III SA/Wr 370/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi Powiatu S. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we W. z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Powiatu S. nr [...] z [...] stycznia 2017 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie poręczenia spłaty pożyczki zaciągniętej przez "A" Sp z.o.o. z siedzibą w S. wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Uchwałą z dnia [...] marca 2017 r. (nr [...]) Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we W. stwierdziło nieważność uchwały Rady Powiatu S nr [...] z [...] stycznia 2017 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie poręczenia spłaty pożyczki zaciągniętej przez "A" Sp z.o.o. z siedziby w S. Nadto pouczyło Radę Powiatu S., iż jako stronie postępowania służy jej prawo do wniesienia skargi na wydaną uchwałę, za swoim pośrednictwem, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Niniejsza uchwała została skutecznie doręczona stronie skarżącej w dniu [...] marca 2017 r. W dniu [...] kwietnia 2017 r. Rada Powiatu S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła w siedzibie Regionalnej Izby Obrachunkowej we W., skargę na wskazaną w osnowie postanowienia uchwałę (pismo RIO we W. z dnia [...] czerwca 2017 r.). Postanowieniem z dnia 5 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. Postanowienie to uzyskało walor prawomocności w dniu [...] lipca 2017 r. Pismem z dnia [...] września 2017 r. strona skarżąca wniosła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od ww. postanowienia oraz zażalenie. We wniosku pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że nigdy nie otrzymał odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi. W konsekwencji, w dniu [...] września 2017 r. zbadał akta sprawy, by ustalić przyczyny odrzucenia skargi. W aktach sprawy m.in. znajdowało się postanowienie Sądu z dnia 5 lipca 2017 r. o odrzuceniu skargi oraz zapieczętowana koperta z potwierdzeniem nadania do pełnomocnika odpisu postanowienia. Podczas weryfikacji akt sprawy, pełnomocnik ustalił, że odpis niniejszego postanowienia Sąd nadał przesyłką poleconą o numerze [...] w dniu [...] lipca 2017r. w placówce pocztowej [...]. Zgodnie z adnotacjami na kopercie w dniu [...] lipca 2017r. awizowano przesyłkę po raz pierwszy, a w dniu [...] lipca 2017 r. awizowano powtórnie. W dniu [...] lipca 2017r. przesyłkę zwrócono do adresata jako niepodjętą w terminie. Na kopercie dopisano także adnotację: "Pozostawić w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień [...] lipca 2017r.". Dalej pełnomocnik wskazał, na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 5 lipca 2017r. o odrzuceniu skargi. W sprawie podano adres pełnomocnika jako adres do doręczeń. Pod wskazany adres, pomimo adnotacji operatora pocztowego na kopercie, nigdy nie zostały skierowane zawiadomienia (awiza) o doręczeniu przesyłki, których realizacja pozwoliłaby pełnomocnikowi na skuteczne wniesienie zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 5 lipca 2017 r. W ocenie pełnomocnika również analiza zapisów na kopercie nie doręczonej przesyłki, dodatkowo wskazuje na wątpliwości co do prawidłowego doręczenia przesyłki, albowiem na kopercie został przekreślony adres doręczenia (ulica i miasto), co ewentualnie może wskazywać, że operator nie wywiązał się z obowiązku doręczenia przesyłki. Nadto, w rozmowach z innymi pełnomocnikami, którzy mają siedziby kancelarii w tym samym - co pełnomocnik - rewirze pocztowym, ustalono że w okresie, w którym podjęto próbę doręczenia przesyłki, dochodziło do wielu podobnych zdarzeń w rewirze, tj. zaginięć zawiadomień o doręczeniu przesyłek. Pełnomocnik wskazał, że w okresie objętym próbą doręczenia przesyłki, nie przebywał na urlopie i opróżniał skrzynkę pocztową z częstotliwością umożliwiającą realizację na bieżąco odbiorów przesyłek w placówce pocztowej. Nigdy też nie otrzymał zawiadomień o doręczeniu przesyłki o numerze [...]. W konsekwencji nie wiedział o treści wydanego orzeczenia i nie mógł skutecznie go zaskarżyć. Dodatkowo pełnomocnik podniósł, że złożył u operatora pocztowego wniosek o wszczęcie postępowania reklamacyjnego. Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. strona skarżąca poinformowała Sąd, że reklamacja z dnia [...] września 2017 r. została uznana przez operatora za niewniesioną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a). Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jej zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy przywrócenia terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05, Lex nr 192260). W ocenie Sądu, skarżąca - wbrew treści art. 87 § 2 p.p.s.a. - nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia od postanowienia odrzucającego skargę, to jest aby po jej stronie wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie powyższego terminu. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 5 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. Przesyłka zawierająca niniejsze postanowienie ([...]) została nadana przez tutejszy Sąd w dniu [...] lipca 2017r. w placówce pocztowej [...]. Zgodnie z adnotacjami na kopercie, w dniu [...] lipca 2017 r. awizowano przesyłkę po raz pierwszy, a w dniu [...] lipca 2017 r. awizowano powtórnie. W dniu [...] lipca 2017 r. przesyłkę zwrócono do adresata jako niepodjętą w terminie. Zarządzeniem sędziego pozostawiono przesyłkę "w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień [...] lipca 2017 r." przyjmując doręczenie zastępcze, uregulowane w art. 73 p.p.s.a. Funkcją tego doręczenia jest zapewnienie szybkości postępowania i ochrona interesów stron. Doręczenie zastępcze nie może natomiast być traktowane jako zamknięcie drogi sądowej do ochrony interesów strony (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 2002 r., sygn. akt SK 6/02). W razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w a stosownie do § 1 (73 § 4 p.p.s.a.), co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Taki sposób doręczenia nie uniemożliwia obalenia domniemania doręczenia pisma stronie. Może ona w szczególności wykazywać, że nie zostało doręczone jej pismo w trybie zwykłym (do rąk własnych), ani też nie dotarło do niej zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. W sprawie postanowienie tutejszego Sądu z dnia 5 lipca 2017 r. o odrzuceniu skargi zostało nadane jako przesyłka polecona na adres [...] przy [...] we W. na nazwisko [...] E. K. będącej pełnomocnikiem strony skarżącej, gdyż taki adres pełnomocnik podał w skardze jako adres do doręczeń. Na przekazanym do Biura Podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zwrotnym poświadczeniu odbioru dołączonym do koperty, w której przesłano odpis ww. postanowienia, pracownik poczty zakreślił informację, że przesyłki nie doręczono, pozostawiono ją w placówce pocztowej, o czym w dniu [...] lipca 2017 r. r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. W tym miejscu należy podkreślić, że fikcja prawna doręczenia zastępczego opiera się na przyjęciu domniemania, iż przesyłka została doręczona adresatowi, mimo że faktycznie adresat jej nie odebrał. Przesyłkę taką pozostawia się bowiem w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, co też Sąd uczynił wydając zarządzenie o pozostawieniu w aktach sprawy "ze skutkiem doręczenia na dzień [...] lipca 2017 r.", stosownie do treści art. 73 p.p.s.a. W konsekwencji powyższego postanowienie to uzyskało walor prawomocności w dniu w dniu [...] lipca 2017 r. I właśnie to domniemanie doręczenia pełnomocnik strony skarżącej usiłuje obalić wykazując brak zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia odrzucającego skargę. Jednakże aby skutecznie tego dokonać musi wykazać wadliwości tego doręczenia. W niniejszym przypadku wadliwość ta polegała – zdaniem pełnomocnika strony skarżącej - na tym, że na adres jego kancelarii "pomimo adnotacji operatora pocztowego na kopercie, nigdy nie zostały skierowane zawiadamiania (awiza) o doręczeniu przesyłki" oraz że "operator nie wywiązał się z obowiązku doręczenia przesyłki, albowiem na kopercie został przekreślony adres doręczenia (ulica i miasto)". Ponadto pełnomocnik podkreślił, że w tym rewirze pocztowym dochodziło do wielu podobnych zdarzeń tj. zaginięć zawiadomień o doręczeniu przesyłek. Aczkolwiek w ocenie Sądu niniejsze twierdzenia pełnomocnika nie znajdują poparcia w aktach sprawy, ani też nie zostały przez niego udowodnione. Zwrotne poświadczenie odbioru postanowienia Sądu z dnia 5 lipca 2017 r. o odrzuceniu skargi oraz koperta w której znajdowała się ta przesyłka – dołączone do akt –zostały bowiem prawidłowo opisane przez listonosza, zawierają wszystkie niezbędne elementy wskazane w art. 73 p.p.s.a. Przekreślenie adresu kancelarii pełnomocnika dowodzi natomiast jedynie, że przesyłka ta została zwrócona nadawcy czyli WSA we Wrocławiu. Świadczy o tym chociażby odręcznie sporządzona strzałka umieszczona na kopercie, potwierdzająca tą okoliczność. Zresztą wszystkie – czynności listonosza – zostały utrwalone w "śledzeniu przesyłek" (włączonym przez Sąd do akt sprawy), z którego wynika wprost, że przesyłka zawierająca postanowienie o odrzuceniu skargi została nadana w dniu [...] lipca 2017 r., pierwsze awizo nastąpiło w dniu [...] lipca 2017 r. o godz. 14.22 (przesyłka do odbioru w placówce [...]), drugie awizo nastąpiło w dniu [...] lipca 2017 r. o godz. 7. 43 (przesyłka do odbioru w placówce [...]) i wreszcie zwrot do nadawcy w dniu [...] lipca 2017 r. o godz. 8.16. Tym samym w ocenie Sądu okoliczności – w zasadzie gołosłowne - podnoszone przez pełnomocnika strony skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu nie mogą stanowić podstawy do jego uwzględnienia, ponieważ nie sposób uznać aby działania listonosza w doręczeniu przesyłki zawierającej postanowienie o odrzuceniu skargi były nieprawidłowe i jako takie stanowiły przeszkodę do złożenia zażalenia od tegoż postanowienia w terminie. Ponadto podkreślić należy, iż pełnomocnik strony skarżącej winien – w ramach udzielonego mu pełnomocnictwa – monitorować sprawę na bieżąco. Tymczasem jak wynika z akt sprawy postanowienie o odrzuceniu skargi uzyskało walor prawomocności w dniu [...] lipca 2017 r., a pełnomocnik skarżącej zainteresował się sprawą dopiero (jak sam podniósł) w dniu [...] września 2017 r. W międzyczasie też – jak wynika z treści wniosku – nie monitorował chociażby, czy w Urzędzie Pocztowym nie znajdują się jakiekolwiek przesyłki do odbioru, a przecież wnosząc skargę do tut. Sądu mógł spodziewać się korespondencji w zawisłej przed tutejszym Sądem sprawie. Tym bardziej, że zdawał sobie sprawę – jak podniósł – z problemów występujących w tym rewirze pocztowym. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznając, że pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia o odrzuceniu skargi, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.