III SA/Wr 39/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca) Protokolant specjalista Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 marca 2019 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kategorii AM, B, B1 I. oddala skargę w całości; II. przyznaje r.pr. M. W. kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa i 80/100) złote, w tym 23 % VAT, od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Skarżoną decyzją, po rozpatrzeniu odwołania B. S. (dalej: skarżąca, strona), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej: SKO, Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. (dalej: Prezydent) z [...] sierpnia 2017 r. zatrzymującą prawo jazdy kategorii AM,B,B1. Z akt sprawy wynika, że - pismem z [...] lipca 2017 r. - Prezydent zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy w związku z nieprzedstawieniem w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Następnie - w/w decyzją – zatrzymał skarżącej prawo jazdy wg podanych kategorii. Jako podstawę prawną decyzji powołał m.in. art. 102 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm. - dalej: u.o.k.p.). Prezydent uzasadniał, że na wniosek Prokuratury Rejonowej w C. – P. (dalej: Prokuratura Rejonowa) z [...] października 2016 r. skierowano skarżącą – decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. - na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. i że do dnia wydania decyzji nie dostarczono orzeczenia. Dodał, że orzeczenie lekarskie należało przedstawić staroście w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Wskazał, że w związku z powyższym był zobowiązany orzec o zatrzymaniu prawa jazdy wg w/w kategorii. W odwołaniu, skarżąca zarzuciła, że bezpodstawnie przyjęto, że w jej przypadku konieczne było przedłożenie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wskazała także, że zastrzeżenia co do stanu zdrowia powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Natomiast opina sądowo – psychiatryczna dotyczyła wyłącznie prowadzonego w stosunku do niej postępowania karnego. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, SKO decyzję Prezydenta utrzymało w mocy. Uzasadniało, że - zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.o.k.p. - decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy wydaje starosta w razie gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Wskazało, że - według art. 101 ust. 2 u.k.p. – osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub 3 jest obowiązana do poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu oraz o przedstawieniu staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Zauważyło, że - jak wynika z akt sprawy – okoliczność skierowania strony na badanie potwierdza ostateczna decyzja Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2017 r. Dowodziło, że poza sporem pozostaje, że skarżąca nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wywiodło, że brak poddania się badaniu i nie przedstawienie zaświadczenia lekarskiego powoduje sankcję w postaci wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy. Dodało, że wydawana w tej sprawie decyzja nie ma charakteru uznaniowego tj. wystarczy sam fakt nieprzedstawienia zaświadczenia aby doszło do zastosowania sankcji w postaci zatrzymania prawa jazdy. Zaznaczyło, że organ zatrzymujący prawo jazdy nie ma kompetencji do badania zasadności skierowania skarżącej na badania lekarskie, czy też prawidłowości ostatecznej decyzji kierującej kierowcę na takie badania. W skardze, skarżąca nie zgodziła się z decyzją, z uwagi na brak podstaw do zatrzymania jej prawa jazdy. Zarzuciła Kolegium obrazę prawa materialnego przez jego błędną wykładnię tj. art. 101 ust. 3 u.o.k.p. poprzez jego interpretację sprzeczną z poglądami judykatury i przyjęcie, że opinia sądowo – psychiatryczna sporządzona dla potrzeb postępowania karnego jest wystarczająca do przyjęcia, że co do skarżącej istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Ponadto skarżąca zarzuciła obrazę prawa procesowego, mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie tj. art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie wszelkich okoliczności mających znaczenie w sprawie, a w rezultacie wydanie przez organ decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 7 stycznia 2018 r. pełnomocnik ustanowiony z urzędu uzupełniając skargę zarzucił naruszenie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a) u.o.k.p. polegające na jego błędnym zastosowaniu i oparcie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji na decyzji Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2017 r. w sytuacji, gdy rzeczona decyzja nie zawierała jednoznacznego obowiązku a mianowicie przedstawienia przez skarżącą orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a jedynie w swojej osnowie wskazywała na powód jej wydania. Zarzucił naruszenie art. 107 § 1 ust. 3, ust. 4 k.p.a. w związku z art. 138 §1 ust. 1 k.p.a. poprzez nieprzedstawienie prawidłowej i pełnej podstawy prawnej będącej podstawą rozstrzygnięcia organu administracyjnego oraz zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja ta wydana była z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje; Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Sąd uznał, że w sprawie zasadnie zatrzymano skarżącej prawo jazdy wg kategorii AM, B, B1. Podstawę prawną wydania, objętej w niniejszej sprawie kontrolą sądową decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącej, stanowił art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy. Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, jeśli osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawia w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 ustawy, który z kolei stanowi, że uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej stosowne orzeczenie lekarskie. Przede wszystkim podkreślić należy, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana na podstawie powyższego przepisu nie ma charakteru fakultatywnego, lecz obligatoryjny, co oznacza, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy (por. wyroki w sprawach: I OSK 778/15 z 7 lutego 2017 r.; IV SA/Po 674/17 z 15 listopada 2017 r.; II SA/Rz 1782/16 z 6 kwietnia 2017 r. dostępne na stronie internetowej http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Związany charakter decyzji oznacza, że obowiązkiem organu jest ustalenie, czy dana osoba poddała się badaniu lekarskiemu i z jakim wynikiem. W sytuacji nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego organ ma obowiązek zatrzymania prawa jazdy. Wymienione obowiązki zostały w sprawie niniejszej dochowane, a ustalenia organów obydwu instancji są prawidłowe. Skarżąca do wykonania badań lekarskich w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy ze względu na zastrzeżenia do jej stanu zdrowia została skierowany decyzją Starosty z [...]c kwietnia 2017 r., wydaną w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy. Bezspornym jest, że skarżąca nie zgłosiła się na wszystkie badania w wyznaczonym terminie i nie przedstawiła żądanego orzeczenia lekarskiego w terminie do 6 lipca 2017 r., ani nawet do czasu orzekania przez organy o zatrzymaniu prawa jazdy. W konsekwencji nie wypełniła obowiązku przewidzianego w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy. W związku z powyższym, działając na podstawie ww. przepisu, organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Odnosząc się do zarzutów zawartych w piśmie pełnomocnika skarżącej należy wskazać, że w postępowaniu w sprawie zatrzymania prawa jazdy nie bada się już prawidłowości i zasadności wcześniejszej decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie. Wprawdzie obie decyzje, wymienione w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b (skierowanie na badanie lekarskie) i art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a (zatrzymanie prawa jazdy), pozostają ze sobą w związku, ponieważ decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydawana jest w następstwie niepoddania się przez stronę badaniu, to jednak każda z nich podejmowana jest w odrębnym postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. i kreuje odrębne sprawy administracyjne (sprawy indywidualne, rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej). Od każdej z nich stronie przysługuje odwołanie, a następnie skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji, w postępowaniu administracyjnym w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy z powodu niepoddania się badaniu przez kierowcę nie mogą być ponownie badane te okoliczności i przesłanki, które warunkowały wydanie decyzji nakazującej kierowcy poddanie się badaniu. W związku z powyższym nie mają w niniejszej sprawie znaczenia zarzuty dotyczące oparcie skierowania skarżącej na badania, wyłącznie na wniosek Prokuratury. Kwestia ta podlegała badaniu na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b na etapie wydawania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. W niniejszym przypadku obowiązkiem organów było jedynie zbadanie, czy skarżąca wykonała wynikający z niej obowiązek. Rozstrzygające w sprawie organy, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie dopuściły się również naruszenia przepisów postępowania. Zresztą skarżąca swoich zarzutów w tym zakresie w ogóle nie uzasadniła. Natomiast w ocenie Sądu sposób prowadzenia postępowania, jak i sposób gromadzenia i oceny zebranego przez nie materiału dowodowego był prawidłowy. Wbrew twierdzeniom skarżącej również uzasadnienie decyzji było wyczerpujące, zawierało wszelkie przewidziane procedurą elementy i nie sposób uznać, by było ono niewystarczające oraz by organy dopuściły się jakiegokolwiek naruszenia prawa, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. Brak powołania w osnowie zaskarżonej decyzji przepisu prawa materialnego stanowi uchybienie, ale nie ma ono wpływu na wynik sprawy skoro z jej uzasadnienia jednoznacznie wynika na jakiej podstawie prawnej orzekał organ II instancji i jaka jest treść powołanych przepisów. Z powyższych względów Sąd nie miał wątpliwości, że kwestionowane w sprawie rozstrzygnięcie SKO odpowiada prawu. Z tych względów - stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - należało orzec jak w sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wydano na podstawie art. 250 § 1 tej ustawy oraz § 2 pkt 1, § 4 ust. 2 pkt 1, ust. 3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 poz. 1715 z późn. zm.), w którym ustalono opłatę w wysokości 150% opłat podstawowych, uwzględniając nakład pracy radcy prawnego.