III SA/Wr 372/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 10 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [---] nr [---] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata; 2. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata uzasadniając, że ze względu na niemożność uzyskania pomocy specjalistycznej lekarskiej i rehabilitacyjnej z publicznej opieki zdrowotnej dla niepełnosprawnej córki, wraz z żoną sami muszą ponosić wszelkie koszty leczenia i rehabilitacji. W rezultacie obecnie są zadłużeni w bankach i ZUS na kwotę około 150.000 zł. Wyjaśnił, iż brak jest jakichkolwiek przepisów dotyczących chorób rzadkich i postępowania z chorymi, co skutkuje brakiem możliwości wezwania pogotowia w razie nagłego przypadku. Choroba córki ma przebieg dynamiczny i nieprzewidywalny. Wymaga bieżącej rehabilitacji (2-3 razy w tygodniu, około 95 zł każda wizyta) i raz w miesiącu tygodniowej terapii kręgosłupa (koszt – około 1.800-2.000 zł). NFZ nie zapewnia w tym zakresie żadnej pomocy, z kolei zarobki nie są w stanie pokryć wszystkich tych kosztów, rat kredytów, bieżących wydatków i opłat sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką, posiada dom z 1936 r. o powierzchni 85 m2, w trakcie kapitalnego remontu, poza tym nie dysponuje jakimikolwiek zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Jego rodzina uzyskuje dochody z wynagrodzenia żony w wysokości 3.050 zł brutto i z renty socjalnej córki – 597 zł. Wnioskodawca ma zawieszoną działalność gospodarczą. Dodał, że wskazane dochody są podane bez obciążeń – rat i odsetek (około 2.000 zł) oraz kosztów rehabilitacji córki. Przedstawione wyżej okoliczności dają podstawę do uznania przedmiotowego wniosku za uzasadniony. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z oświadczeń złożonych na urzędowym formularzu wniosku, jedynymi dochodami rodziny skarżącego są dochody jego żony z tytułu umowy o pracę oraz renta socjalna córki. Większość tych dochodów zostaje przeznaczona przede wszystkim na leczenie córki. Sytuacja jest tutaj szczególna, bowiem choroba córki – co wynika też z akt administracyjnych sprawy – jest na rzadka, brak jest możliwości leczenia farmakologicznego, a rehabilitacja jest kosztowna. Wnioskodawca zatem, o ile byłby w stanie poczynić oszczędności, z pewnością w pierwszej kolejności winny być przeznaczone na leczenie. W tym stanie rzeczy skarżący wykazał przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże należy zwrócić uwagę, iż co do zakresu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, to na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e/ p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, która skarży działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Z regulacji tej wynika zatem, że wnioskująca, wnosząc skargę na decyzję wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, była i pozostaje zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy samego prawa. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. W związku z powyższym, prawo pomocy należało przyznać w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, natomiast postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych umorzyć. Wobec tego, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1, art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 258 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.