III SA/Wr 389/09

WyrokWSA we Wrocławiu2009-10-15

Skład orzekający: Maciej Guziński, Bogumiła Kalinowska, Magdalena Jankowska-Szostak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego, pomimo istnienia prawomocnego postanowienia sądu cywilnego nakazującego opuszczenie lokalu, a także czy można rozdzielić postępowanie dotyczące wymeldowania dwóch osób na wniosek jednego z nich?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo orzekł o wymeldowaniu L. D.-N. z miejsca pobytu stałego, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, że osoba ta opuściła lokal i skoncentrowała swoje sprawy życiowe w innym miejscu, co spełnia przesłanki określone w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania jest odrębne od postępowania cywilnego dotyczącego opuszczenia lokalu, a organ administracji ma prawo rozstrzygnąć sprawę w części, jeśli materiał dowodowy pozwala na wcześniejsze wydanie decyzji w odniesieniu do jednej z osób objętych wnioskiem.
Stan faktyczny
T. D. złożył wniosek o wymeldowanie swojej córki L. D.-N. oraz wnuka P. N. z lokalu stanowiącego jego własność, powołując się na prawomocne postanowienie sądu cywilnego nakazujące córce opuszczenie lokalu. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o wymeldowaniu L. D.-N., odmawiając jednocześnie wymeldowania P. N. w odrębnej decyzji. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu L. D.-N., odrzucając zarzut skarżącego o konieczności rozstrzygnięcia sprawy obu osób jednocześnie. Skarżący T. D. złożył skargę do WSA, domagając się wymeldowania obu osób i kwestionując zgodność decyzji z postanowieniem sądu cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Magdalena Jankowska-Szostak (spr.), , Protokolant Paweł Czyszkowski, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania L.D.-N. z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] T. D. wystąpił do Prezydenta W. o wymeldowanie córki L. D.– N. wraz z synem P. N. z lokalu przy ul K. [...] we W. Uzasadniając przedmiotowy wniosek T. D. powołał się na prawomocne, opatrzone klauzulą wykonalności postanowienie Sądu Rejonowego we W. Wydziału [...] [...] dla W.-K. z dnia [...] , sygn. akt [...] oraz postanowienie Sądu Okręgowego we W. Wydziału [...] [...]-[...], z dnia [...], Sygn. akt [...]. Pismem z dnia [...] organ pierwszej instancji zawiadomił zainteresowane strony o wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania L. D.– N. wraz z synem z lokalu przy ul K. [...] i wezwał strony do złożenia wyjaśnień. Przesłuchany w postępowaniu administracyjnym przed organem pierwszej instancji T. D. oświadczył, że jest jedynym właścicielem spornego lokalu, wskazał, iż Sąd Rejonowy w procesie o podział majątku wspólnego małżonków i dział spadku przyznał mu ten lokal oraz orzekł w punkcie [...], aby jego córka L. D.–N. w terminie jednego miesiąca upuściła i wydała mu ten lokal. Wnioskodawca wyjaśnił, że córka nie zastosowała się do tego orzeczenia i wraz z synem P. N. zajmuje jeden pokój w mieszkaniu przy ul. K.[...] we W. Wnioskodawca zaznaczył, że nie widział aby córka od [...]r. nocowała w tym lokalu, natomiast wnuk P. N. kilka razy spędzał noc w spornym mieszkaniu. Dodatkowo wyjaśnił, że do [...] r. zarówno córka jak i wnuk codziennie przebywali w spornym lokalu, natomiast obecnie rzadko ich w tym mieszkaniu widuje. Przesłuchany P. N. oświadczył, że zamieszkuje w lokalu przy ul. K. [...], gdzie zajmuje jeden pokój, w którym znajdują się jego ruchomości. Uczestnik wyjaśnił, że wskazane postanowienie Sądu dotyczy wyłącznie jego matki, która zastosowała się do jego treści i opuściła sporny lokal. P. N. wskazał, że T. D. występował już z wnioskiem o wymeldowanie jego wraz z matką. W tej sprawie zapadła decyzja, w której odmówiono wymeldowania od tej decyzji T. D. złożył odwołanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. W takiej sytuacji postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego, (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r, Nr 98, poz 1071 ze zm.) zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie k.p.a., organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie. W związku z prawidłowo wniesionym zażaleniem Wojewoda [...] w dniu [...] uchylił zaskarżone postanowienie i odmówił zawieszenia postępowania. Kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Komisariat Policji dla W.-K. potwierdziła, że pod adresem przy ul. K. [...] nikogo nie zastano pomimo wielu prób. Natomiast w kontroli przeprowadzonej w lokalu położonego przy ul. K. [...], który stanowi własność L. D.-N. stwierdzono, że w lokalu tym ktoś przebywa, pomimo, że nikt nie otworzył drzwi wejściowych kontrolującym. W pisemnych wyjaśnieniach z dnia [...] T. D. przypomniał, że w jego sprawie zapadło postanowienie sądowe przed sądem powszechnym, które jest prawomocne oraz opatrzone klauzulą wykonalności. Skarżący oświadczył, że niezrozumiałym dla niego jest konieczność prowadzenia odrębnego postępowania przez organy administracji publicznej w celu wymeldowania L. D.-N. i P. N. z lokalu stanowiącego jego własność. Jednocześnie wnioskodawca zastrzegł, że w trakcie niniejszego postępowania należy również wyjaśnić, gdzie przebywa jego wnuk P. N., gdyż strona wnosiła również o wymeldowanie P. N. Ponownie przesłuchany w trakcie postępowania administracyjnego P. N. potwierdził swoje dotychczasowe wyjaśnienia i wskazał dodatkowo, że w lokalu przy ul. K. [...] koncentruje się jego całe życie osobiste, wskazał, że w powodu nauki, którą łączy z pracą nie mógł często przebywać w ciągu dnia w tym lokalu, natomiast zawsze nocuje przy ul. K. [...], posiada też klucze do drzwi wejściowych i swobodny dostęp do lokalu. P. N. zaznaczył, że jego sytuację może potwierdzić matka L. D.-N.. Pismem z dnia [...] organ pierwszej instancji zawiadomił T. D. oraz L. D. N., że został zebrany materiał dowodowy w sprawie wymeldowania L. D. N. z lokalu przy ul. K. [...] we W. i poinformował o możliwości zaznajomienia się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w tej sprawie i wypowiedzenia się co do jego treści. W pisemnym oświadczeniu z dnia [...] T. D. pokreślił, że nie jest prawdą, iż P. N. nocuje w spornym lokalu, zdaniem wnioskodawcy nie spędza nocy w lokalu przy ul. K. [...] we W. od kilku lat, przyznał natomiast, że P. N. posiada nie ograniczony dostęp do tego mieszkania. Przesłuchany w trakcie postępowania administracyjnego w charakterze świadka R.M. wskazał, że nie potrafi stwierdzić, czy P. N. zamieszkuje w lokalu przy ul. K. [...] we W., czy zamieszkuje w lokalu przy ul. K. [...] we W. W dniu [...] zeznając w trakcie postępowania przed pierwszą instancją L. D. N. oświadczyła, że jej syn P. N. zamieszkuje w lokalu przy ul K. [...] we W., gdzie zajmuje jeden pokój, w którym ma większość swoich rzeczy, podkreśliła, że syn w tym lokalu nocuje, uczy się spoczywa posiłki. L. D.-N. zaznaczyła, że w mieszkaniu przy ul K. [...] we W. jej syn nie może mieszkać, bowiem jest mieszkanie dwupokojowej obciążone służebnością na rzecz A. D. L. D.-N. dodatkowo wskazała, że zapoznała się z aktami sprawy dotyczącymi jej wymeldowania z lokalu przy ul. K. [...] i oświadczyła, że opuściła ten lokal w [...] r. stosując się do postanowienia Sądu, zaznaczyła jednak, że postanowienie Sądu nakazujące opuszczenie i wydanie spornego lokalu odnosi się wyłącznie do niej. Ustosunkowując pisemnie się do tych zeznań T. D., zakwestionował wyjaśnienia córki i wskazał, że zarówno L. D.-N. jak i P. N. nie przebywają od lata w spornym lokalu, podkreślił, że działania córki i wnuka są podyktowane złośliwością, a sytuacja w jakiej się znajduje uniemożliwia mu wynajęcie jednego pokoju w mieszkaniu, którego jest właścicielem. T. D. wskazał, że do L. D.-N. należą trzy mieszkania położone we W. Decyzją z dnia [...] Nr [...], Prezydenta W., orzekł o wymeldowaniu L. D. N. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul K. [...] we W., uzasadniając rozstrzygnięcie wystąpieniem przesłanek wymeldowania określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych (Dz. U. 2001 Nr 87, poz. 960 ze zm.). zdaniem organu pierwszej instancji materiał zgromadzony w niniejszym postępowaniu pozwolił bezspornie stwierdzić, że L. D.–N. nie zamieszkuje w spornym lokalu, opuściła miejsce zameldowania w związku z nakazem Sądu, lokal przy K. [...] opuściła trwale bez obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego. Organ pierwszej instancji wskazał, że powyższe ustalenia wynikają z zeznań L. D.-N., P. N. i R. M. Z powyższą decyzją nie zgodził się T. D., który podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie i zaznaczył, że wnosi o wydanie decyzji zgodnie z wnioskiem, podkreślił, ze sprawa dotyczy wymeldowania L. D. N. i P. N. i nie może być rozdzielona na dwie odrębne decyzje. Rozpatrując odwołanie, decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje wprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Natomiast w niniejszej sprawie, w trakcie postępowania wyjaśniającego uzyskano materiał dowodowy świadczący o opuszczeniu przez L. D.-N. miejsca pobytu stałego i dowody potwierdzające fakt, iż L. D.-N. skoncentrowała swoje sprawy życiowe pod innym adresem. Organ podkreślił, że zameldowanie w lokalu służy jedynie celom ewidencyjnym natomiast utrzymanie w ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu osoby, pomimo stwierdzonego faktu opuszczenia przez nią miejsca pobytu stałego oznaczałoby tolerowanie fikcji meldunkowej niedopuszczalnej przepisami prawa. Jednocześnie organ odwoławczy odniósł się do zarzutu, że organ administracji prowadzący postępowanie nie może wydać odrębnej decyzji dotyczącej P. N. i przywołał treść art. 104 § 2 k.p.a., zgodnie z którym decyzje rozstrzygają sprawę co do je istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. W tej sprawie organ pierwszej instancji wszczął postępowanie dotyczące wymeldowania córki oraz wnuka wnioskodawcy, jednak zebrany materiał dowodowy pozwolił na wcześniejsze wydanie decyzji w części dotyczącej L. D. N.. Dodatkowo organ wskazał, że T. D. myli postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania z komorniczym postępowaniem egzekucyjnym. W aktach sprawy (k.[...]) znajduje się decyzja administracyjna Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...], w której orzeczono o odmowie wymeldowania P. N. z miejsca pobytu stałego z lokalu przy ul. K. [...] we W. W skardze na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...], T. D. ponownie przytoczył argumenty podnoszone w trakcie postępowania administracyjnego, zaznaczył, że obie decyzje są niezgodne z postanowieniem Sądu Rejonowego dla W.-K. z dnia [...], sygn. akt [...], z punktem [...] tego orzeczenia, zgodnie z którym L. D.-N. i jej syn P. N. maja opuścić sporny lokal w ciągu miesiąca, a wiec i wymeldować się. Skarżący wskazał, że jego zdaniem nie ma potrzeby prowadzenia niniejszego postępowania przez organy administracji, gdyż w opinii skarżącego należało wykonać postanowienie Sądu powszechnego z dnia [...]. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonych decyzji zgodnie z klauzulą wykonalności, którą jest opatrzone powoływane przez skarżącego postanowienie i objęcie wymeldowaniem również P. N.. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W pismach procesowych z dnia [...] i [...] skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o rozpatrzenie przez sąd wymeldowania P. N. z lokalu przy ul. K. [...] we W. zgodnie z nakazem ujętym w punkcie [...] powoływanego postanowienia Sadu Rejonowego Wydziału [...] dla W.-K. we W. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej także dalej p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ustawodawca mówiąc o rozstrzyganiu przez sąd w granicach sprawy używa pojęcia "sprawa" w rozumieniu sprawy, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność. Zaskarżenie decyzji oznacza, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego staje się ta sama sprawa, która została w decyzji rozstrzygnięta. (zob. T. Woś [red.], H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005) Należy przypomnieć, że przedmiotem rozpatrywanej skargi T. D. była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] orzekająca o wymeldowaniu L. D.-N. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. K. [...] we W. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Według art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Niesporne jest, że L. D.-N., córka skarżącego nie zamieszkiwała w mieszkaniu przy ul. K. [...] we W. Nie było także kwestionowane w niniejszym postępowaniu, ze w prawomocnym postanowieniu Sądu Rejonowego dla W. – K. Wydziału [...] [...] z dnia [...], sygn. akt [...], w jego punkcie [...] Sąd nakazał L. D.-N. aby opuściła, opróżniła i wydała wnioskodawcy T. P. D. sporny lokal. Zaznaczenia wymaga, że samo opuszczenie przez określoną osobę jej miejsca stałego zameldowania nie jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia, że opuściła miejsce pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Należy bowiem wziąć pod uwagę dalsze okoliczności, a mianowicie zamiar jego opuszczenia i skoncentrowania spraw życiowych w innym miejscu oraz zerwanie związków z dotychczasowym lokalem. Z materiału dowodowego sprawy wynika jednak, że L. D.-N. opuściła sporny lokal, zabierając wszystkie swoje rzeczy. Przeprowadziła się do mieszkania przy ul. K. [...] m. [...] we W. stosując się do powołanego w niniejszym postępowaniu postanowienia Sądu Rejonowego dla W.-K. we W. Zostało to potwierdzone w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez organy meldunkowe instancji przez zainteresowaną, a także przez P. N., syna L. D.- N.. L. D.-N. nie posiada kluczy do spornego lokalu. W trakcie postępowania administracyjnego oświadczyła, że wymelduje się z mieszkania przy ul. K. [...] we W. jak tylko otrzyma decyzję o wymeldowaniu. Stan zamieszkiwania przez uczestniczką postępowania w lokalu przy ul. K. [...] we W. spełnia wymogi art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, według którego pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zgodnie z ustalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, zamiar ten należy rozumieć jako wolę skoncentrowania w danym miejscu spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Istotne jest, aby zamiar ten był określony na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Sąd podziela pogląd organu drugiej instancji, że L. D.-N. opuściła lokal przy ul. K. [...] we W. i obecnie koncentruje swoje sprawy życiowe w mieszkaniu przy ul. K. [...] we W.. Według art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. tekst jednolity z 2000 r. Nr 98, poz.117 ze zm.) zwanej dalej w skrócie k.p.a. orzekające organy stoją na straży praworządności i mają obowiązek podejmowania w prowadzonym postępowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym celu spoczywa na organach obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz dokonania jego pełnej oceny (art. 80 kpa). Należy temu dać wyraz w uzasadnieniu decyzji przez wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.). Według Sądu, obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w ramach swobodnej oceny zgromadzonych dowodów nie oznacza, że ta ocena może być przeprowadzona w sposób dowolny. W rozpoznawanej sprawie organ drugiej instancji zastosował się do wymienionych dyspozycji. Wojewoda [...] podjął decyzję po zbadaniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd stwierdza, że dotychczasowe postępowanie dowodowe wyjaśniło, że L. D.-N. opuściła przedmiotowy lokalu w sposób wyczerpujący dyspozycję art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sąd wyjaśnia, że kwestie majątkowe między ojcem, a córką, związane ze spornym mieszkaniem, nie mają znaczenia dla niniejszego postępowania sądowadministracyjnego, którego przedmiotem jest sprawa meldunkowa. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że decyzja z dnia [...] nie jest zgodna z wnioskiem skarżącego z dnia [...], w którym wnosił on o wymeldowanie L. D. N. i P. N., należy podkreślić, że zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Należy wskazać, że w jednym wniosku, w który skarżący wnosił o wymeldowanie P. N. i o wymeldowanie L. D.-N. zawarł dwie sprawy administracyjne. Przedmiotem niniejszego postępowania było wymeldowanie L. D.-N.. Na marginesie Sąd zauważa, że przed organem pierwszej instancji toczyło się postępowanie o wymeldowanie P. N. i postępowanie to zostało zakończone decyzją z dnia [...], w której odmówiono wymeldowania P. N.a ze spornego lokalu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło