III SA/Wr 380/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi M. O. reprezentowanego przez [...] S. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności składkowych na koncie M. O., z tytułu składek ubezpieczeniowych. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] r. Zakład utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Pismem z dnia [...] r. M. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, wskazując jej w uzasadnieniu, że skarży rozstrzygnięcie Nr [...] z dnia [...] r. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III z dnia [...] r. wezwano S. O. – [...] M. O. – do podpisania skargi i wskazania decyzji, której dotyczy skarga, wyjaśniając jednocześnie, że stosownie do treści art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego służy jedynie od decyzji organu drugiej instancji. W odpowiedzi na wezwanie S. O. wyjaśniła, że przedmiotem wniesionej skargi jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie za art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz inne niż wyżej określone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Artykuł 3 § 2 pkt 1 przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego również bezczynności organów we wcześniej określonych przypadkach. Artykuł 52 § 1 p.p.s.a. ustanawia natomiast zasadę, że skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Artykuł 52 § 2 p.p.s.a. określa, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jedynie jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74) od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Stosowanie przepisów k.p.a. do opisanej grupy decyzji, powoduje – po myśli przytoczonych na wstępie rozważań przepisów p.p.s.a. – dla skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, konieczność uprzedniego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dopiero wydanie decyzji w wyniku rozpoznania takiego wniosku, stwarza po stronie adresata takiej decyzji, możliwość poddania jej kontroli sądu W rozpoznawanej sprawie, pomimo stosownego wezwania, strona wyraźnie sprecyzowała, że przedmiotem jej skargi jest decyzja z dnia [...] r., Nr [...], a zatem decyzja podjęta przez organ w pierwszej instancji, pomimo wydania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] r. rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego, które podlegałoby kognicji sądu administracyjnego. Jak wywiedziono bowiem powyżej, sąd administracyjny właściwy jest jedynie do rozpoznawania skarg wydanych po wyczerpaniu toku instancji. Skoro skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczyła decyzja z dnia [...] r., nr [...], musiała zostać odrzucona, jako niedopuszczalna, co znalazło wyraz w sentencji orzeczenia.