III SA/Wr 378/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca), Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak, Bogumiła Kalinowska, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 oddala skargę. Dnia [...] listopada 2010 r. T. G. złożył w imieniu "A" Sp. z o.o. do Kierownika BP ARiMR w O. wniosek o przyznanie na rok 2009 płatności rolnośrodowiskowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013. Do wniosku dołączył umowę z dnia [...] listopada 2010 r. przekazania prawa użytkowania gruntów rolnych oraz przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego i ONW, na podstawie której B. G. przekazała posiadanie oraz prawo użytkowania gruntów rolnych i kontynuowania programu rolnośrodowiskowego Spółce "A" wymienionych w umowie działek. Dnia [...] grudnia 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynęła umowa przekazania posiadania gruntów rolnych oraz przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego i ONW z dnia [...] grudnia 2010 r., zgodnie z którą T. G. jako Prezes Zarządu "A" Sp. z o.o. przekazał wszystkie działki wymienione w umowie z dnia [...] listopada 2010 r. w posiadanie podmiotów wskazanych przez dysponenta tych działek B. G., w zakresie prawa rolniczego użytkowania i kontynuacji programu rolnośrodowiskowego. Zgodnie z umową K. K. przejął w wyłączne posiadanie działki rolne na działkach geodezyjnych o nr [...] i [...]; T. G. przejął w wyłączne posiadanie działki rolne na działkach geodezyjnych nr [...] i [...]. Według umowy powodem przekazania posiadania działek wymienionych w umowie z dnia [...] grudnia 2010 r. była utrata możliwości skutecznego ubiegania się o płatności przez "A" Sp. z o.o. w związku z ostateczną decyzją Dyrektora DOR ARiMR z dnia [...] grudnia 2010 r. o odmowie wpisania Spółki do ewidencji producentów. W dniu [...] marca 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynęła kolejna umowa przekazania posiadania gruntów rolnych oraz przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego i ONW. Zgodnie z umową T. G. i K. K. działający w imieniu własnym przekazali z dniem [...] marca 2011 r. działki znajdujące się w ich posiadaniu na mocy umowy z dnia [...] grudnia 2010 r., w zakresie prawa rolniczego użytkowania i kontynuacji programu rolnośrodowiskowego na rzecz "A" Spółka z o.o. Dnia [...] marca 2011 r. T. G. jako Prezes Zarządu "A" Sp. z o.o. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w O. oświadczenia o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych na lata 2007-2013. Złożył także wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 r., umieszczając we wniosku adnotację: "Spółka wnosi o przyznanie płatności w ramach nowego programu w 2009 r., po przejściu ze starego programu. Spółka zgłasza też, z ostrożności procesowej, wniosek dla starego programu, do rozpatrzenia wyłącznie w przypadku negatywnego rozpatrzenia wniosku złożonego w ramach nowego programu". Spółka "A" zawnioskowała o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) za realizację pakietów programu rolnośrodowiskowego: Pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne Wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone, dla których zakończono okres przestawiania - 92,75 ha Wariant 2.4 - Trwałe użytki zielone w okresie przestawiania - 7,30 ha Wariant 2.10 - Uprawy sadownicze+ jagodowe (w okresie przestawiania) - 1,28 ha Pakiet 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 - Wariant 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 61,15 ha Pakiet 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 Wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 38,90 ha Spółka wnioskowała o zwrot kosztów sporządzenia dokumentacji przyrodniczej w kwocie 4.000,00 zł. Po rozpatrzeniu sprawy Kierownik BP ARiMR w O. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. odmówił przyznania Spółce "A" wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r. w ramach PROW 2007-2013. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że strona zadeklarowała do płatności rolnośrodowiskowej działki rolne zgłoszone pierwotnie przez B. G. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. natomiast ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. uchylił nadany B. G. numer identyfikacyjny. Organ I instancji powołał się na § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, według którego płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej rolnikiem, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Ponieważ B. G. uchylono nadany numer identyfikacyjny, utraciła ona uprawnienia do uzyskania płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Przekazanie gospodarstwa przez B. G. na rzecz "A" Sp. z o.o. nie mogło więc skutkować przyznaniem spółce płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) za 2009 r. Od tej decyzji T. G. jako Prezes Zarządu "A" Sp. z o.o. wniósł odwołanie wnioskując o jej uchylenie z uwagi na rażące naruszenie prawa. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję I instancji. T. G. jako Prezes Zarządu "A" Sp. z o.o. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję II instancji. Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja i decyzja I instancji są obarczone wadami kwalifikowanymi powodującymi zasadność stwierdzenia jej nieważności, wskazanymi w art. 156 pkt 1, 2, 3 k.p.a. Uzasadniając skargę wskazał, że zaskarżone decyzje naruszają: - § 2 ust. 1 i § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.; - art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76); - art. 2 lit. a rozporządzenia WE nr 73/2009; - art. 107 § 3 k.p.a. Decyzje I i II instancji zdaniem skarżącego oparto na fałszywym twierdzeniu, że B. G. pozbawiono nadanego jej numeru producenta i wykreślono ją z ewidencji producentów. Skarżący skupił się na podważeniu faktu, że B. G. nie posiadała w momencie przekazania gruntów statusu producenta rolnego z uwagi na anulowanie nadanego jej w 2005 r. numeru producenta i uzyskanego wpisu do ewidencji producentów. Stwierdził, że spółka kontynuowała realizację przedsięwzięć rozpoczętych przez B. G., dlatego też pomoc za 2009 r. przysługiwała spółce. Zaskarżona decyzja jest natomiast nieważna, bowiem jest kolejną decyzją merytoryczną wydaną w tej samej sprawie. Według skarżącego B. G. była posiadaczką zadeklarowanych przez spółkę gruntów rolnych, a zatem miała prawo je przekazać innemu producentowi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu organ podkreślił, że nieprzyznanie wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej wynika z tego, że spółka przejęła działki rolne od osoby nieposiadającej statusu producenta. Zadeklarowała działki przejęte od B. G., wykreślonej z ewidencji producentów, której uchylono nadany wcześniej identyfikacyjny producenta na podstawie ostatecznej decyzji Dyrektora DOR ARiMR we W. z dnia [...] października 2010 r., znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR w O. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]. B. G. utraciła zatem uprawnienia do uzyskania płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Przekazanie gospodarstwa przez B. G. na rzecz "A" Sp. z o.o. nie mogło zatem skutkować przyznaniem spółce płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) za 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny bada prawidłowość stosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa materialnego i przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.). Podstawą materialnoprawną rozpatrywanej sprawy jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, prowadzącemu działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiązującemu się do: 1) przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz.Urz. WE L 160 z 26 czerwca 1999, ze zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004); 2) realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej; 3) prowadzenia rejestru działań realizowanych w ramach programu rolnośrodowiskowego (rejestru działalności rolnośrodowiskowej), zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, z tym, że rejestr ten w odniesieniu do zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego; rejestr działalności rolnośrodowiskowej prowadzi się na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Kwestię otrzymania płatności przez rolnika przejmującego gospodarstwo od innego producenta rolnego, który wcześniej podjął zobowiązania rolnośrodowiskowe, regulują przepisy § 14 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Zgodnie z tą regulacją, jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych na rzecz innego producenta rolnego, w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje tylko producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego ARiMR i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego (ust. 1). Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się kopie umowy sprzedaży lub innej umowy, w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych (ust. 2). Z powołanych przepisów wynika, że warunkiem niezbędnym do uzyskania przedmiotowych płatności mających charakter kontynuacyjny, jest przejęcie działek rolnych i zobowiązania rolnośrodowiskowego od producenta rolnego, który miał prawo otrzymywania takich płatności w momencie przekazywania działek rolnych następcy prawnemu. Przekazujący powinien być zatem producentem rolnym. Jest to zgodne z § 3 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2004 r., który stanowił, że płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu. W rozpatrywanej sprawie w dacie umownego przeniesienia posiadania działek rolnych, to znaczy dnia [...] listopada 2010 r., B. G. nie miała statusu producenta rolnego. Została bowiem wykreślona z ewidencji producentów na podstawie ostatecznej decyzji Dyrektora DOR ARiMR we W. z dnia [...] października 2010 r., znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR w O. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]. Decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, a przedmiotem niniejszego postępowania nie jest weryfikacja tej decyzji. Przez wykreślenie z ewidencji producentów rolnych B. G. nie posiadała uprawnienia do uzyskania płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Jako osoba bez takich uprawnień dnia [...] listopada 2010 r. nie mogła ich przekazać "A" Sp. z o.o. jako następcy prawnemu kontynuującemu program rolnośrodowiskowy. Biorać pod uwagę te okoliczności Sąd nie dopatrzył się zarzucanego naruszenia § 2 ust. 1 i § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.; art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 7 zm.) ani art. 2 lit. a rozporządzenia WE nr 73/2009. Nie zachodzi zatem wskazana w skardze przesłanka stwierdzenia nieważności, określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wbrew poglądowi skarżącego, przedstawionym w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2015 r., powołany przez niego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 2013 r. (sygn. akt P 40/12) i wydana w wykonaniu tego wyroku ustawa z dnia 23 października 2014 r. (Dz.U.2014.1872) nowelizująca art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych, nie zmienia sytuacji prawnej, w jakiej B. G. znalazła się w następstwie wydania prawomocnej decyzji z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie wykreślenia skarżącej z ewidencji producentów rolnych. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 2013 r. nie ma bowiem wstecznej mocy obowiązującej. Przewidywał natomiast utratę mocy obowiązującej art. 12 ust. 4 powołanej ustawy z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw (dnia 13 grudnia 2013 r.). Znowelizowany przepis art. 12 ust. 4 wszedł natomiast w życie dnia 1 stycznia 2015 r. Odnośnie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 2013 r. (sygn. akt P 40/12), należy wskazać, że orzeczenie to nie przesądziło wprost o nieważności prawomocnej decyzji z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie wykreślenia skarżącej z ewidencji producentów rolnych. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r. poz. 86) w zakresie, w jakim nie przewiduje dopuszczalności nadania osobnych numerów identyfikacyjnych każdemu z małżonków, w sytuacji, gdy istnieje między nimi rozdzielność majątkowa i posiadają odrębne gospodarstwa rolne, jest niezgodny z Konstytucją RP. Sąd podkreśla, że znowelizowany art. 12 ust. 4 przewiduje możliwość nadania odrębnego numeru identyfikacyjnego każdemu z małżonków, ale tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą. Ciężar dowodu na tę okoliczność spoczywa na wnioskodawcy. Sąd nie stwierdził zarzucanych innych wskazanych w skardze wad mogących być przesłankami stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W I instancji decyzja została wydana przez organ właściwy. "A" Sp. z o.o. miała bowiem siedzibę w O., a nie we W. Jak wskazał organ II instancji, wynika to z KRS. Poza tym sam skarżący wskazywał tę siedzibę, np. w umowie z dnia [...] listopada 2010 r. (karta nr 9 akt administracyjnych sprawy). Nie naruszono zatem przepisów o właściwości i w konsekwencji nie zachodzi w sprawie przesłanka nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd nie stwierdził także wystąpienia przesłanki nieważności określonej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż postępowanie w sprawie przedmiotowych płatności rolnośrodowiskowych na rzecz "A" Sp. z o.o. nie było rozstrzygnięte uprzednio inną decyzją ostateczną. Sąd stwierdza, że organy obydwu instancji uzasadniły wydane decyzje zgodnie z wymogami art. 107 § k.p.a. Zatem biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.