III SA/Wr 399/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [---] nr [---] w przedmiocie odmowy umorzenia składek z tytułu ubezpieczeń społecznych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego; 2. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie radcy prawnego z urzędu wskazując, że obecnie nie ma żadnego źródła dochodów, umorzone zostały prowadzone wobec strony postępowania egzekucyjne z uwagi, że z egzekucji nie uzyskano by kwoty wyższej niż koszty egzekucyjne. Umorzone również zostały zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku VAT. Strona nie złożyła oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, w związku z tym, z uwagi na przedmiot sprawy, przyjęte zostały do rozpoznania wniosku dane znane z urzędu –z treści zaskarżonej decyzji oraz z akt administracyjnych sprawy, które zawierają oświadczenia i dokumenty odzwierciedlające stan majątkowy, finansowy i rodzinny strony z czerwca 2012 r. Wynika z nich, że skarżąca zakończyła działalność gospodarczą w grudniu 2009 r. W 2011 r. nie uzyskała żadnych przychodów. Mieszka z matką, której dochód ze stosunku pracy wynosi 1.048,92 zł netto i z ojcem będącym zarejestrowanym jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Strona choruje na niedoczynność tarczycy, w związku z czym ponosi wydatki na leki. Powyższy wniosek należało ocenić jako uzasadniony. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przede wszystkim o braku jakichkolwiek wolnych środków świadczy wysokość dochodów w budżecie domowym. Jedynym dochodem rodziny jest wynagrodzenia matki, wynoszące niewiele ponad 1.000 zł. Strona nie ma pracy, nie ma też majątku, z którego mogłaby pozyskać środki na opłacenie kosztów swego udziału w niniejszej sprawie. Jednakże, co do zakresu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, to na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e/ p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, która skarży działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Z regulacji tej wynika zatem, że wnioskująca, wnosząc skargę na decyzję wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, była i pozostaje zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy samego prawa. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Wyjaśnić wypada, że fakt uznania wniosku o przyznanie prawa pomocy za zasadny w oparciu o dane przyjęte do rozstrzygnięcia w drodze decyzji, która jest przedmiotem skargi, nie jest jednoznaczne z oceną zasadności tej skargi. Instytucja umorzenia zaległości z tytułu ubezpieczeń społecznych przewidziana jest bowiem odrębnymi przepisami prawa, przewidującymi odmienne przesłanki. Z kolei kontroli co do prawidłowości zastosowania tych przepisów dokonuje Sąd. Oceniając zatem przedmiotowy wniosek za zasadny, prawo pomocy należało przyznać przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., natomiast postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych umorzyć, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.