III SA/Wr 391/08
WyrokWSA we Wrocławiu2009-04-09
Skład orzekający: Anna Moskała, Józef Kremis, Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba nabywająca pojazd samochodowy, który został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, może zostać uznana za dłużnika celnego na podstawie art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego, jeśli nie dochowała należytej staranności przy jego nabyciu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo ustaliły, iż skarżący R K nabył i posiadał samochód, co do którego, przy zachowaniu należytej staranności, mógł dowiedzieć się o jego nielegalnym pochodzeniu i wprowadzeniu na polski obszar celny. Okoliczności nabycia i dalszego zbycia pojazdu przez skarżącego, w tym zawieranie transakcji z osobą niebędącą właścicielem pojazdu, która nie miała pełnomocnictwa do jego sprzedaży, świadczą o braku nawet elementarnej staranności. W związku z tym, skarżący zasadnie został uznany za dłużnika celnego na podstawie art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego.Stan faktyczny
Skarżący R K został uznany za dłużnika celnego w związku z nielegalnym wprowadzeniem na polski obszar celny samochodu osobowego. Samochód ten został wprowadzony do obrotu handlowego z podrobionymi numerami identyfikacyjnymi i dowodem rejestracyjnym. Skarżący nabył pojazd i dokumenty od R J, a następnie pośredniczył w jego sprzedaży do komisu. W trakcie próby rejestracji pojazdu ujawniono fałszerstwo dokumentów. Organy celne uznały R K za dłużnika celnego, twierdząc, że nie dochował on należytej staranności przy nabyciu pojazdu. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenia faktyczne i prawne organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant Monika Tarasiewicz po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi R K na decyzję D I C we W z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości długu celnego w związku z nielegalnym wprowadzeniem na [...] obszar celny [...] oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] r. (sygn....), zatwierdzonym przez P O we W , W D –Ś KWP we W wyłączył do odrębnego prowadzenia z akt śledztwa prowadzonego przeciwko R J i innym, materiały dotyczące wprowadzenia na p ...obszar celny samochodu osobowego marki [...] , rok produkcji [...] , o przerobionym numerze nadwozia [...] , i wyłączone materiały przekazał N U C we W .
W trakcie prowadzonego przez P O we W śledztwa, związanego z ujawnieniem grupy przestępczej zajmującej się między innymi udzielaniem pomocy do przerobienia znaków identyfikacyjnych samochodów osobowych, ustalono, że R K w [...] r. nabył od R J tablice rejestracyjne o numerze[...] , fragment samochodu osobowego ze znakami identyfikacyjnymi [...] oraz odpowiadający tym cechom identyfikacyjnym dowód rejestracyjny pojazdu marki [...] . W dniu [...] r. R K kupił na giełdzie samochodowej we W samochód marki[...] , a następnie pośredniczył we wstawieniu tego pojazdu do komisu samochodowego Firmy [...] , prowadzonej przez S F w miejscowości P a, przy czym pojazd został wystawiony do sprzedaży już z oznaczeniami takimi, jak na częściach samochodowych i dokumentach nabytych od R J . Formalnie pojazd miała wystawić do sprzedaży jego właścicielka, figurująca w okazanych komisantowi dokumentach, T K .
Dnia [...] r. pojazd nabyła w firmie [...] D K , która złożyła w W K i S P w C wniosek o rejestrację auta. W wyniku procedury rejestracyjnej okazało się, że przedłożony dowód rejestracyjny (seria...) nie jest dokumentem oryginalnym, w związku z czym D K zwróciła zakupiony samochód firmie[...] , ta zaś zwróciła R K .
W ramach śledztwa prowadzonego przeciwko R J i innym (sygn....), K M P we W przejęła dokumentację S P w C , mającą związek z tym samochodem. W tymże postępowaniu, w dniu [...] r. R J postawiony został zarzut, że "...w ...r. we W po uprzednim okazaniu się podrobionym dowodem osobistym na nazwisko P C przekazał odpłatnie tablice rejestracyjne pojazdu o numerach [...] oraz fragment samochodu osobowego ze znakami identyfikacyjnymi[...] , a także odpowiadający tym cechom identyfikacyjnym podrobiony dowód rejestracyjny pojazdu marki[...] , czym pomógł R K w przerobieniu znaków identyfikacyjnych samochodu osobowego oraz wyłudzeniu w dniu [...] roku poświadczenia nieprawdy poprzez uzyskanie niezgodnej ze stanem faktycznym decyzji administracyjnej czasowej rejestracji pojazdu mechanicznego wydanej przez S C ."
Na podstawie dokonanych ustaleń N U C we W wszczął z urzędu postępowanie celne, uznając za stronę tego postępowania R K . Postępowanie to zakończono wydaniem w dniu [...] r. decyzji (Nr...) określającej wysokość długu celnego powstałego w związku z nielegalnym wprowadzeniem na polski obszar celny samochodu marki[...] .
Od tego rozstrzygnięcia odwołał się R K , zarzucając, że niesłusznie obciążono go długiem celnym, ponieważ nabył pojazd w dobrej wierze z zachowaniem należytej staranności; kupił go od R J w całości, a fałszerstwo było tak dobre, że nawet firma pośrednicząca profesjonalnie w handlu samochodami nie była w stanie tego ujawnić. Poza tym, P O we W nie przedstawiła odwołującemu się formalnie żadnych zarzutów, a postępowanie prowadzone przez P R w K w sprawie fałszerstwa numerów identyfikacyjnych pojazdu zostało umorzone. Jednocześnie R K wniósł o ściągnięcie akt o sygn. [...] z P R w K i dołączenie ich do akt sprawy.
Po rozpatrzeniu odwołania D I C we W , decyzją z [...] r. (Nr...), utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu powołał się w szczególności na przepis art. 210 § 3 Kodeksu celnego określający krąg dłużników przy nielegalnym wprowadzeniu towaru na polski obszar celny i stwierdził, że w myśl tego uregulowania dłużnikami są: 1) osoba, która dokonała nielegalnego wprowadzenia, 2) osoby, które uczestniczyły we wprowadzeniu i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że wprowadzenie to było nielegalne, 3) osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają podlegający należnościom celnym przywozowym towar nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie. Organ wywiódł, że nie ustalono ani osoby, która dokonała nielegalnego wprowadzenia, ani też osób, które pomagałyby przy nielegalnym wprowadzeniu. Tak więc, w myśl art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego, wszystkie osoby mieszczące się w kręgu posiadaczy takiego towaru odpowiadają za dług celny, o ile towar nabyli nie zachowując warunków należytej staranności.
Organ drugiej instancji stwierdził, że z kręgu dłużników wyłączono D K , która dokonała nabycia zarejestrowanego pojazdu w firmie handlowej profesjonalnie trudniącej się handlem samochodami i która poddała się procedurze weryfikacyjnej przy rejestracji nabytego pojazdu. Słusznie również z kręgu osób odpowiedzialnych za dług celny wyłączono właściciela firmy[...]\ . Natomiast zasadnie za dłużnika takiego uznano R K , który najpierw kupił dokumenty pojazdu, następnie od nieznanej osoby nabył pojazd nielegalnie wprowadzony na p obszar celny, a potem wprowadził go do obrotu handlowego.
D I C we W uznał jednocześnie, że wynik prowadzonego postępowania karnego o fałszerstwo numerów identyfikacyjnych samochodu ma znaczenie drugorzędne, albowiem bez znaczenia prawnego jest czy przestępstwa fałszerstwa znaków identyfikacyjnych dopuścił się osobiście R K , czy też inna osoba. Z tych względów wniosek dowodowy o dołączenie akt z P R w K w sprawie sfałszowania dowodu rejestracyjnego, którym D K posłużyła się przy rejestracji samochodu R , oznaczonego numerem rejestracyjnym[...] , uznał za niemający znaczenia dla postępowania celnego. Organ odwoławczy nie zakwestionował przy tym faktu umorzenia tego postępowania bez postawienia R K zarzutów. Organ wyjaśnił również, że w prowadzonym w P O śledztwie w sprawie grupy przestępczej trudniącej się wprowadzaniem do obrotu handlowego kompletów samochodowych znaków identyfikacyjnych oraz odpowiadających tym znakom dokumentów, zebrany został materiał dowodowy potwierdzający, że R K był jednym z nabywców takiego towaru.
W ocenie D I C we W , przy ustaleniu długu celnego istotne znaczenie miała okoliczność, że R K musiał mieć świadomość, że nabył pojazd o innych numerach identyfikacyjnych niż figurujące w nabytych wcześniej dokumentach, a okoliczności zawartych transakcji handlowych nie pozwalają na przyjęcie, że towar został nabyty z zachowaniem należytej staranności. Organ odwoławczy wskazał, że strona przyznaje, że zawierała transakcję nie z figurującą w dokumentacji T K , a z R J . Mimo że odwołujący się nabywał osobiście pojazd (jak sam to przyznaje), to ze sprzedającym nie zawarł umowy we własnym imieniu. Również we własnym imieniu nie wprowadzał samochodu do dalszego obrotu handlowego. Nadto, pojazd został przez komis zwrócony R K , a nie innym osobom. Co więcej, R K wobec organ , nie próbując nawet wytłumaczyć posługiwaniem się jej danymi osobowymi, a jednocześnie bezpodstawnie uznaje się za nabywcę i posiadacza towaru w dobrej wierze.
Na ostateczną decyzję R K złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W . Podniósł w niej błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżący najpierw zakupił dokumenty pojazdu, a następnie kupił od nieznanej osoby pojazd nielegalnie wprowadzony na p obszar celny, po czym wprowadził go do obrotu handlowego na p obszarze celnym, co w rzeczywistości nie miało miejsca i nie wynika ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego. Wskazał na dowolne przyjęcie przez organy, że przy zakupie spornego pojazdu skarżący nie zachował warunków należytej staranności, mimo że nie miał praktycznie żadnej możliwości wykrycia istniejącej wady. Co więcej, przy zakupie samochodu otrzymał dowód rejestracyjny z urzędowymi pieczęciami, a nawet oryginalną umowę kupna od poprzedniego właściciela, opatrzoną pieczątkami W K oraz U S . Podkreślił również, że samochód posiadał ważne ubezpieczenie. Skarżący powoływał się też na zeznanie M M , który podał do protokołu przesłuchania z dnia [...] r. "Numer silnika i nadwozia sprawdzaliśmy z dowodem rejestracyjnym, wszystko się zgadzało". Skarżący powołał się też na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2000 r. (V SA 2371/98), w którym znalazła się teza, że ocena należytej staranności, w której mowa w art. 210 § 3 pkt 3 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, nie powinna być dokonywana w oderwaniu od obiektywnych możliwości ustalenia na giełdzie samochodowej, czy samochód został legalnie wprowadzony na p ... obszar celny oraz czy jego sprzedawca posługuje się autentycznymi dokumentami. Skarżący powołał się na nieustalenie osoby, która dokonała nielegalnego wprowadzenia samochodu na obszar celny, i bezpodstawne zaliczenie skarżącego do kręgu posiadaczy odpowiadających za dług celny. Zdaniem skarżącego, organy niewłaściwie uznały, że fałszerstwo znaków identyfikacyjnych ma w sprawie znaczenie drugorzędne, gdy tymczasem to osoba, która dokonała fałszerstwa powinna być przede wszystkim uznana za dłużnika celnego. Według skarżącego, organy celne nie zapoznały się z aktami śledztwa P R w K w sprawie sfałszowania dowodu rejestracyjnego [sygn. akt [...] którym D K posłużyła się przy rejestracji przedmiotowego samochodu, mimo że akta te są ściśle związane ze sprawą i mogły ujawnić istotne okoliczności nieznane dotąd organowi wydającemu decyzję.
W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę D I C we W wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że w sprawie należało zastosować przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, mimo że rozstrzygnięcie wydane zostało po dniu 1 maja 2004 r. Stosownie bowiem do dyspozycji art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm.), przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.
Zgodnie z art. 2 § 2 Kodeksu celnego, wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków (w tym długu celnego) i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Obowiązki te są wskazane m.in. w art. 35 § 2, art. 36, art. 37, art. 39 i art. 180 § 2 Kodeksu celnego. W przypadku ich niedochowania, Kodeks celny w art. 9 § 1 stanowi, że wprowadzenie towaru nastąpiło nielegalnie. Natomiast w myśl art. 9 § 2 tej ustawy, jeżeli w trakcie kontroli celnej nie można ustalić, że wprowadzonym na polski obszar celny towarom, których ilość i rodzaj wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, zostało nadane przeznaczenie celne zgodnie z przepisami prawa celnego uznaje się, że towary te zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny.
Z kolei, w myśl postanowień art. 38 Kodeksu celnego, jeżeli towary zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny (bez zgłoszenia do odprawy celnej), organ celny podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu uregulowania ich sytuacji łącznie ze sprzedażą towarów.
Przepis art. 210 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego stanowi, że dług celny w przywozie powstaje w przypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Natomiast art. 210 § 3 pkt 3 tej ustawy określa krąg podmiotów, które mogą zostać przez organ celny uznane za dłużników celnych i tym samym strony postępowania celnego, w przypadku stwierdzenia przez organ celny, że towar został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny. Dłużnikiem celnym może być: 1) osoba, która dokonała nielegalnego wprowadzenia, 2) osoby, które uczestniczyły we wprowadzeniu, i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że wprowadzenie to było nielegalne, 3) osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają podlegający należnościom celnym przywozowym towar nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie.
W rozpatrywanej sprawie, mając na uwadze materiały przekazane przez W D –S KWP we W , jak i przeprowadzone postępowanie celne, organy celne miały – zdaniem D I C we W – podstawy do uznania R K za podmiot mieszczący się w kategorii dłużników w rozumieniu art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi, D I C we W stwierdził, że kwestia pierwotnej sprzedaży R K znaków identyfikacyjnych przez R J wynika z akt śledztwa (k. 82 i 89 wyłączonych i przekazanych U C we W przez W D-S KWP we W akt). Jest to jeden z zarzutów, jakie przedstawiono R J , do popełnienia których się przyznał. Nawet jednak jeśli przyjąć, że skarżący zakupił cały pojazd, już oznaczony fałszywymi znakami, to okoliczności jego nabycia przeczą uznaniu, że nabywca działał w dobrej wierze. Po pierwsze – jak zeznał skarżący – samochód nabył poza terenem giełdy ("Samochód ten stał przed giełdą" – zapis w protokole przesłuchania R K z dnia [...] r. – k. 77 akt wyłączonych i przekazanych U C we W ). Po drugie, pojazd nabył nie od właściciela figurującego w umowie (T K ), lecz od innej osoby (k. 27 i nast., k. 32 i nast. wspomnianych akt wyłączonych i przekazanych U C we W ). Po trzecie, skarżący nie zarejestrował pojazdu na siebie, ale próbował zbyć go poprzez firmę [...] S F , z danymi komitenta: T K . Takie zachowanie R K niewątpliwie świadczyło o tym, że nie dochował należytej staranności, wchodząc w posiadanie samochodu będącego przedmiotem postępowania celnego. Krąg dłużników odpowiedzialnych za dług celny, przy nielegalnym wprowadzeniu pojazdu na polski obszar celny, określa przepis art. 210 § 3 Kodeksu celnego. Organy nie ustaliły osoby, która nielegalnie wprowadziła pojazd na polski obszar celny (art. 210 § 3 pkt 1 Kodeksu celnego) ani osób, które uczestniczyły we wprowadzeniu i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że wprowadzenie to było nielegalne (art. 210 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego). W takiej sytuacji – stosownie do art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego – za dłużników uznaje się osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają podlegający należnościom celnym przywozowym towar nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie. R K został uznany za dłużnika właśnie na podstawie art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego.
Według organu odwoławczego, w kwestii odpowiedzialności R K za dług celny nie ma znaczenia kto podrobił znaki identyfikacyjne pojazdu, znaczenie ma natomiast dobra lub zła wiara przy nabyciu auta (wejściu w jego posiadanie). Nadto, wobec umorzenia postępowania prokuratorskiego prowadzonego przez P R w K , a tym samym wobec nieustalenia przez nią, kto faktycznie podrobił znaki identyfikacyjne, nie było konieczności zapoznawania się z aktami sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Oceniając zaskarżoną decyzję według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a."), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu indywidualnego aktu z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dała dostatecznych podstaw do uznania kwestionowanego aktu za nielegalny, gdyż organy celne nie uchybiły regułom postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a przy tym niewadliwie wskazały na przepisy prawa materialnego będące podstawą rozstrzygnięcia.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżący znalazł się w zbiorze podmiotów ujętych w art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego, a więc, czy stał się dłużnikiem z tytułu długu celnego w przywozie wskutek nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym (art. 210 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego). Trzeba bowiem zauważyć, że w kręgu dłużników w przywozie, w przypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym, ustawodawca umieścił nie tylko osoby, które dokonały nielegalnego wprowadzenia, czy osoby, które uczestniczyły we wprowadzeniu i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że wprowadzenie to było nielegalne, ale także osoby, które nabyły posiadały lub posiadają taki towar, i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie.
Organy celne niewadliwie ustaliły i przyjęły, że skarżący jest podmiotem, który nabył i posiadał samochód, co do którego skarżący – przy zachowaniu należytej staranności – mógł dowiedzieć się o nielegalnym pochodzeniu i wprowadzeniu tego towaru na polski obszar celny. Organy celne trafnie wywiodły, że o braku należytej staranności po stronie skarżącego przesądzają przede wszystkim okoliczności, w jakich skarżący nabył a następnie zbył sporny pojazd.
Na niezachowanie należytej staranności przez skarżącego wskazują już jego zeznania, opisujące okoliczności w jakich doszło do nabycia samochodu. Wobec znanej powszechnie, nagminnej praktyki wprowadzenia do obrotu – zwłaszcza na giełdach samochodowych – pojazdów pochodzących z kradzieży, przemycanych z zagranicy, składanych z różnych, często uzyskiwanych z przestępstwa, części – każdy nabywca, bez względu na to, czy jest to profesjonalista zajmujący się handlem pojazdami samochodowymi, czy też nabywca na własne potrzeby, powinien ze szczególną starannością podchodzić przede wszystkim do umów zawieranych z osobą nie legitymującą się stosownymi dokumentami, z osobą niewymienioną w dowodzie rejestracyjnym pojazdu jako właściciel auta a także z osobą niemającą pełnomocnictwa do sprzedaży samochodu stanowiącego własność osoby trzeciej.
Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie skarżący nie dochował nie tylko należytej, ale nawet elementarnej, zwykłej staranności w tym zakresie, gdyż – jak sam zeznał (k. 76-77 akt administracyjnych):
• dokonywał czynności prawnych z osobą legitymującą się wprawdzie dowodem osobistym (który, jak się później okazało, był skradziony), ale nie będącą ani właścicielem sprzedawanego auta, ani też nie mającą pełnomocnictwa upoważniającego do sprzedaży auta należącego do właściciela, który byłby jednocześnie mocodawcą;
• dał wiarę – niczym nie popartym – twierdzeniom osoby podającej się za sprzedawcę, że sprzedawca nabył ten samochód wcześniej, ale nie przerejestrował go na swoje nazwisko, stwierdzając przy tym, że handluje pojazdami;
• skarżący przystąpił do transakcji, mimo że – jak sam zeznał – sprzedający przekazał mu dowód rejestracyjny auta, w którym wpisana była T K , oraz umowę, która dotyczyła poprzedniej właścicielki, tj. T K .
Jeżeli zatem skarżący uczestniczył w czynności prawnej sprzedaży – mimo że sprzedawca nie był właścicielem figurującym w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, mimo że sprzedawca nie legitymował się, pochodzącym od właściciela, pełnomocnictwem do sprzedaży auta – organy celne miały dostateczne podstawy, by takie zachowanie skarżącego uznać nie tylko za niedołożenie należytej staranności, ale wręcz za rażące naruszenie elementarnych reguł staranności, jakiej wymaga się od każdej osoby zawierającej umowę przenoszącą prawo podmiotowe.
O niezachowaniu należytej staranności przez skarżącego w ustalonych okolicznościach dokonywania transakcji świadczy również jego dalsze postępowanie, albowiem po objęciu auta w posiadanie, nie podjął nawet próby weryfikacji dokumentów dotyczących nabytego samochodu, gdyż – jak wynika z zeznań skarżącego – nie rejestrował pojazdu i sprzedał go handlarzowi z C . Tymczasem okazało się, że wystarczyło zwrócenie się do prowadzącego rejestr pojazdów U M we W (jak to uczynił W K s P w C ), by dowiedzieć się, że dowód rejestracyjny spornego pojazdu nie jest dokumentem oryginalnym.
Przeprowadzone przez organy celne postępowanie wyjaśniające wykazało że – niezależnie od ustaleń postępowania karnego – skarżący nie zachował należytej staranności, o której mowa w art. 210 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego, a więc jego zachowanie nie zasługiwało na ochronę, jaką ustawodawca przewidział dla nabywców działających w dobrej wierze.
Trzeba przy tym zauważyć, że ustalenie odpowiedzialności skarżącego za dług celny na podstawie art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego nie wymagało jednoczesnego przesądzenia o odpowiedzialności za dług celny w imporcie także innych – wchodzących w rachubę według art. 210 § 3 Kodeksu celnego – osób (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2007 r., I GSK 2395/06, LEX nr 394295). Ponadto, jeżeli względem tego samego długu celnego występuje kilku dłużników, o których mowa w art. 210 § 3 Kodeksu celnego, są oni solidarnie zobowiązani do zapłacenia kwoty wynikającej z tego długu (art. 221 Kodeksu celnego). To zaś oznacza, że reprezentujące wierzyciela organy celne mogą żądać – wedle swego wyboru – spełnienia całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna (art. 366 § 1 Kodeksu cywilnego), a więc – jak w rozpoznawanej sprawie – także wyłącznie od skarżącego.
Skoro zarzuty postępowanie sądowe oraz zarzuty skargi nie dały dostatecznych podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, przeto – stosownie do dyspozycji art. 151 u.p.p.s.a. – należało orzec, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło