III SA/Wr 371/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A W na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W z dnia [...] r., Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W na rzecz strony skarżącej [...] ([...]) złotych kosztów postępowania; III. orzeka, że decyzje określone w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku. W decyzji z dnia [...] r. (Nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej "ARiMR") we W odmówił przyznania A W płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w roku [...]. Orzeczenie to zostało uchylone decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W z dnia [...] r. (Nr [...]), z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. To ostatnie (drugoinstancyjne) rozstrzygnięcie zostało z kolei uchylone wyrokiem tutejszego Sądu z dnia [...] r. ([...]), wydanym po rozpoznaniu skargi zainteresowanej. W II punkcie Sąd zastrzegł, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się tamtego wyroku. Orzeczenie sądowe, o którym mowa, zostało zaskarżone przez organ drugiej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał jednak jeszcze skargi kasacyjnej. W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W ponownie odmówił przyznania stronie tych samych płatności (decyzja Nr [...]). Rozstrzygnięcie to zostało tym razem utrzymane w mocy przez organ odwoławczy (decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W z dnia [...] r., Nr [...]). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie w całości decyzji organów rolnych obu instancji wydanych w [...] r. i o zasądzenie kosztów. Natomiast w dodatkowym piśmie z dnia [...] r., stanowiącym uzupełnienie skargi, profesjonalny pełnomocnik skarżącej sformułował alternatywne żądanie stwierdzenia przez sąd nieważności obu decyzji. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje merytoryczne stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez uprawnione do tego organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej uchybiającej prawu w sposób określony w art. 145 p.p.s.a. Jedynie wtedy, gdy Sąd nie stwierdzi żadnego z wymienionych tam naruszeń, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 tej samej ustawy. Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż zaskarżone decyzje organów obu instancji nie mogły być utrzymane w obrocie prawnym. Decyzje kontrolowane w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego zostały wydane po ponownym rozpatrzeniu przez organy obu instancji sprawy płatności rolnośrodowiskowych za [...] r., o które ubiega się skarżąca. Są to jednak rozstrzygnięcia zdecydowanie przedwczesne. Wymaga bowiem podkreślenia, że aktualnie pozostaje nadal (celowe podkreślenie składu orzekającego) w obrocie prawnym decyzja sprawę tę załatwiająca, choć nieostatecznie. Jest to efektem zaskarżenia przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W, do Naczelnego Sądu Administracyjnego, poprzedniego wyroku wydanego w tej sprawie przez tutejszy Sąd w dniu [...] r. ([...]). Uchylono wówczas wcześniejszą decyzję kasacyjną organu drugiej instancji, stosując przy tym rygor jej niewykonalności, aż do dnia uprawomocnienia się tamtego wyroku, zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. W świetle takiego orzeczenia jest oczywiste, że aż do momentu rozpoznania skargi kasacyjnej przez NSA, decyzja kasacyjna z dnia [...] r. nie mogła skutkować uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji. Godzi się zatem podkreślić, że postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku zainteresowanej było nadal w toku (pozostające w obrocie pierwszoinstacyjne rozstrzygnięcie z dnia [...] r. nie uzyskało przecież jeszcze waloru orzeczenia ostatecznego). Powszechnie aprobowany jest zakaz prowadzenia równoległego postępowania w sprawie będącej już formalnie w toku (lis pendens). Poprzez wydanie ponownych orzeczeń merytorycznych w sprawie będącej obecnie przedmiotem kontroli sądowej, mimo że w obrocie pozostawała już w tym czasie decyzja z dnia [...] r., doszło do złamania wspomnianego zakazu. Chodzi zatem o uchybienia procesowe, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. To, że decyzja z dnia [...] r. nie była jeszcze ostateczna zaważył na zakwalifikowaniu tego uchybienia przez Sąd do kategorii naruszeń wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. (a nie do katalogu naruszeń uzasadniających stwierdzenie nieważności weryfikowanych decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 tej samej ustawy, w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). W efekcie takiej kwalifikacji, obie zaskarżone decyzje podlegały uchyleniu na podstawie pierwszego z wymienionych przepisów (punkt I wyroku). Sąd orzekł o kosztach (punkt II wyroku) na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Podstawę orzeczenia zawartego w punkcie III sentencji stanowi natomiast art. 152 p.p.s.a.