III SA/Wr 396/11

PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-02-03

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości składkowych wobec ZUS, gdy wykazuje ona brak możliwości poniesienia kosztów postępowania, a sprawa dotyczy ubezpieczeń społecznych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Jednakże zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest obligatoryjne i wniosek o nie jest bezprzedmiotowy. W ramach prawa pomocy ustanowiony z urzędu może być tylko jeden pełnomocnik, którego wybór należy do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą w likwidacji, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości składkowych wobec ZUS. Skarżący wykazał trudną sytuację finansową, w tym niskie dochody, zadłużenie, chorobę żony oraz brak majątku. Wniosek dotyczył pomocy po wyroku oddalającym skargę.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego; umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi C. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [---] nr [---] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego; 2. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący, po wyroku oddalającym skargę, wniósł o zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego wskazując, że nie posiada środków na poniesienie tych wydatków. Prowadzona przez niego działalność gospodarcza przyniosła mu bardzo duże straty z powodu nierzetelnych inwestorów. Żona jest poważnie chora, co wiąże się ze znacznymi kosztami leczenia. Oboje małżonkowie – jak wskazał wnioskodawca – są ludźmi starszymi (ur. w 1945 i 1952 r.), schorowanymi i nie mają możliwości podjąć dodatkowej pracy. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzą razem z dorosłą córką, która jest bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Żadna z osób nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Dochody rodzina wnioskodawcy uzyskuje z tytułu emerytury jego żony w wysokości 500 zł i wynagrodzenia skarżącego z umowy o pracę 1.850 zł. Skarżący wyjaśnił, że z wynagrodzenia, po potrąceniu pożyczki zakładowej, kredytu konsolidacyjnego, nie pozostaje żadna wolna kwota. Jako znane z urzędu – z akt administracyjnych i sądowych sprawy – wskazać trzeba, że działalność gospodarcza w zakresie usług hydraulicznych jest w likwidacji. Wynagrodzenie netto w miesiącach marzec, kwiecień, maj 2011 r. wynosiło średnio około 1.300 zł. Prowadzona jest z niego egzekucja należności wobec ZUS. Skarżący z rodziną zajmuje mieszkanie kwaterunkowe, na którego wykupienie zaciągnął kredyt. Poza tym zadłużył się też na potrzeby poniesienia kosztów leczenia żony i córki i spłaty zaległości czynszowych. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższe skarżący wykazał. Jego rodzina uzyskuje dochody, które pozwalają na pokrycie bieżących wydatków, nie dają jednak szans na poczynienie oszczędności. Uwzględnić też należało, że spłacane kredyty, nie zostały zaciągnięte na cele konsumpcyjne, ale na opłacenie koniecznych wydatków związanych zabezpieczeniem potrzeb mieszkalnych i leczeniem. Ponadto na obecnym etapie postępowania podjęcie kolejnych czynności jest możliwe tylko z pomocą profesjonalnego pełnomocnika. W tych okolicznościach zatem uzasadnione byłoby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże zwrócić należy uwagę, o czym był już skarżący informowany w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 28 września 2011 r., na skutek wniosku o zwolnienie kosztów sądowych, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych jest bezprzedmiotowy. Wskazać też należy, że skarżący w żądaniu wniosku wskazał jednocześnie ustanowienie radcy prawnego i adwokata. W ramach prawa pomocy ustanowiony z urzędu może być tylko jeden pełnomocnik. W związku z tym jego wyboru w granicach żądania wniosku dokonał rozpoznający wniosek Referendarz sądowy. Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3, art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.,

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło