III SA/Wr 392/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędzia WSA Marcin Miemiec, , Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę. W dniu [...] r. obywatel [...] J. B. (zwany w dalszej części uzasadnienia "skarżącym") wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie wizy krajowej pobytowej, z terminem ważności od dnia [...] r. do dnia [...] r., z możliwością jednokrotnego przekraczania granicy, wydanej przez konsula RP w P., w celu wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu [...] r. skarżący złożył do Wojewody M. wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu [...] r. Wojewoda M. wydał skarżącemu wizę krajową pobytową na czas trwania postępowania, ważną do dnia [...] r. W związku z niewydaniem zezwolenia w tym czasie, Wojewoda M. wydał w dniu [...] r. stronie wizę krajową pobytową na czas trwania postępowania, ważną od [...] r. do dnia [...] r. W dniu [...] r. skarżący został zatrzymany przez funkcjonariuszy Straży Granicznej Republiki Czeskiej w N., w związku z pobytem na terytorium Czech, bez zezwolenia i przekazany następnie funkcjonariuszom Straży Granicznej RP w K. Z. W dniu [...] r. Komendant Straży Granicznej w K. Z., zobowiązał skarżącego do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia [...] r. Podstawą decyzji była regulacja art. 88 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 97 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w myśl której cudzoziemiec może być zobowiązany do opuszczenia terytorium RP, jeżeli niezgodnie z przepisami przekroczył granicę. Po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Wojewoda D. utrzymał w mocy opisaną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ drugoinstancyjny podniósł, że skarżący wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie jednokrotnej wizy krajowej pobytowej, z terminem ważności do dnia [...] r., która nie uprawniała do przekroczenia granicy z Polski do Czech. Wydane przez Wojewodę M. wizy krajowe pobytowe na czas trwania postępowania tzw. wizy proceduralne, również nie uprawniały do przekroczenia granicy z Polski do Czech. Wojewoda D. podkreślił, że skarżący w toku postępowania oświadczył, że zamierzał zaraz po odebraniu towaru ([...]) wracać do Polski. Zeznał ponadto, iż nie wiedział, że na podstawie wizy nie może pojechać do Czech. Jednocześnie oświadczył, iż posiada środki finansowe w ilości wystarczającej do opuszczenia Polski i chce dobrowolnie wykonać decyzję, którą otrzyma. W ocenie organu II instancji strona przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] r. powinna zaznajomić się z przepisami obowiązującymi w kraju docelowym, jak również dokładnie zapoznać się z otrzymanym od Konsula w P. dokumentem uprawniającym do wjazdu na terytorium Polski. Zarówno przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jak i w trakcie pobytu powinien zaznajomić się z posiadanymi dokumentami legalizującymi jego pobyt na tym terytorium. Organ odwoławczy zaznaczył, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenia zgody na pobyt tolerowany w rozumieniu art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz.U. z 2003 r. Nr 128, poz. 1176), a skarżący przekraczając granicę naruszył obowiązujące przepisy prawa. Organ II instancji podkreślił, że ani wiza krajowa na podstawie której skarżący wjechał na terytorium Polski, ani uzyskane dwukrotnie wizy proceduralne, nie uprawniały do swobodnego przekraczania granic terytorium Polski. Organ podkreślił, że wizy proceduralne, zgodnie z celem dla którego zostały wydane, mają zalegalizować pobyt cudzoziemca na terytorium RP do czasu wydania stosownego zezwolenia na pobyt. Ideą wydawania wiz proceduralnych jest zapewnienie legalnego pobytu osoby wnioskującej o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a nie umożliwienie swobodnego poruszania się po Strefie Schengen. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, J. B., reprezentowany przez pełnomocnika, wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonej decyzji autor skargi zarzucił naruszenie art. 97 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 pkt 6 Ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 234/2006, poz. 1694 ze zm.) poprzez nieprawidłowe zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym; art. 7 kpa, 77 kpa poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, zwłaszcza zbadania czy i w jaki sposób cudzoziemiec pouczony został o prawnych skutkach udzielenia mu wizy krajowej na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, oraz art. 9 kpa poprzez pominięcie, iż organ administracji wydający cudzoziemcowi wizę krajową, obowiązany był pouczyć cudzoziemca o skutkach prawnych wydanej decyzji administracyjnej. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, skarżący podniósł, że w odniesieniu do cudzoziemców podkreślany jest dodatkowy wymóg, aby przewidziane w art. 9 kpa informacje zostały udzielone w sposób dlań zrozumiały, tzn. także w zrozumiałym dla nich języku, czego w rozpoznawanej sprawie organy zaniechały. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu skargi organ podkreślił dodatkowo, że w toku całego postępowania strona aktywnie w nim uczestniczyła, przy pomocy tłumacza języka [...], otrzymywała również stosowne pouczenia w języku [...] na piśmie. Skarżący był zatem informowany i pouczany w zrozumiały dla niego sposób, składał również wnioski i oświadczenia, czego wyrazem są podpisane przez stronę protokoły pouczeń i przesłuchań. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego podniósł, na naklejce wizowej skarżącego znajdują się napisy w języku angielskim, francuskim i polskim i w ocenie strony, nie jest to wystarczające dla prawidłowego poinformowania cudzoziemca o przysługujących mu prawach i ograniczeniach związanych z nadanym wizą statusem. Dodatkowo pełnomocnik podniósł, że dokument, który posiadał skarżący w dniu zatrzymania, tj. [...] r. wydany na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach jest rodzajem wizy krajowej, a ta z kolei na mocy przepisów ustawy uprawnia do wjazdu i pobytu ciągłego na terytorium Polski, bądź kilku pobytów następujących po sobie, a zatem dopuszcza wjazdy i wyjazdy z tego terytorium. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zajął w sprawie następujące stanowisko. Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). W zakresie tak określonej kognicji, Sąd stwierdza, iż w wyniku wydania zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa. W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę wydania decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez skarżącego stanowi art. 97 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. 2006 r. Nr 234, poz. 1694). Zatem przepisy zawarte w tym akcie znajdują zastosowanie w sprawie. Zgodnie z treścią przytoczonych wyżej przepisów, obowiązujących w dacie orzekania w sprawie, cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli niezgodnie z przepisami przekroczył granicę, natomiast gdy z okoliczności sprawy wynika, że dobrowolnie wykona ten obowiązek, może być w drodze decyzji zobowiązany do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż podstawą faktyczną zobowiązania skarżącego do opuszczenia terytorium RP jest ustalenie, że skarżący w dniu [...] r. nielegalnie przekroczył granicę polsko – czeską, bowiem w tej dacie posiadał jedynie ważną wizę proceduralna, wydaną przez Wojewodę M., które nie upoważniała do przekraczania granic RP. Tymczasem, każdy obywatel państwa trzeciego, musi posiadać ważny dokument (wizę) legitymujący do przekraczania granic państwowych. Skarżący jako obywatel [...], nie mógł korzystać z uprawnień przysługujących w Strefie Szengen jedynie obywatelom Unii Europejskiej i swobodnie poruszać się po całym terytorium tej Strefy. Musiał posiadać dokument uprawniający do przekraczania granic pomiędzy Państwami Członkowskimi. Jak wynika z ustaleń organów orzekających, nie kwestionowanych przez stronę, skarżący – obywatel [...] – przybył do Polski legitymując się wydaną przez polskiego konsula w P. wizą krajową pobytową, ważną do dnia [...] r. Następnie, w związku z toczącym się z jego wniosku postępowaniem przed Wojewodą M. o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, wydane mu zostały dwie kolejne wizy krajowe pobytowe, na czas trwania tego postępowania, tj. odpowiednio od dnia [...] r. do dnia [...] r. i od dnia [...] r. do dnia [...] r. Zgodnie z art. 31 wiza krajowa uprawnia do wjazdu i ciągłego pobytu na terytorium Polski lub kilku pobytów następujących po sobie, trwających łącznie dłużej niż 3 miesiące. Natomiast stosownie do art. 61 ust. 3 ustawy, jeżeli co najmniej na 45 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej przez cudzoziemca wizie, złoży on wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, właściwy wojewoda wydaje cudzoziemcowi wizę krajową na okres postępowania w sprawie. Należy wyraźnie podkreślić, że jest to szczególny rodzaj wizy krajowej, tzw. "wiza proceduralna", uregulowana w części szczególnej ustawy, dotyczącej zezwolenia na zamieszkanie przez cudzoziemca na terytorium RP na czas oznaczony. Wiza ta ważna jest jedynie w okresie trwającego postępowania o udzielenie zezwolenia i służy legalizacji pobytu cudzoziemca na terytorium RP, do czasu rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na zamieszkanie. W treści dokumentu (również w rozpoznawanej sprawie) znajduje się napis w trzech językach – angielskim, francuskim i polskim: "tylko Polska". Sąd uznał za trafne stanowisko organów administracji obu instancji, że rzeczą cudzoziemca ubiegającego się o legalizację pobytu na terytorium państwa obcego, jest akceptacja zarówno przepisów prawnych obowiązujących na terenie takiego państwa, jak i warunków uzyskiwanych zezwoleń. W ocenie skarżącego, jeżeli warunki posiadanej przez skarżącego wizy proceduralnej, czy też napis znajdujący się na tym dokumencie nie był zrozumiały, to w interesie samej strony, winien on zażądać stosownych wyjaśnień. Zresztą, jak wynika z akt niniejszej sprawy, skarżący miał wiedzę na temat działających w Polsce organizacji pomagających cudzoziemcom przebywającym w Polsce i z pomocy takiej korzystał, choćby przy wnoszeniu odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić również fakt, że nie mógł zasługiwać na uwzględnienie zarzut skargi, jakoby przy uzyskiwaniu wizy proceduralnej skarżącemu nie zostały przedstawione stosowne i zrozumiałe dla strony wyjaśnienia przez organ administracji. Zarzut ten dotyczy bowiem postępowania toczącego się w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, przed Wojewodą M. Przedmiotem natomiast rozpoznawanej sprawy jest decyzja w sprawie zobowiązania do opuszczenia terytorium RP, wydana w drugiej instancji przez Wojewodę D. i tylko to postępowanie mogło być przedmiotem badania legalności przez Sąd. Odnośnie natomiast udzielania stronie zrozumiałych informacji, to w kontrolowanym postępowaniu w sprawie zobowiązania do opuszczenia terytorium Polski, nie doszło w tym zakresie do naruszenia jakichkolwiek norm proceduralnych. Skarżący brał aktywny udział w każdym etapie tego postępowania, również przy pomocy tłumacza z języka [...], otrzymał także pisemne pouczenie w języku [...]. Składał wnioski i oświadczenia, podpisał protokół przesłuchania, potwierdzającym tym samym fakt zapoznania się z jego treścią. W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne, przeprowadzone w sposób zgodny z procedurą administracyjną, pozwoliło na ustalenie, że w dniu [...] r. skarżący legitymował się jedynie wizą proceduralną, wydaną na czas do dnia [...] r. zezwalającą na przebywanie na terytorium Polski. Nie posiadał natomiast żadnych uprawnień zezwalających mu na swobodne przekraczanie granicy polsko – czeskiej. Przekraczając ją w dniu [...] r. skarżący naruszył warunki posiadanego zezwolenia, a zatem organ administracji zobowiązany był, na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, wydać decyzję o wydaleniu z terytorium RP. Wobec oświadczenia skarżącego o posiadaniu wystarczających środków finansowych i zobowiązaniu się do dobrowolnego wykonania wydanej decyzji, organ zastosował środek łagodniejszy – zobowiązanie do opuszczenia terytorium. Nie ma również w sprawie znaczenia fakt, że w dniu [...] r. skarżący uzyskał zezwolenie na zamieszkanie na terytorium Polski na czas oznaczony do dnia [...] r. stosownie bowiem do jednoznacznej treści art. 97 ust. 3 decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium RP powoduje z mocy prawa unieważnienie wizy krajowej, cofnięcie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz zezwolenia na pracę. Reasumując, Sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. Skarżący nie posiadając wizy uprawniającej go do swobodnego przekraczania granicy polsko – czeskiej, przekroczył tę granicę. Spełnione zatem zostały przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji, określone w art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Rozpoznając sprawę, sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., sąd oddalił skargę.