III SA/Wr 398/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-11-03
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Maciej Guziński, Magdalena Jankowska-Szostak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji) w sytuacji, gdy wcześniejszy wyrok sądu administracyjnego uchylił decyzję utrzymującą w mocy decyzję o zameldowaniu na pobyt stały, wskazując na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ uchylenie poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny i wskazanie na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części uzasadniało przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Sąd administracyjny nie stwierdził przesłanek do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 k.p.a., ponieważ sprawa nie stała się bezprzedmiotowa, a strona inicjująca postępowanie nie wnioskowała o jego umorzenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K S na decyzję Wojewody D, która uchyliła decyzję Prezydenta W o zameldowaniu M S na pobyt stały i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący K S twierdził, że postępowanie powinno zostać umorzone, ponieważ M S faktycznie zamieszkuje w innym miejscu. Organ odwoławczy uzasadnił swoją decyzję koniecznością ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zgodnie z wcześniejszym wyrokiem WSA we Wrocławiu, który uchylił poprzednią decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant Renata Sawińska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K S na decyzję W D z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zameldowania M S na pobyt stały oddala skargę.
Wojewoda D decyzją z dnia [...] r. nr [...], uchylił decyzji Prezydenta W z dnia [...] r. nr [...], orzekającą o zameldowaniu M S na pobyt stały w lokalu w [...] we W i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Organ powołał w uzasadnieniu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] r. (sygn. akt [...]), uchylający decyzję Wojewody D z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W z dnia [...] r. nr [...], orzekającą o zameldowaniu M S na pobyt stały w lokalu w [...] we W. Organ stwierdził, że postępowanie administracyjne w tej sprawie powinno być przeprowadzone ponownie z uwzględnieniem aktualnego stanu faktycznego sprawy i argumentów podniesionych w uzasadnieniu orzeczenia Sądu.
K S zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Stwierdził, że M S zamieszkiwała i nadal zamieszkuje u swoich [...] w domu jednorodzinnym, który im podarowała. W okresie małżeństwa również tam zamieszkiwała i nie interesowała się swym mężem, będącym [...] skarżącego. Skarżący uważa zatem, że w sprawie powinna być wydana decyzja o umorzeniu postępowania. Fakt zamieszkiwania M S w innym miejscu, w domu przy ul. [...] we W, gdzie ma ona swe centrum życiowe, jest bezsporny. Obecnie M S dysponuje mieszkaniem jej [...], przy ul. [...] we W.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że decyzja nie rozstrzyga sprawy, a ma na celu wyczerpujące i obiektywne wyjaśnienie okoliczności sprawy. W związku z wyrokiem z dnia [...] r. konieczne było uchylenie decyzji I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zakres postępowania wyjaśniającego, jakie należy przeprowadzić w sprawie, obejmuje bowiem znaczną część tego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę zważył, co następuje.
Według art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej także dalej u.p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.
Podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Według tego przepisu, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W rozpatrywanej sprawie zapadł już prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] r. (sygn. akt [...]), mocą którego uchylono decyzję Wojewody D z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W z dnia [...] r. nr [...], orzekającą o zameldowaniu M S na pobyt stały w lokalu w [...] we W.
Sąd uchylając zaskarżoną decyzję stwierdził w uzasadnieniu powołanego wyroku, że organy orzekające naruszyły przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszyły art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Wzięto pod uwagę jedynie interes M S, pomijając interes skarżącego, w sytuacji niewyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych.
Organy orzekające nie wzięły także pod uwagę istotnej kwestii w świetle art. 9 ust. 2 b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu. Nie ustalono natomiast w postępowaniu administracyjnym, czy M S w zamieszkiwała w lokalu w [...] w czasie, gdy wnioskowała o zameldowanie jej tam na pobyt stały.
Z uwagi na to, że postępowanie dowodowe nie wyjaśniło w szczególności, że M S spełniała dyspozycję art. 9 ust. 2 b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Sąd stwierdził, że wskazane uchybienia powinny być sprostowane w postępowaniu administracyjnym, a braki w ocenie zgromadzonych dowodów powinny być usunięte. Zgodnie z art. u.p.p.s.a., ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu (zawarte w uzasadnieniu) wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna polega na wyjaśnieniu treści przepisów prawnych i odniesieniu tych przepisów do rozpatrywanej sprawy w sposób logicznie powiązany z treścią podjętego orzeczenia. Na podstawie dokonanej oceny prawnej sąd formułuje wskazania co do dalszego postępowania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ administracji. Celem tych wskazań jest uniknięcie ponownego popełnienia błędów w postępowaniu administracyjnym oraz określenie kierunku tego postępowania.
Wykonując owe wiążące dyspozycje Sądu organ II instancji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie jest konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji. Jej rozstrzygnięcie wymaga bowiem uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Wyczerpuje to dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a. Sąd stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie organ II instancji miał kompetencję do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Zarzut skargi jest zatem w tym zakresie bezpodstawny.
Kwestię umorzenia postępowania administracyjnego, reguluje to art. 105 k.p.a., według którego: gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (§ 1); organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym (§ 2). Sąd stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania, określone w tym przepisie. Sprawa nie stała się bowiem bezprzedmiotowa; a strona, na której żądanie wszczęto postępowanie administracyjne, czyli M S, nie wystąpiła o umorzenie postępowania. Sąd stwierdza zatem bezzasadność żądania skargi w tym zakresie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło