III SA/Wr 392/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, C, BE i CE I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty L. z dnia [...] r. nr [...] ; II. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na rzecz adw. P. W. kwotę [...] ([...]) złotych w tym 23% podatku VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Decyzją z dnia [...] (Nr [...]) Starosta L. cofnął M.R. (dalej skarżący) uprawnienia do kierowania pojazdami według kategorii B, C, BE, CE wskazując, iż nie poddał się badaniu lekarskiemu, na które został skierowany przez Starostę w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Postanowieniem z dnia [...] r. (Nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. odmówiło skarżącemu przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, a następnie kolejnym postanowieniem z tego dnia stwierdziło, iż odwołanie od tej decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu. Rozpatrując skargę na powyższe postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, C, BE, CE, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., wyrokiem z dnia [...] r., skargę oddalił (sygn. akt [...]). Orzeczenie stało się prawomocne w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w L. przesłał do Starosty L. kopię orzeczenia lekarskiego (Nr [...] r.) z dnia [...] r. z którego wynikało, że stwierdzono u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Datę ponownego badania wyznaczono na dzień [...] r. W związku z powyższym Starosta L., pismem (Nr [...]) z dnia [...] r., zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia mu posiadanego uprawnienia do kierowania pojazdami, w związku z istnieniem przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Następnie, wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy - Prawa o ruchu drogowym, decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]), cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami wg kategorii B, C, BE, CE, wskazując w uzasadnieniu, że uprawniony do badania kierowców lekarz stwierdził u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. W złożonym odwołaniu skarżący podniósł, iż na badania lekarskie został skierowany na skutek ukartowanych działań byłej żony i teściowej. Dodał też, że cofnięcie uprawnień pozbawiło go pracy, a tym samym możliwości płacenia alimentów na dzieci. Wskazał, ze ukończył kurs na koparko-ładowarkę, który umożliwi mu podjecie pracy, ale musi posiadać prawo jazdy. W związku z tym przeszedł wszystkie badania i nie stwierdzono u niego żadnych przeciwwskazań. Rozpoznając odwołanie, zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., SKO w L. utrzymało w mocy rozstrzygniecie podjęte przez organ I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W sprawie, przesłanką cofnięcia przedmiotowego uprawnienia jest stwierdzenie na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych. Wskazano w uzasadnieniu, że zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15), osoba badana lub podmiot kierujący na badania może w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia wnieść odwołanie od jego treści wraz z uzasadnieniem. Po jego wniesieniu i stosownie do § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia, uprawniony lekarz podmiotu odwoławczego wydaje, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania odwołania, nowe orzeczenie i jest ono ostateczne. Skoro więc skarżący w przepisowym terminie nie wniósł odwołania od wydanego w stosunku do niego orzeczenia lekarskiego to stanowiło ono dla Starosty L. podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentów zawartych w złożonym odwołaniu, podniesiono w uzasadnieniu, iż na obecnym etapie postępowania nie mają one żadnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Decyzja o cofnięciu uprawnień nie jest bowiem decyzją uznaniową lecz konsekwencją orzeczenia o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, którym to orzeczeniem starosta jest związany. Wskazano w tym miejscu, że skarżący skorzystał z prawa wniesienia odwołania od decyzji Starosty L. ([...]) z dnia [...] r. kierującej go na badania lekarskie. Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. skarżący wskazał, że wydana decyzja jest dla niego krzywdząca ponieważ kończąc w styczniu kurs na koparko - ładowarkę przeszedł wszystkie badania i nie stwierdzono u niego żadnych przeciwwskazań zdrowotnych. Niezależnie od tego wskazał, iż w związku z tym, że został pozbawiony możliwości wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. ponawia swoją prośbę o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Podniesiono, że okoliczność stwierdzenia - w wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. Oddział w L. - istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi stanowiła wystarczającą i samoistną podstawę do cofnięcia uprawnienia. W związku z tym, argumenty skarżącego dotyczące niekwestionowania jego stanu zdrowia podczas innych badań lekarskich oraz nieprowadzenia pojazdu po spożyciu alkoholu pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. W postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie dokonuje się bowiem weryfikacji orzeczeń lekarskich. W tej sytuacji, zdaniem organu, bez znaczenia dla rozpatrywanej spraw pozostają argumenty skarżącego. Podniesiono w odpowiedzi, że postępowanie w wyniku którego wydano zaskarżoną decyzję jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. Dlatego argumenty dotyczące przywrócenia terminu do uniesienia odwołania od tej decyzji nie dotyczą niniejszej sprawy. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł, że pismo z dnia [...] r. winno być potraktowane jako odwołanie od orzeczenia lekarskiego, ponadto podniósł, iż z akt nie wynika aby skarżący był poinformowany o prawie zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez samorządowe kolegia odwoławcze, jako organy wyższego stopnia w stosunku do organów decyzyjnych jednostek samorządu terytorialnego, w rozumieniu art. 17 pkt 1 kpa. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Wskazać należy, że kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., nie ograniczają zarzuty, czy wnioski skargi, jak również powołana przez skarżącego podstawa prawna. Sąd może zatem uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym. Biorąc pod uwagę przywołane kryteria kontroli sądowej, nie można było utrzymać w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 nr 108, poz. 908 ze zm., dalej: Prawo o ruchu drogowym), decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie min.: stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem (pkt 1); niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust.1 pkt 3-5 ustawy (pkt 4 lit. b). Jak wynika z powyższych przepisów, przesłanką wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, mogą być różne przyczyny. Każda z nich samoistnie, w sytuacji wystąpienia, powoduje utracenie przedmiotowego uprawnienia. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]), utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Starosta po raz drugi orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami wg kategorii B, C, BE. CE. Bowiem już ostateczną i prawomocną decyzją tego organu z dnia [...] (Nr [...]) Starosta L. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami według kategorii B, C, BE, CE z powodu nie poddania się badaniom lekarskim, na które został skierowany w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Drugą decyzją cofnięto przedmiotowe uprawnienia z powodu stwierdzenia przez uprawnionego lekarza -w wyniku badań lekarskich - u skarżącego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Wskazać należy, że decyzja z dnia [...] r. (pierwsza) o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi wydana został na czas nieokreślony, ma więc moc obowiązującą do momentu prawomocnego rozstrzygnięcia o przywróceniu cofniętego uprawnienia. Skoro więc skarżącemu cofnięto w 2010 r. uprawnienia według kategorii B, C, BE, CE z powodu nie podania się kontrolnemu badaniu lekarskiemu, to nie można było ponownie zastosować tej samej instytucji odnośnie tej samej kategorii prawa jazdy z powody negatywnego wyniku przeprowadzonego badania lekarskiego. Są to wprawdzie dwie różne przyczyny cofnięcia uprawnienia, lecz ponowne zastosowanie w istocie tej samej instytucji (cofnięcia uprawnienia wg tej samej kategorii) czyni decyzję z dnia z dnia [...] r., utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. niewykonalną. Uznać należy w konsekwencji postępowanie w tym przedmiocie za bezprzedmiotowe. Jak wynika z akt sprawy, w pismach kierowanych do Starosty L. (pismo z dnia [...] i [...] r.) skarżący podnosi, że niezasadnie został pozbawiony uprawnienia, bowiem potwierdzają to wyniki wskazanych przez niego badań lekarskich. W tej sytuacji organ pierwszej instancji winien – gdy przedmiotowe uprawnienie zostało już skarżącemu cofnięte – rozważyć jaki był cel podjętych działań przez skarżącego, czy w istocie strona nie domagała się przywrócenia utraconego uprawnienia. W konsekwencji organ winien rozważyć ewentualnie możliwość wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenia cofniętego już wcześniej uprawnienia – prawa jazdy i umorzenia postępowania w przedmiocie powtórnego cofnięcia przedmiotowego uprawnienia, a następnie dopiero podając stosowne rozstrzygniecie. Wskazać należy także dodatkowo, że pełnomocnik skarżącego podnósł okoliczność braku dowodu zapoznania się strony z materiałem sprawy, w tym orzeczeniem lekarskim, w konsekwencji, że pismo z dnia [...] r. winno być potraktowane także jako odwołanie od orzeczenia lekarskiego. Organ drugiej instancji procedując w sprawie nie naprawił powyższych uchybień w zakresie postępowania organu pierwszej instancji, w tym ustalenia stanu faktycznego. Prowadząc ponownie postępowanie organy uwzględnią przedstawione w niniejszym uzasadnieniu uwagi odnośnie przeprowadzonego postępowania. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie II znajduje oparcie w art. 152 p.p.s.a.