III SA/Wr 371/04

WyrokWSA we Wrocławiu2005-11-24

Skład orzekający: Jerzy Strzebińczyk, Krystyna Anna Stec, Józef Kremis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uzależnić zameldowanie na pobyt stały od spełnienia warunków wynikających z regulaminu wewnętrznego hotelu pracowniczego, w szczególności od pozostawania w stosunku pracy z pracodawcą będącym właścicielem hotelu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej orzekając o zameldowaniu na pobyt stały kieruje się przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Regulamin wewnętrzny hotelu pracowniczego, choć może określać warunki zamieszkiwania, nie może stanowić podstawy do odmowy lub uzależnienia zameldowania na pobyt stały, jeśli spełnione są przesłanki ustawowe. Zameldowanie ma charakter ewidencyjny i odzwierciedla stan faktyczny, a nie stosunek prawny z pracodawcą.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zameldowania M. S. na pobyt stały w lokalu w hotelu pracowniczym, mimo że mieszkała tam od lat i była zatrudniona w szpitalu będącym właścicielem hotelu. Organ pierwszej instancji odmówił zameldowania, powołując się na regulamin hotelu przewidujący jedynie zameldowanie czasowe. Wojewoda uchylił tę decyzję i orzekł o zameldowaniu na pobyt stały, uznając, że M. S. spełnia przesłanki ustawowe. Skarżąca wniosła o utrzymanie decyzji Wojewody, ale bez uzależniania prawa do zameldowania od stosunku pracy, wskazując, że zameldowanie jest czynnością ewidencyjną. Sąd oddalił skargę, uznając, że Wojewoda nie uzależnił zameldowania od stosunku pracy, a jedynie opisał warunki zamieszkiwania w hotelu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk (sprawozdawca), Sędziowie - Sędzia NSA Krystyna Anna Stec, - Sędzia NSA Józef Kremis, Protokolant - Monika Mikołajczyk, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały, oddala skargę. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Wojewoda D. uchylił w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania M. S. na pobyt stały w lokalu przy ul. Ś. [...] we W. i orzekł o zameldowaniu odwołującej się strony w tymże lokalu. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że sporny lokal mieści się w Hotelu Pracowniczym Akademickiego Szpitala Klinicznego Nr [...] we W., w którym zamieszkują pracownicy tej jednostki, w tym również M. S. Kierownik Zespołu Hoteli Pielęgniarskich [...], pełniący funkcję Administratora Hotelu, uzasadniał odmowę potwierdzenia zgłoszenia pobytu stałego strony postanowieniami Regulaminu Hoteli Pracowniczych Państwowego Szpitala Klinicznego Nr [...] we W., który przewiduje zameldowanie osób zamieszkujących w Hotelu jedynie na pobyt czasowy. Wojewoda D. nie podzielił jednak stanowiska organu pierwszej instancji, który z tego właśnie powodu odmówił zameldowania odwołującej się na pobyt stały w przedmiotowym lokalu. Organ odwoławczy wywodził, iż zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Stosownie do art. 47 ust. 2 tej samej ustawy, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany - na podstawie zgłoszenia - dokonać zameldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. W ocenie Wojewody, z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bezspornie, że M. S. zamieszkuje od kilkunastu lat w lokalu mieszczącym się w Hotelu Pracowniczym, a zamieszkiwanie odpowiada przyjętej w doktrynie i orzecznictwie definicji miejsca pobytu stałego, która zakłada skoncentrowanie w lokalu spraw bytowych i interesów życiowych osoby. Wątpliwości w sprawie budzi jedynie dopuszczalność zameldowania na pobyt stały w Hotelu Pracowniczym, którego Regulamin przewiduje zameldowanie jego lokatorów wyłącznie na pobyt czasowy. Wojewoda D. zauważył w związku z tym, że postanowienia Regulaminu Wewnętrznego Hotelu Pracowniczego, które przewidują zameldowanie jego lokatorów jedynie na pobyt czasowy, nie wiążą organu administracji państwowej, który o zameldowaniu orzeka na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa powszechnego. Podkreślił dalej, że Regulamin Hotelu Pracowniczego, ustalający w stosunkach pomiędzy lokatorami Hotelu a ASK we W. m.in. zasady zajmowania i opróżniania lokali w hotelach pracowniczych, podlega uwzględnieniu przez organ administracji jedynie jako dokument, w którym właściciel lokalu określa swoje stanowisko w zakresie tych okoliczności, które podlegają ustaleniom organu badającego w postępowaniu zamiar osoby występującej z wnioskiem o zameldowanie na pobyt stały. Uwzględniając warunki konieczne zamieszkiwania w Hotelu Pielęgniarskim przy ul. S. [...] we W. ustalone przez właściciela w Regulaminie Wewnętrznym, organ odwoławczy stwierdził więc, że zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu uzależnione jest co prawda od pozostawania w stosunku pracy z Akademickim Szpitalem Klinicznym we W. Zważywszy jednak na fakt, że M. S. zatrudniona jest w ASK we W. na czas nieokreślony, przy czym nie zachodzą okoliczności wskazujące na podjęcie przez właściciela lokalu działań na drodze prawnej w celu opuszczenia przez stronę zajmowanego lokalu, organ odwoławczy stwierdził, iż brak było podstaw do odmowy uznania zamiaru pobytu w lokalu strony jako zamiaru stałego, w związku z łącznym spełnieniem przez odwołującą się przesłanek zameldowania na pobyt stały określonych w treści art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M. S. wniosła o zmianę decyzji Wojewody w taki sposób, że utrzymana zostanie sentencja decyzji, tj. rozstrzygnięcie o zameldowaniu skarżącej w lokalu przy ul. Ś. [...] we W. na pobyt stały, lecz nie uzależni się prawa do tego od "pozostawania w stosunku pracy z Akademickim Szpitalem Klinicznym we W.". W uzasadnieniu tak sformułowanego żądania strona stwierdziła, iż brak było podstaw do uzależnienia - w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - prawa do zameldowania w spornym lokalu od faktu pozostawania w stosunku pracy ze Szpitalem Klinicznym we W. W ocenie skarżącej, takie zobowiązanie narusza i prawo i zasady bezpieczeństwa tego meldunku od kwestii nie mających żadnego związku ze stanem prawnym i faktycznym istoty meldunku. Zameldowanie jest bowiem zapisem ewidencyjnym o charakterze czynności materialno-technicznej, stanowiącej dowód miejsca pobytu osoby pod oznaczonym adresem. Jest rejestracją pobytu w lokalu, ma odzwierciedlać stan faktyczny i służyć jego rejestracji. Skarżąca podniosła w związku z tym, że bezspornie zamieszkuje pod wskazanym adresem i to z zamiarem stałego pobytu, toteż spełnia jedyny i konieczny warunek zameldowania na pobyt stały. Z okoliczności sprawy wynika również niespornie, że skarżącą wiąże z wynajmującym umowa najmu zawarta na czas nieoznaczony, toteż uzależnianie meldunku od związania strony umową o pracę z Akademickim Szpitalem Klinicznym we W., podczas gdy umowa najmu nie jest w żaden sposób ograniczona stosunkiem pracy, stanowi - w ocenie M. S. - istotne naruszenie prawa i zagrożenie dla skarżącej w przyszłości. Dopiero bowiem skuteczne rozwiązanie stosunku najmu mogłoby rzutować na decyzję o zameldowaniu. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty w niej podniesione wynikają zapewne z niezrozumienia istoty samego kwestionowanego orzeczenia Wojewody D. oraz jego uzasadnienia. Godzi się przede wszystkim z naciskiem zauważyć, iż - wbrew odmiennemu zapatrywaniu skarżącej - w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wcale nie uzależnił dokonanego zameldowania strony w spornym lokalu od pozostawania przez nią w stosunku pracy ze Szpitalem Klinicznym we W. Z osnowy drugoinstancyjnego rozstrzygnięcia wynika jednoznacznie, iż Wojewoda D. dokonał zameldowanie M. S. na pobyt stały w mieszkaniu Nr [...] Hotelu Pracowniczego usytuowanego przy ul. Ś. [...] we Wrocławiu kategorycznie (tzn. bezwarunkowo), uznając, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki przewidziane w przepisach ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst - Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.). Takiemu zapatrywaniu organ ten dał zresztą jednoznacznie wyraz w jednym z końcowych fragmentów uzasadnienia swojej decyzji, w słowach: "organ odwoławczy stwierdza, iż brak jest w niniejszej sprawie podstaw do odmowy uznania zamiaru pobytu w lokalu strony jako zamiaru stałego, w związku z łącznym spełnieniem przez odwołującą się przesłanek zameldowania na pobyt stały określonych w treści art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych." Z tego też właśnie powodu Wojewoda uchylił niekorzystne przecież dla strony orzeczenie Prezydenta W., który przyjął za niedopuszczalną konstrukcję zameldowania na pobyt stały w pokojach hotelowych, ze względu na zapis regulaminowy przewidujący jedynie możliwość dokonywania tam zameldowania na pobyt czasowy. Na marginesie tego ostatniego zagadnienia należy wspomnieć, iż skład orzekający nie dokonywał w ogóle oceny prawidłowości odmiennych wszak poglądów w tej kwestii, prezentowanych przez organy administracji obu instancji orzekające w niniejszej sprawie, a to ze względu na ewentualność wydania - po dokoaniu takiej oceny - orzeczenia na niekorzyść skarżącej, co byłoby niezgodne z zasadą przewidzianą w art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszych wywodach - skrótowo - jako "p.s.a." Podkreślenia wymaga jednak, że właśnie ze względu na kontrowersyjność tego problemu Wojewoda D. był wręcz zobowiązany - uwzględniając standard uzasadnienia decyzji określony w art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego - do wyjaśnienia, jakie znaczenie w sprawach o zameldowanie mają postanowienia regulaminów hotelowych. W każdym razie, wobec odmiennego zapatrywania (w stosunku do poglądu przyjętego w tej mierze przez organ pierwszej instancji) Wojewoda nie mógł pominąć tej kwestii w uzasadnieniu obecnie skarżonej decyzji. Wypada skonstatować, że zarzuty podniesione w skardze mogą dotyczyć wyłącznie następującego zdania uzasadnienia: "Uwzględniając zatem warunki konieczne zamieszkiwania w Hotelu Pielęgniarskim przy ul. Ś. [...] we W. ustalone przez właściciela w Regulaminie Wewnętrznym, należy stwierdzić, że zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu uzależnione jest od pozostawania w stosunku pracy z Akademickim Szpitalem Klinicznym we W." W zdaniu tym organ odwoławczy przedstawił zatem sytuację odwołującej się z perspektywy jednego z regulaminowych warunków, którego spełnienie umożliwia zamieszkiwanie (a nie zameldowanie! - co trzeba z naciskiem podkreślić) we wspomnianym hotelu. Jak wynika z dalszego fragmentu uzasadnienia zaskarżonej decyzji, stwierdzenie to było organowi potrzebne do wsparcia końcowej konkluzji o braku podstaw do odmowy - w aktualnym stanie faktycznym sprawy, w którym organ wziął pod uwagę i to, że strona zatrudniona jest na czas nieokreślony w ASK we W. - zameldowania M. S. w spornym pokoju hotelowym na pobyt stały. Uwzględniając powyższe nie sposób przyjąć, że cytowane zdanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji miałoby świadczyć o naruszeniu przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego lub procesowego mające wpływ (lub mogące mieć wpływ) na wynik sprawy, a tylko stwierdzenie takich naruszeń stwarzałoby podstawę do ewentualnego uwzględnienia skargi i zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 p.s.a. Przeciwnie, to ewentualne uwzględnienie żądania strony, poprzez wprowadzenie do zakwestionowanej decyzji swoistego warunku o niedopuszczalności ewentualnego jej "wymeldowania", mimo ustania zatrudnienia (do czego zmierza w istocie skarżąca) spowodowałoby naruszenie prawa, ponieważ zamieszczenie takiego warunku nie znajdowałoby żadnej podstawy prawnej. Ewentualne postanowienie tego rodzaju ingerowałoby ponadto w uprawnienia właściciela lokalu, w którym zameldowana została M. S., czemu w ogóle nie służy postępowanie w rozpoznawanej sprawie tyczące przecież - co przyznaje sama skarżąca - wyłącznie celom ewidencyjnym. Zważywszy powyższe i kierując się dyspozycją art. 151 p.s.a., orzeczono, jak w osnowie.

Powołane przepisy

art. 6 ust. 1 ustawyart. 47 ust. 2art. 134 § 2 ustawyart. 107 § 1art. 145 § 1 pkt 1art. 151

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło