarżącego jest zgodna z Lokalną Strategią Działania (dalej: LSD). W ocenie Rady, wniosek skarżącego nie spełnił jednak dwóch kryteriów, tj. nr 5 i nr 21. Odnosząc się do kryterium nr 5 Innowacyjność, Rada podniosła, iż wniosek dotyczy podjęcia mobilnej działalności gastronomicznej typu fast food, wskazaną innowacją jest produkt (spirale z ziemniaka) a w kosztach ujęto zakup urządzenia do robienia spirali z ziemniaków (890 zł), co stanowi 1,76% kosztów. Jako przyczynę niespełnienia kryterium Rada podała, że koszty wprowadzenia innowacji nie stanowią wymaganego minimum 50%. Co do kryterium nr 21 Rozwijany zakres usług, Rada dostrzegła, że operacja nie jest zgodna z opisem przedsięwzięcia, gdyż woda mineralna i ziemniaki nie są produktami lokalnymi, objętymi znakiem "[...]" (dalej: "DBP"). Podkreśliła, że przedmiotem działalności jest usługa gastronomiczna, która nie została wymieniona, jako priorytetowa, w opisie przedsięwzięcia. Zważyła, że operacja została wybrana do dofinansowania i podlegała ocenie w kontekście ustalenia kwoty wsparcia, która winna wynosić 100.000 zł. Stwierdziła, że - z powodu przyznania jej 10 pkt - operacja nie mieści się jednak w limicie środków, wskazanych w ogłoszeniu
o naborze wniosków.
Skarżący wniósł od w/w oceny protest.
W uchwale z [...] r. (nr [...]), Rada uznała zarzuty protestu za bezzasadne. Dokonując oceny spełnienia kryterium nr 5 wskazała, że sprzęt do produkcji wyrobów z ziemniaka, w tym spirali, stanowi 1,76% kosztów. Pozostały sprzęt służy natomiast do świadczenia usługi gastronomicznej, tj. podawania innych produktów z ziemniaka (w tabeli 3.2 w wierszu 1 wymieniono wyroby ziemniaczane/ziemniaczane spirale na patyku i frytki/) oraz przekąsek i napojów. Z biznesplanu wynika, że podstawą prowadzenia działalności będzie działalność typu fast food, która nie jest innowacyjna
w skali gminy, zaś planowanie i wymienione w proteście koszty zakupu przyczep, frytkownic i okapów, nie są związane jedynie z produkcją spirali z ziemniaka. Rada podtrzymała stanowisko, że operacja nie ma charakteru innowacyjnego a podawanie potraw z ziemniaka - niezależnie od ich kształtu - nie jest innowacją. W ramach oceny kryterium nr 21, Rada także utrzymała swoje stanowisko i nie przyznała punktów. Dowodziła, że zapisy LSR wskazują - jako preferowane w przedsięwzięciu - "handel produktami lokalnymi, rozwój oferty pośrednio związanych w zakresie usługi ruchu turystycznego". Za produkty lokalne uznaje się zaś produkty i usługi objęte certyfikatem "DBP". Rada akcentowała, że sprzedaż produktów lokalnych nie jest wyszczególniona w biznesplanie (w tabeli 3.2) a - poza tym - w charakterystyce dostawców nie wskazano użytkowników znaku "DBP ". Zauważyła, że intencją budowania lokalnej marki i rozwoju turystycznego obszaru jest propagowanie sprzedaży usług i produktów lokalnych.
W ramach imprez dla turystów, koordynowanych i kreowanych we współpracy
z partnerami samorządowymi, gospodarczymi, czy organizacjami - od wielu już lat - LGD wskazuje na wsparcie sprzedaży produktów i usług lokalnych, tj. objętych znakiem "DBP". Preferencja dotyczy producentów i usługodawców gastronomicznych, co do których jest pewność, że pracują na produkcie lokalnym np. rybie, kiszonkach, owocach. Założeniem tego kryterium jest ocena planowanej do realizacji operacji, która powinna zagwarantować zwiększenie dostępności produktów i usług lokalnych. Nie jest natomiast wskazane przy obsłudze imprez plenerowych, które mają tworzyć ofertę turystyczną regionu, prowadzenie działalności typu fast food.
Rozstrzygnięciem z [...] r., Zarząd Województwa D. (dalej: ZWD) uwzględnił protest i sprawę przekazał do ponownej oceny przez LGD. Po ponownej ocenie wniosku, Rada podjęła - [...] r. - uchwałę nr [...], w której zarzuty protestu uznała za niezasadne i podtrzymała swoją ocenę, wyrażoną w uchwale z [...] r. W zakresie kryterium nr 5, powieliła pogląd, że przetwarzanie ziemniaków - bez względu na ich ostateczny kształt (spirali, inny) - przez ich smażenie w głębokim tłuszczu nie jest innowacyjne, ani na skalę [...], ani gminy. W związku z tym, ujęte przez skarżącego koszty, dotyczące wprowadzania na rynek spirali z ziemniaków, nie dotyczą - jej zdaniem - innowacji.
Rada utrzymała także stanowisko i nie przyznała punktów odnośnie kryterium nr 21. Wskazała, że założeniem tego - wysokopunktowego - kryterium jest ocena całości planowanej do realizacji operacji, która winna zagwarantować zwiększenie dostępności produktów (usług) lokalnych i że prowadzenie działalności fast food nie jest wskazane przy obsłudze imprez plenerowych, które mają tworzyć ofertę turystyczną regionu. Zauważyła, że - chcąc otrzymać w ramach tego kryterium punkty - skarżący powinien wykazać, że preferowany zakres działalności jest podstawą ocenionej w tym kryterium działalności. Dostrzegła, że deklaruje on dostępność produktów lokalnych w przyszłości (w części B.III.1.4), jednak z pozostałych części wniosku i biznesplanu to nie wynika. Dodała, że skarżący nie uwzględnił - w Rachunku zysków i strat - konkretnych wartości wyższych cen zakupu produktów lokalnych zaś w tabeli 3.2, z której - wg umowy - winien uzyskać minimum 30% badanego poziomu sprzedaży, nie wykazał sprzedaży konkretnych produktów, lecz ogólnie pozycję "napoje". Zdaniem Rady, skarżący nie zagwarantował, że jego biznes będzie opierał się na produktach i usługach lokalnych.
W skardze, skarżący zarzucił naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 30a ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r., poz. 1416 ze zm. - dalej: ustawa wdrożeniowa) i dokonanie oceny wniosku z uchybieniem zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów, poprzez:
a) dowolną ocenę wniosku w zakresie spełniania kryterium nr 5, w sytuacji, w której we wniosku rzetelnie uzasadnił on innowacyjny charakter planowanej inwestycji,
w znaczeniu wynikającym z Lokalnych Kryteriów Wyboru;
b) brak rzetelnego i przekonującego uzasadnienia odmowy uznania planowanej przez niego inwestycji za innowacyjną;
c) zmianę uzasadnienia braku przyznania punktów w zakresie kryterium nr 5 i uznanie
- dopiero po złożeniu protestu - że inwestycja nie ma charakteru innowacyjnego, mimo wcześniejszego kwestionowania tylko wysokości kosztów związanych z wprowadzeniem innowacji;
d) dowolną ocenę wniosku w zakresie spełnienia kryterium nr 21, w sytuacji, w której we wniosku rzetelnie uzasadnił on, że świadczone usługi będą pośrednio związane
z obsługą ruchu turystycznego i obejmować będą handel produktami lokalnymi, w tym produktami posiadającymi certyfikat "DBP";
e) całkowite pominięcie - przy ocenie spełniania kryterium nr 21 - okoliczności, że planowana inwestycja związana jest pośrednio z obsługą ruchu turystycznego, co objęte jest wsparciem, zgodnie z treścią Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność (LSR) dla [...] na lata 2016-2022 i świadczy o spełnieniu przesłanek przyznania punktów w tym zakresie;
f) dokonanie oceny wniosku - w zakresie kryterium nr 21 - w oparciu o przesłanki nie wskazane w Lokalnych Kryteriach Wyboru i Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność (LSR) dla [...] na lata 2016-2022;
g) bezpodstawne uznanie za warunek pozytywnej oceny wniosku, w zakresie kryterium nr 21, uwzględnienia konkretnych produktów w tabeli 3.2. biznesplanu, podczas gdy
w opisie tego kryterium w ramach Lokalnych Kryteriów Wyboru nie wskazano takiego wymogu;
h) brak rzetelnego i przekonującego uzasadnienia odmowy przyznania punktów
w zakresie kryterium nr 21, w tym brak odniesienia się do uwag ZWD sformułowanych przy uwzględnieniu protestu;
i) dowolną interpretację Lokalnych Kryteriów Wyboru w zakresie kryterium nr 5 oraz kryterium nr 21, w tym w sposób niekorzystny dla wnioskodawcy. Tak stawiając zarzuty, skarżący wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zawnioskował także o zasądzenie kosztów.
Skarżący uzasadnił swoje stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na skargę, LGD wniosła o jej oddalenie.
Skarżący ustosunkował się do w/w odpowiedzi w piśmie procesowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem.
Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi jest ustawa wdrożeniowa, do odpowiedniego stosowania przepisów której, w zakresie wnoszenia protestu
i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia, odsyłają przepisy ustawy z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2018 r., poz. 140 - dalej: u.r.l.u.l.s. /art. 22 ust. 8 ustawy/) oraz przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r., poz. 562 - dalej: u.w.r.o.w.) - art. 35 ust. 2 ustawy, przewidujący prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach
i w trybie określonym dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 lit. b/, pkt 4, 5 i 6 lit. d/, pkt 7, 13 i 14.
W sprawie nabór wniosków dotyczył wsparcia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 14 lit. b/ u.w.r.o.w., tj. wsparcia na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność.
Bezspornym jest, że skarżący ubiegał się o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Stosownie do art. 24 u.r.l.u.l.s., podmiotem właściwym do udzielenia wsparcia jest zarząd województwa. Warunki udzielania i odmowy wsparcia na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność określone zostały w art. 17 ustawy.
Przedmiotem zaskarżenia w sprawie było rozstrzygnięcie Rady LGD w sprawie negatywnej - ponownej - oceny projektu w ramach w/w poddziałania.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w wyniku przekazania sprawy przez Zarząd WD, który uwzględnił protest skarżącego w zakresie zarzutów podniesionych
w proteście (odnoszących się do dwóch kryteriów: nr 5 i nr 21) i skierował jego projekt do ponownej oceny. Ponowna ocena projektu, w świetle art. 58 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 22 ust. 5 u.r.l.u.s.l., polegała na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca nie zgodził się wraz z uzasadnieniem oraz wskazanych zarzutów
o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli - zdaniem wnioskodawcy - naruszenia takie miały miejsce wraz z ich uzasadnieniem.
Sporna w sprawie była ocena operacji skarżącego w zakresie kryterium nr 5 Innowacyjność i kryterium nr 21 Rozwijany zakres usług. Operacja skarżącego,
w ramach w/w kryteriów, uzyskała 0 punktów. Skarżący nie zgodził się z taką oceną, dowodząc w szczególności, że ocena ta jest dowolna i że została przeprowadzona
w sposób niezgodny z opisem kryteriów, określonym w LSR.
Z takimi zarzutami skarżącego nie sposób się jednak - zdaniem Sądu - zgodzić. Wynikają one bowiem z nieprawidłowego zrozumienia definicji (opisów) w/w kryteriów nie przez Radę, lecz przez samego skarżącego.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że opis kryteriów wyboru operacji zawarty został w "Lokalnych Kryteriach Wyboru w ramach LSR", stanowiących załącznik nr 1 do uchwały nr [...] Zarządu Stowarzyszenia "Partnerstwo dla Doliny Baryczy" z realizacji procedury zmian lokalnych kryteriów wyboru z [...] r.
Z treści opisu kryterium nr 5 Innowacyjność wynika, że kryterium to preferuje operacje niespotykane w skali gminy i przedsiębiorstwa lub organizacji, tj. wykorzystujące niepraktykowane dotąd zastosowania zasobów rozwiązań i potencjału (przyrodniczego, wodnego, kulturowego, rybackiego, architektonicznego). Treść propozycji sposobu weryfikacji kryterium stanowi, że kryterium weryfikowane jest na podstawie informacji we wniosku lub biznesplanie. Koszty związane z wprowadzeniem innowacji wskazane w zestawieniu rzeczowo - finansowym powinny wynosić min. 50% kosztów kwalifikowanych. Zaplanowane działania oraz koszty przyczynią się do wprowadzenia innowacji w zakresie wykorzystania zasobów lub innowacji produktowej lub procesowej - nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania w odniesieniu do produktu (towaru lub usługi) procesu, w tym marketingu:
- innowację produktową - wprowadzenie na rynek nowego towaru lub usługi lub znaczące ulepszenie oferowanych uprzednio towarów i usług;
- innowację procesową - wprowadzenie do praktyki nowych lub znacząco ulepszonych metod produkcji lub dostawy;
- innowację marketingową - zastosowanie nowej metody marketingowej obejmującej znaczące zmiany w wyglądzie produktu, jego opakowaniu, pozycjonowaniu, promocji, polityce cenowej lub modelu biznesowym, wynikającej z nowej strategii marketingowej przedsiębiorstwa. Spełnienie kryterium związane jest z przyznaniem 85% - owego poziomu wsparcia w ramach PORiM po warunkiem, że operacja dodatkowo będzie zapewniać publiczny dostęp do jej wyników.
Z treści biznesplanu - załączonego przez skarżącego do wniosku o przyznanie pomocy - wynika, że - w ramach rozwijanej operacji - skarżący wprowadzi (w jego ocenie) na rynek lokalny nowy (dotychczas nieoferowany) produkt. Będzie to wyrób ziemniaczany w postaci ziemniaczanych spiral na patyku. Ziemniaczane spirale na patyku stanowić będą innowację produktową w skali gminy P.
Skarżący podkreślił ponadto, że dzięki realizacji operacji będzie wytwarzał
a następnie sprzedawał innowacyjny produkt. Z wdrożeniem na rynek innowacji produktowej w postaci ziemniaczanych spiral na patyku bezpośrednio związane są koszty wskazane w zestawieniu rzeczowo - finansowym operacji: dwie przyczepy gastronomiczne, frytkownica gazowa duża, frytkownica elektryczna, dwa okapy oraz krajalnica/maszynka elektryczna. Koszty bezpośrednio związane z wprowadzeniem innowacji stanowią ponad 50% kosztów kwalifikowanych projektu i wynoszą [...]zł.
Mając na uwadze powyższe, w tym w/w argumenty skarżącego, podnieść należy, że - zgodnie z opisem kryterium nr 5 - preferuje się "innowacje w zakresie wykorzystania zasobów lub innowacji produktowej lub procesowej - nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania w odniesieniu do produktu (towaru lub usługi) procesu, w tym marketingu". Tym samym, w pierwszej kolejności skarżący powinien zatem wykazać, że w ramach projektu rzeczywiście wytworzy odpowiednio innowacyjny "nowy produkt" lub innowacyjny "ulepszony produkt". Winien nadto wskazać, na czym ta "innowacyjność" produktu będzie konkretnie polegała i wreszcie, jakiego obszaru będzie ona dotyczyła (produktowego, procesowego, czy też marketingowego).
Tymczasem, skarżący ograniczył się - w zasadzie - do wskazania, że "innowacyjnym produktem będzie wyrób ziemniaczany w postaci ziemniaczanych spirali na patyku". Skarżący nie wyjaśnił przy tym nawet, na czym innowacyjność tego produktu będzie polegała - nie wskazał, czy jest to "nowy produkt", czy też "ulepszony produkt". Wreszcie nie sprecyzował i nie wyjaśnił jakiego (i dlaczego) obszaru ta "innowacyjność" będzie dotyczyła. Samo użycie pojęcia "innowacja produktowa" - bez dodatkowego wyjaśnienia, na czym ona w rzeczywistości będzie polegała - nie może być uznane za wystarczające i uprawniające do przyznania punktu za spełnienie kryterium nr 5.
W ocenie Sądu, opisany we wniosku przez skarżącego produkt w postaci "ziemniaczanych spirali na patyku" - wbrew jego twierdzeniom - nie posiada jakichkolwiek cech innowacyjności. Opis zawarty w biznesplanie odzwierciedla natomiast typowy harmonogram działań każdej produkcji "ziemniaczanych spirali na patyku", którego celem jest przecież de facto sprzedaż smażonych na głębokim tłuszczu ziemniaków, tyle że w formie (kształcie) spirali na patyku. Proces ten ma obejmować zakup odpowiedniej odmiany ziemniaków, nabicie ziemniaka na patyk oraz nadanie temu ziemniakowi spiralnego kształtu przy wykorzystaniu (standardowych) maszyn, niezbędnych do tego rodzaju czynności. Z powyższego nie wynika zatem, że
- mający powstać (w wyniku obróbki ziemniaka w postaci zmiany jego kształtu, smażenia i nabicia na patyk) końcowy produkt, w kształcie "ziemniaczanych spirali na patyku", różni się w jakikolwiek sposób, jako nowy, od innych istniejących już na rynku wyrobów oferowanych przez inne podmioty w ramach prowadzonych punktów sprzedaży. Tym samym, prowadzenie działalności w przyczepie mobilnej, polegającej na sprzedaży wyrobu ze smażonych ziemniaków w formie "ziemniaczanych spirali na patyku", nie może być uznane za innowacyjne. Nadanie ziemniakowi - przed jego smażeniem - spiralnego kształtu - samo w sobie nie powoduje i nie może powodować , że - podany w tej formie - ziemniak staje się "innowacyjnym" produktem (brak innowacji produktowej). Nadanie ziemniakowi spiralnego kształtu jest standardową, konieczną czynnością, prowadzącą do sprzedaży rozpowszechnionego i dostępnego już przecież na rynku produktu w postaci "ziemniaczanych spirali na patyku". Sam proces, prowadzący do stworzenia smażonego ziemniaka o charakterystycznym spiralnym kształcie, również - jako standardowy i przeprowadzany przy pomocy dostępnych na rynku maszyn także przez inne podmioty - nie zawiera cech innowacyjności (brak innowacji procesowej). Wreszcie, skarżący nie opisał żadnych marketingowych metod obejmujących widoczne zmiany w wyglądzie tego produktu, jego opakowaniu, pozycjonowaniu, promocji, polityce cenowej lub modelu biznesowym, wynikającej
z nowej strategii marketingowej jego działalności (brak innowacji marketingowej).
Tym samym, Sąd uznał, że Rada prawidłowo odczytała opis w/w kryterium,
a w konsekwencji tego dokonała prawidłowej oceny projektu skarżącego w tym zakresie, uznając, że przetwarzanie ziemniaków - bez względu na ich ostateczny kształt (spiralny bądź inny) - przez smażenie w głębokim tłuszczu nie jest innowacyjne, ani na skalę [...], ani na skalę gminy. W związku z tym, wskazane przez skarżącego koszty, dotyczące wprowadzenia na rynek spiral, nie dotyczą innowacji. Taka ocena - w konsekwencji - musiała natomiast znaleźć odzwierciedlenie w braku przyznania skarżącemu punktów za to kryterium.
W dalszej kolejności podnieść trzeba, że zaskarżona uchwała Rady dotyczyła ponownej oceny operacji. Zgodnie zaś z treścią art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej
w zw. z art. 22 ust. 8 u.r.l.u.l.s., ponowna ocena projektu polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5. Ocena ta polega zatem na ponownej, kompleksowej i dokonanej po raz kolejny ocenie projektu. Podkreślenia przy tym wymaga, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy (ponownej ocenie projektu) niedopuszczalne jest wprawdzie całkowite pomijanie wskazanych w informacji o pozytywnym rozpatrzeniu protestu wytycznych co do dalszego postępowania (wyrok WSA w Gdańsku z 7 września 2011 r. w sprawie
I SA/Gd 409/11; CBOSA), aczkolwiek nie oznacza to jednak, że instytucja ma rozstrzygnąć ponownie sprawę - jedynie - w sposób zgodny z poglądem przedstawionym przez organ odwoławczy. Takie podejście prowadziłoby bowiem do iluzoryczności ponownej oceny projektu (wyrok WSA w Warszawie z 27 kwietnia 2011 r. w sprawie V SA/Wa 228/11; CBOSA). Organ (w sprawie Rada), oceniając ponownie projekt, nie może być zatem pozbawiony prawa dokonania i wydania niezależnej oceny (wyrok WSA w Łodzi z 31 sierpnia 2012 r. w sprawie III SA/Łd 651/12; CBOSA). Ponadto, Rada - weryfikując ponownie ocenę projektu, w tym pod względem spełnienia przez niego kryterium oceny - powinna kierować się konstytucyjną zasadą praworządności, nakazującą, aby organ, oceniając w tym samym stanie faktycznym te same kryteria w całkowicie odmienny sposób (co jest wbrew twierdzeniom skarżącego dopuszczalne), np. raz uznając je za spełnione a raz za niespełnione, wyczerpująco uzasadnił te rozbieżności. Aczkolwiek, niewątpliwie - w razie ponownej (odmiennej) weryfikacji oceny punktowej - wnioskodawca winien otrzymać precyzyjną i jasną nową ocenę wniosku, z której będzie wynikać informacja o sposobie wyliczenia i liczbie punktów, jakie w wyniku ponownej weryfikacji zostały przyznane, aby jednoznacznie stwierdzić, czy istotnie projekt przeszedł pomyślnie (bądź nie) etap oceny merytorycznej (wyrok WSA w Warszawie z 12 stycznia 2012 r. w sprawie V SA/Wa 2352/11; CBOSA).
Mając na uwadze powyższe, trudno jest zgodzić się z zarzutem skarżącego, że
- oceniając ponownie projekt - Rada w sposób nieuprawniony dokonała w istocie zmiany powodu, dla którego wniosek skarżącego nie uzyskał punktów za w/w kryterium (pkt c skargi). Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, Rada uprawniona bowiem była do ponownej weryfikacji projektu, nie będąc przy tym związana swoim dotychczasowym rozstrzygnięciem z [...] r, jak i rozstrzygnięciem protestu przez ZWD, co też prawidłowo uczyniła, uzasadniając swoje ponowne rozstrzygnięcie. Tym samym, w/w zarzut - w tym zakresie - trzeba uznać za bezzasadny.
Przechodząc do kolejnego - drugiego - zaskarżonego kryterium nr 21 Rozwijany zakres usług, wskazać należy, że z jego opisu wynika, że preferuje ono operacje, które w ramach podejmowania oraz rozwijania działalności gospodarczej, w tym rolniczej, rybackiej są zgodne z preferowanym zakresem wskazanym w LSR. Operacje,
w ramach których zaplanowano rozwijanie usług wskazanych jako priorytetowych
w LSR, mogły za to kryterium uzyskać 5 pkt.
W LSR, jako preferowane usługi dla przedsięwzięcia, w ramach którego przeprowadzono nabór, określono następująco: preferowany zakres operacji wybieranych w trybie konkursowym obejmuje tworzenie lub rozwijanie działalności gospodarczej, wspierającej zachowanie specyfiki, w tym skierowanej do branży turystycznej np. sprzedaż produktów lokalnych, promocja, reklama, usługi informatyczne, pamiątkarstwo (wyroby niebędące rękodziełem artystycznym - gadżety) fotografia, rozwój działalności szkoleniowej np. językowa, podnoszenia kompetencji zawodowych, szczególnie przedstawicieli grup defaworyzowanych. Wspierane będą usługi dla mieszkańców, w tym okołoturystyczne: gabinet masażu, rehabilitacji, handel, w tym handel produktami lokalnymi, rozwój oferty pośrednio związanej w zakresie obsługi ruchu turystycznego, wsparcie dla rozwoju usług przewozów pasażerskich,
w szczególności wewnątrz obszaru. Ponadto wsparcie usług podnoszących jakość życia mieszkańców w zakresie np. opieki nad dziećmi, wsparcie usług z zakresu opieki nad osobami starszymi, rozwój dostępu do specjalistycznych usług medycznych
i opiekuńczych. Wsparcie usług przyczyniających się do przeciwdziałania skutkom zmiany klimatu. Wspierane będą operacje zakładające podniesienie kwalifikacji lub przeszkolenie osób tworzących ofertę.
Skarżący (formułując zarzuty co do nieprawidłowego zrozumienia opisu tego kryterium przez Radę) podniósł, że "zarówno w treści wniosku o przyznanie pomocy
w punkcie B.III.1.4 w opisie zgodności operacji w kryterium nr 21, jak i w treści złożonego protestu zwracał uwagę na zgodność operacji z preferowanym rozwijanym zakresem usług dla przedsięwzięcia 1.2.3 w dwóch aspektach: handel, w tym handel produktami lokalnymi oraz rozwój ofert pośrednio związanych w zakresie usługi ruchu turystycznego". Upatrywał on spełnienia kryterium w tym, że - w jego ocenie - projekt wspiera zachowanie lokalnej specyfiki i jest skierowany zarówno do branży turystycznej, jak i do mieszkańców obszaru. Według skarżącego, deklarował on mobilną sprzedaż ziemniaczanych spirali, wytwarzanych z lokalnych ziemniaków, zakupywanych od gospodarstw rolnych, głównie z terenu gminy Przygodzice, objętej LSR. Ponadto, zadeklarował także prowadzenie sprzedaży napojów produkowanych przez lokalnych przedsiębiorców oraz naturalnej wody mineralnej. Wraz z rozwojem przedsiębiorstwa planował rozszerzenie oferty o lokalne wyroby oferowanych na stoiskach m.in. naturalne soki owocowe posiadające certyfikat "DBP".
Jednakże, z opisu "produktu, usługi/towaru jakie będą oferowane na rynku (pkt 4.2.) biznesplanu wynika, że asortymentem firmy będzie lekka gastronomia oferowana na wydarzeniach plenerowych. Wnioskodawca prowadził będzie działalność produkcyjno - handlową, w której sprzedawane będą zarówno produkty wytwarzane przez niego, jak i towary handlowe nabyte do dalszej odsprzedaży detalicznej. Katalog ofertowy obejmował będzie: wyroby ziemniaczane (ziemniaczane spirale na patyku, frytki), przekąski (popcorn, natchos, wata cukrowa). Napoje (woda gazowana
i niegazowana, soki, napoje gazowane). Tym samym, ze wskazanej przez skarżącego listy produktów oferowanych do sprzedaży w ramach prowadzonej przez niego działalności (smażone ziemniaki, wata cukrowa, popcorn, nachos) wynika, że
w zasadzie - w większości - nie dotyczą one "produktów lokalnych". Wprawdzie skarżący w ofercie zawarł "napoje", które - jak wskazał dalej - "będą produkowane przez lokalnych przedsiębiorców", jednakże nie wyjaśnił, o jakie konkretnie napoje mu chodzi i jakich konkretnie lokalnych przedsiębiorców ma na myśli. Opis oferty nie jest zatem w tym zakresie - delikatnie to ujmując - precyzyjny. Z samej natomiast tylko - tak ogólnikowej - deklaracji skarżącego trudno wywieść, że w ofercie sprzedaży rzeczywiście znajdą się "produkty lokalne", preferowane w ramach tegoż kryterium. Wątpliwa jest również okoliczność, czy rzeczywiście doprowadzą one (stanowiąc przecież niejako poboczną ofertę) do faktycznego zwiększenia dostępności produktów
i usług lokalnych.
Trudno nadto uznać, że prowadzona przez skarżącego działalność ma charakter stricte turystyczny (a taki był premiowany w kryterium). Skarżący (jak wynika z treści wniosku) miał bowiem zamiar jedynie "aktywnie uczestniczyć w lokalnych imprezach plenerowych, których organizacja skierowana jest zarówno dla lokalnej społeczności, jak i branży turystycznej". Jako przykład wydarzeń plenerowych, skierowanych do branży turystycznej, skarżący wskazał: Festiwal Karpia M., Targi Rolno - Ogrodnicze w P., czy też Dni O. Sam skarżący przyznał, że będzie - jedynie - wspierał "usługi okołoturystyczne". Z uwagi jednak na w/w katalog produktów, oferowanych przez skarżącego w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (w marginalnym przecież stopniu oferującym produkty lokalne) - choć działalność ta w pewnym zakresie jest rzeczywiście związana z ruchem turystycznym - to jednak bezpośrednio nie jest spójna z preferowanym zakresem działalności, określonym w LSR, polegającym wprost na podejmowaniu działalności gospodarczej wspierającej zachowanie specyfiki obszaru i polepszaniu jakości życia. Rada, przyjmując, że w/w kryterium nie zostało przez skarżącego spełnione, słusznie zresztą dostrzegła, że "intencją budowania lokalnej marki i rozwoju turystycznego obszaru jest propagowanie sprzedaży usług i produktów lokalnych (...), wsparcie sprzedaży produktów i usług lokalnych objętych znakiem "[...]", preferencja dotyczy producentów i usługodawców, co do których jest pewność, że pracują na produkcie lokalnym np. rybie, kiszonce, owocach". Tymczasem, z treści przedłożonego przez skarżącego biznesplanu powyższe nie wynika.
Sąd nie dopatrzył się również nieprawidłowości w działaniu Rady, polegającej na tym, że Rada "bezpodstawnie wprowadziła warunek, że przyznanie punktów za kryterium 21 było możliwie tylko wówczas, gdy konkretne produkty lokalne zostały uwzględnione w biznesplanie". Już bowiem z treści ogłoszenia o naborze wyraźnie wynika, jakie dokumenty są wymagane przy złożeniu wniosku. Złożona w ramach konkursu dokumentacja musi bowiem zawierać: wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz biznesplan wraz z wymaganymi załącznikami (1). Załączniki potwierdzające spełnienie lokalnych kryteriów wyboru, odpowiednio zgodnie z wykazem załączników wskazanych w tabeli (2, pkt VII ogłoszenia). Innymi słowy, organ - oceniając projekt skarżącego pod kątem spełnienia przez niego warunków przyznania pomocy oraz kryteriów wyboru projektów - winien oceniać je przez pryzmat złożonych przez niego (obowiązkowych) dokumentów, w tym bez wątpienia na podstawie przedstawionego biznesplanu. Co więcej, dokumenty te powinny być względem zawartej w nich treści kompatybilne, wzajemnie zgodne i uzupełniające się. Deklaracje zawarte we wniosku często bowiem stanowią jedynie ogólną informację - ściśle dookreśloną, rozwiniętą
i uzupełnioną w treści chociażby załączonego biznesplanu. Stąd Rada miała prawo oczekiwać, że skarżący - podnosząc ogólnie we wniosku, że w ramach działalności gospodarczej będzie sprzedawał produkty lokalne w postaci "ogólnie zadeklarowanych napojów", dookreśli co najmniej ich rodzaj, pochodzenie, koszt zakupu... potwierdzając tym samym - co najmniej - ich "lokalny charakter" a przy tym uwzględni koszty ich zakupu w rachunku zysków i strat. Skarżący natomiast tego nie uczynił, formułując dodatkowo bezpodstawny zarzut w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał ocenę Rady - również w zakresie tego kryterium - za prawidłową.
Odnosząc się natomiast do zawartych w skardze zarzutów, dotyczących naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej (w związku z w/w zarzutami skargi), regulującego zasady ogólne wyłaniania projektów do dofinansowania, tj. przejrzystość, rzetelność, bezstronność wyboru projektów oraz równość wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, wskazać należy, że w orzecznictwie sądów utrwalił się pogląd, że zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów (wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., II GSK 5464/16; CBOSA).
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Sąd w składzie orzekającym w sprawie podtrzymał dotychczasowe stanowisko sądów administracyjnym, że zasady określone w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Na mocy art. 30a tej ustawy, znajdują one pełne zastosowanie
w sprawach rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność (patrz wyrok tut. Sądu
z 10 stycznia 2018 r., III SA/Wr 642/17; CBOSA). W dalszej kolejności podnieść należy, że przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej
i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest
z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów (J. Jaśkiewicz "Komentarz do art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowania w perspektywie finansowej 2014-2020"). W rozpoznawanej sprawie, zasady konkursu podane były do wiadomości wszystkim zainteresowanym w momencie przystępowania do konkursu. Były one jednakowe i nie zostały zmienione w trakcie konkursu. I co najważniejsze - jak już Sąd wyżej dowiódł - zasady te były jasne i czytelne. Sąd nie dopatrzył się również podnoszonych przez skarżącego nieścisłości w opisach kryteriów. Dowodzą one raczej przejaw ich stronniczego odczytania przez samego skarżącego, jako podmiotu ubiegającego się o pomoc i niezadowolonego z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Stanowisko Rady zostało odzwierciedlone w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, które - w ocenie Sądu - nie odbiega od wymogów, o których mowa w art. 21 ust. 5 pkt 1 u.r.l.u.l.s. Rozstrzygnięcie to zawiera bowiem (zrozumiałą dla Sądu) ocenę w zakresie niespełniania przez projekt skarżącego kryteriów wyboru nr 5 i nr 21 wraz
z uzasadnieniem oceny i podaniem liczby punktów otrzymanych przez operację. Trudno zatem zgodzić się ze skarżącym, że jest ono (jako takie) "dowolne".
Końcowo, zaakcentować należy, że to na wnioskodawcy - ubiegającym się
o dofinansowanie w ramach danego konkursu - spoczywa obowiązek rzetelnego
i wyczerpującego wypełnienia wniosku (por. wyrok NSA z 9 sierpnia 2011 r. II GSK 1500/11; CBOSA). Podkreślić także trzeba, że - przystępując do konkursu - skarżący winien znać jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich
w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym - chcąc uzyskać pomoc -musi się do tychże zasad precyzyjnie stosować. Ponadto, obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy.
W opisanej sytuacji skarga, jako bezzasadna, nie mogła zostać uwzględniona.
Z przytoczonych względów, stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd obowiązany był oddalić skargę, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, o czym orzekł w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło