III SA/Wr 392/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r., na posiedzeniu niejawnym, w Wydziale III, wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...].04.2014 r., Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony postanawia: umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 8 lipca 2014 r., referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał W. S. (zwanemu dalej "stroną", "skarżącym", "zainteresowanym" lub "wnioskodawcą") prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Zarządzeniem z dnia [...] lipca 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła adwokata B. W. jako pełnomocnika procesowego wnioskodawcy z urzędu. W związku ze formułowanym, w piśmie procesowym skarżącego z dnia [...] sierpnia 2014 r., wnioskiem o zmianę osoby pełnomocnika procesowego z urzędu (z jednoczesnym wypowiedzeniem w tym piśmie umocowania adwokatowi B. W.), Sąd – w piśmie z dnia [...] września 2014 r. (doręczonym adresatowi w dniu [...] września 2014 r.) – poinformował wnioskodawcę, że o zmianę pełnomocnika powinien wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej. W skardze kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu z dnia 29 października 2014 r., oddalającego skargę na oznaczone w sentencji niniejszego postanowienia orzeczenie Dyrektora Izby Skarbowej we W., sporządzonej samodzielnie przez skarżącego, zawarł on również wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w celu sporządzenia kasacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej, w skrócie, "p.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – wedle § 2 w art. 245 powołanej ustawy procesowej – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie natomiast z art. 239 pkt 4) p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W kontekście dopiero co powołanych unormowań, dobitnego podkreślenia wymaga, że prawo pomocy zostało już przyznane przez zainteresowanemu postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2014 r. i to w zakresie maksymalnym, jaki w ogóle przewiduje prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bo obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata. Co do ponowionego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd stwierdził, że strona – w obecnie toczącym się, w następstwie wydania wyroku w jej sprawie – postępowaniu korzysta z prawa pomocy przyznanego jej już przecież na wcześniejszym etapie postępowania w sprawie. Aktualnie prowadzone postępowanie jest bowiem procesową kontynuacją postępowania wcześniejszego, zainicjowanego skargą tej strony na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. W odniesieniu zaś do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata wskazać należy, że skarżący w obecnie toczącym się postępowaniu również korzysta z prawa pomocy, w formie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego (adwokata), przyznanego we wcześniej wskazanym postanowieniu referendarskim. Aktualnie toczące się postępowanie międzyinstancyjne jest wszak procesową kontynuacją postępowania zakończonego wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, zainicjowanego skargą strony. Odnosząc się do sformułowanego przez stronę wniosku o zmianę osoby wyznaczonego z urzędu dla niej adwokata, przypomnieć należy, że Sąd nie ma kompetencji do zmiany osoby wyznaczonego z urzędu pełnomocnika lub przyznania kolejnego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, w sytuacji gdy dotychczasowe prawo pomocy w tym zakresie obowiązuje. Rola Sądu w kwestii prawa pomocy ogranicza się bowiem jedynie do jego przyznania (ale bez możliwości oznaczenia konkretnej osoby pełnomocnika) lub do odmowy przyznania tego prawa. Sąd nie ma wpływu na to, jaką osobę organ samorządu właściwej korporacji wyznaczy na pełnomocnika dla strony. Podejmowanie decyzji w tym zakresie (w tym potencjalnie wyznaczenie innego pełnomocnika) należy do suwerennej prerogatywy danego organu samorządu zawodowego. Tylko ten organ (a nie Sąd) może być adresatem zarzutów kierowanych przez stronę pod adresem wyznaczonego pełnomocnika. Tylko do tego organu (Okręgowej Rady Adwokackiej w W.) należy więc kierować ewentualne wnioski (należycie umotywowane) o zmianę osoby pełnomocnika. Godzi się zauważyć, iż o takiej możliwości Sąd informował już wcześniej zainteresowanego (po raz ostatni, na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie). Podsumowując stwierdzić trzeba, że w przedmiotowej sprawie skarżący korzysta z przyznanego mu już wcześniej prawa pomocy, i to w pełnym zakresie. Nadal są zatem zachowane, przysługujące stronie (w jej sytuacji rodzinnej i materialnej), gwarancje realizacji prawa do sądu. Istotny przy rozpoznaniu aktualnego, ponowionego wniosku jest fakt, iż prawo pomocy we wnioskowanym zakresie (tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego) zostało już stronie przyznane prawomocnym postanowieniem referendarskim z dnia 8 lipca 2014 r. i uprawnienie to pozostaje aktualne. Dlatego też postępowanie wszczęte formalnie wnioskiem strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, sformułowanego w treści skargi kasacyjnej, uznać należało za bezprzedmiotowe. W konsekwencji, na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3) p.p.s.a., Sąd postanowił to postępowanie umorzyć. Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło wyraz w sentencji postanowienia.