III SA/Wr 401/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędzia NSA Anna Moskała Protokolant specjalista Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu oddala skargę w całości. UZASADNIENNIE Decyzją z [...] lipca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej SKO, Organ II Instancji) po rozpatrzeniu odwołania z [...] czerwca 2019 r., wniesionego przez W.M. (dalej skarżący, strona), od decyzji z [...] maja 2019 r. Prezydenta Miasta L.(dalej organ I instancji), w sprawie ustalenia kosztów w wysokości 150,00 zł związanych z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu marki Mercedes nr rejestracyjny [...] w dniu [...] lutego 2019 r. z ul. Ś. P. w L. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm., dalej k.p.a.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania spornego rozstrzygnięcia doszło wobec zaistnienia następujących faktów; W dniu 7 lutego 2019 r. o godzinie 12.12, wezwano lawetę w związku z ujawnionym na ulicy Św. P. w L., wykroczeniem popełnionym przez kierującego pojazdem Mercedes nr rej. [...]. Auto było zaparkowanie na miejscu gdzie obowiązuje zakaz zatrzymywania (znak drogowy B - 36 i T-24). Dyspozycja usunięcia (odholowania) ww. pojazdu przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej w L. została zgłoszona przez dyżurnego operacyjnego Straży Miejskiej w L. firmie B (dyspozycja nr [...]). Do nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu zgłosił się w dniu 7 lutego 2019 r. o godzinie 12.40 W. M. (osoba dysponującą pojazdem w dniu 7 lutego 2019 r.). Został on ukarany mandatem karnym. W związku z ujawnieniem się użytkownika pojazdu dyżurny operacyjny o godzinie 12.40 odwołał wezwaną lawetę. Interwencję zakończono o godzinie 13.00. O godzinie 12.45 na miejsce przyjechała laweta o nr rejestracyjnym DL [...] firmy B . w L., co potwierdził także W. M. Przedstawiony stan faktyczny został ustalony na podstawie przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając zaskarżoną decyzję przywołało treść art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm., dalej p.r.d., ustawa), § 1 pkt 3 oraz § 2 uchwały Rady Miejskiej w L. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. w sprawie ustalenia na rok 2019 wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2019 r., poz. 301, dalej uchwała Rady Miejskiej w L.), § 2 ust. 1 - 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2285, dalej rozporządzenie). SKO wyjaśniło, że dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy - konieczne było dokonanie bezspornych ustaleń dotyczących rzeczywistego powstania kosztów związanych wydaniem w dniu 7 lutego 2019 r. dyspozycji Nr [...] usunięcia pojazdu marki Mercedes o nr rejestracyjnym [...] z ul. Św. P. w L. Ponieważ rozpoznawana sprawa dotyczy solidarnego nałożenia na strony obowiązku o charakterze finansowym, to należy przyjąć, że poczynione przez organ administracji ustalenia, co do wszystkich okoliczności mających wpływ na zasadność nałożenia tego obowiązku (czyli faktów prawotwórczych), muszą zostać wszechstronnie wyjaśnione i rozpatrzone oraz muszą znaleźć odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie, w kontekście oceny okoliczności faktycznych stanowiących podstawę do zastosowania art. 130a ust. 2a ustawy, organ I instancji przeprowadził należycie postępowanie mające na celu bezsporne ustalenie, czy zgłoszenie dyspozycji Nr [...] w rzeczywistości spowodowało powstanie kosztów. Zdaniem Kolegium, przyjęcie jedynie zgłoszenia dyspozycji przez firmę świadczącą usługi holownicze samo w sobie nie generuje kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 2a ustawy. Koniecznym jest zatem w każdym przypadku bezsprzeczne ustalenie, że holownik przyjechał na miejsce wezwania (dyspozycji) do odholowania danego pojazdu i wskutek jego przyjazdu (podjętej interwencji) rzeczywiście w ten sposób powstały koszty. SKO podkreśliło, że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu marki Mercedes o nr rejestracyjnym [...] o godzinie 12.12, spowodowało wyjazd holownika, i dopiero po tym fakcie o godzinie 12.40 wydano dyspozycję odstąpienia od usunięcia pojazdu, w związku ze stawieniem się o godzinie 12.40 W. M. Holownik przyjechał o godzinie 12.45 a o 13.00 zakończono interwencję z udziałem W. M., podczas której stwierdzono popełnienie wykroczenia oraz nałożono mandat karny. Organ II instancji wskazując na treść art. 13 a ust. 2 a ustawy stwierdził, że powyższego przepisu jasno wynika, że powstałe koszty od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do momentu odstąpienia od tej dyspozycji ponosi właściciel pojazdu solidarnie z osobą we władaniu której znajdował się pojazd w chwili odstąpienia od usunięcia, którym dokonano wykroczenia. SKO dodało, że z punktu widzenia organu istotne jest także to, iż W.M. został ukarany prawomocnym mandatem karnym za parkowanie pojazdu w miejscu gdzie istnieje znak drogowy zakaz zatrzymywania. Organ II instancji wyjaśnił, że wysokość kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu została ustalona na podstawie § 2 uchwały Rady Miejskiej w L. Dodatkowo SKO wyjaśnił, że przepisy ustawy, nie pozwalają przy orzekaniu w przedmiocie nałożenia opłaty na jakąkolwiek uznaniowość, w tym na ustalenie wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w zależności od stopnia zawinienia, rodzaju przewinienia bądź zależnie od tego, na jakim etapie usuwania właściciel powrócił do pojazdu. Z powyższą decyzją nie zgodził się strona i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji oraz umorzenie postępowania. Ponadto wniósł o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu na podstawie art. 130a ust. 2a ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie stanowi podstawy do obciążania właściciela pojazdu jakimikolwiek kosztami. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, następnie cofniętej, spowodowało powstanie kosztów. W opinii skarżącego w sprawie należało ustalić, czy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało podjęcie rzeczywistych działań zmierzających do jej wykonania i jakie koszty z tym się wiązały, w szczególności zaś, czy pojazd holujący wyjechał na wezwanie i jaką odległość pokonał w związku z tym wezwaniem, do chwili odwołania wezwania. Skarżący podkreślił, że B ma siedzibę w L. przy ul. H. [...] w L., a więc ok. 2 kilometrów od miejsca zgłoszenia przy ul. Św. P. w L. Zdaniem strony z akt sprawy nie wynika, czy pojazd wyjechał z siedziby firmy, czy też w momencie wezwania znajdował się w innym miejscu np. przy ul. Św. P. Przy tym w aktach brak jest raportu drogowego dla pojazdu holowniczego marki Man o numerze rejestracyjnym [...], z którego jednoznacznie wynikałoby, jaką trasę pokonał pojazd, z godziną wyjazdu. Nie ma dowodów potwierdzających godzinę zlecenia i odwołania lawety. Skarżący stwierdził, że nawet, jeżeli pojazd holowniczy pokonał pewną odległość w celu wykonania zlecenia holowania, ale nastąpiło to już po odwołaniu zlecenia, to kosztów tych nie można zarachować na poczet kierowcy pojazdu, który miał być usunięty. Te koszty zostały bowiem spowodowane spóźnioną reakcją firmy holującej na odwołanie dyspozycji usunięcia pojazdu. Skarżący uzasadniając swoje stanowisko przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko zawarte w decyzji o wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018 poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] maja 2019 r. o ustaleniu kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu w wysokości 150 zł. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 130a ust. 2a ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2018 r., poz. 1990 ze zm.), zgodnie z którym od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (art. 130a ust. 10h w/w ustawy). Mając na uwadze treść art. 130a ust. 2a p.r.d. wskazać należy, iż samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu nie stanowi podstawy do obciążania jakimikolwiek kosztami. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji spowodowało powstanie kosztów. Obciążenie kosztami wydania decyzji o usunięciu pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może nastąpić zatem jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki: 1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1- 2 art. 130a ustawy; 2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie i 3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 - 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2285) usunięcie pojazdu z drogi rozpoczyna się z chwilą wydania uprawnionej jednostce dyspozycji usunięcia pojazdu. Uwzględniając treść przytoczonych wyżej przepisów, stwierdzić należy, że warunkiem wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te rzeczywiście powstały. Istotna jest zatem "wysokość rzeczywiście" poniesionych kosztów. Z akt sprawy, a w szczególności z: - dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] wydanej przez Straż Miejską w L.; - pisma [...] Straży Miejskiej w L. z dnia [...]lutego 2019 r., o okoliczności dot. wykroczenia drogowego; - dokumentu poświadczającego wykonanie usługi przez B z dnia [...] lutego 2019 r. oraz obciążenie kosztami odstąpienia od usunięcia pojazdu marki Mercedes nr rejestracyjny [...]; - protokołu przesłuchania strony W. M. z dnia [...] marca 2019 r.; - protokołu przesłuchania świadka, strażnika Straży Miejskiej W. B. w dniu [...] kwietnia 2019 r.; - protokołu przesłuchania świadka, strażnika Straży Miejskiej R.W. w dniu [...] kwietnia 2019 r. (znajdujących się w nieponumerowanych aktach postępowania administracyjnego) wynika, że w dniu [...] lutego 2019 r. na ulicy na ulicy Ś. P. w L. skarżący zaparkował pojazd marki Mercedes o nr rejestracyjnym [...] na miejscu gdzie obowiązuje zakaz zatrzymywania (znak drogowy B - 36 i T-24). Dyspozycja usunięcia pojazdu skarżącego została wydana ok godz. 12.12 Dyspozycja ta została odwołana o godz. 12.40 wobec pojawienia się kierowcy (dwadzieścia osiem minut po jej wydaniu). Laweta przyjechała na miejsce o godz. 12.45 (pięć minut po odwołaniu), po czym odjechała do bazy. Skarżący obciążony został kosztami "związanymi z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu" w wysokości 150 zł. Sąd zgodził się z organem (mając na uwadze szczegółowo przeprowadzone w tym zakresie postępowanie wyjaśniające), że zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 130a ust. 2a p.r.d. warunkujące obciążenie skarżącego kosztami "związanymi z odstąpieniem od usunięcia na parking strzeżony pojazdu", stwierdził również, że w rozważaniach organu są ustalenia co do ich wysokości. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ obciążył skarżącego kosztami w wysokości 150 zł. mając na uwadze treść uchwały Rady Miejskiej w L. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. w sprawie ustalenia na rok 2019 wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2019 r., poz. 301). podjętej na podstawie min. przywołanego już art. 130a ust. 6 p.o.r.d. W uchwale tej ustalono wysokość stawek kwotowych opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi, w granicach administracyjnych Miasta L. Odnośnie pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t – za usunięcie ustalono kwotę 300 zł (§ 1 ust. 3). Ustalono nadto wysokość stawek kwotowych kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie tych kosztów, w wysokości 50 % stawek kwotowych za ich usunięcie określonych w § 1. (§ 2). Tym samym koszt " odstąpienia od wykonania usługi usunięcia pojazdu" wynosił 150 zł. Nie uszło uwadze Sądu, że w aktach sprawy znajduje się dokument (dowód) poświadczający wykonanie usługi w postaci "dojazd odstąpienie usunięcia pojazdu Mercedes nr rej. [...]" - a zatem niewątpliwie pojazdu, zaparkowanego przez skarżącego - w dniu [...] lutego 2019 r. o godz. 12 40 przez B w L. Z dokumentu tego wynika, że koszty wykonania ww. usługi opiewały na kwotę 150 zł., dokładnie na taką jak wymierzył skarżącemu organ. Zdaniem Sądu jest to więc "rzeczywista" kwota kosztów powstałych w związku z odstąpieniem od wykonania usługi usunięcia pojazdu który zaparkował skarżący. Tym samym organ słusznie przyjmując, że w sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 130a ust. 2a p.r.d. przy obciążeniu skarżącego kosztami wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, wziął pod uwagę nie tylko treść przywołanej uchwały Rady Miejskiej L. Nr [...] z dnia 27 grudnia 2018 (150 zł), ale również wysokość "rzeczywistych kosztów", wynikających przecież wprost z ww. dokumentu (150 zł). Sąd nie zgadza się z argumentacją skarżącego, że sporne koszty powstały wobec spóźnionej reakcji przedsiębiorstwa holującego na odwołanie dyspozycji usunięcia pojazdu. Po pierwsze koszty były wynikiem popełnienia przez skarżącego wykroczenia drogowego w postaci zaparkowania pojazdu na zakazie zatrzymywania, co stanowiło przyczynę wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, po drugie pomiędzy wydana dyspozycją odholowania pojazdu a odwołaniem tej dyspozycji upłynęło dwadzieścia osiem minut, a laweta przyjechała pięć minut po wydanej dyspozycji wyłącznie w celu usunięcia samochodu zaparkowanego przez skarżącego. Dodatkowo skarżący składając wyjaśnienia jako strona postępowania [...] marca 2019 r. stwierdził, że "laweta przyjechała w trakcie wypisywania mandatu". Nie można również zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że nie ma dowodów potwierdzających godzinę zlecenia odwołania lawety, przeczą temu znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, w szczególności dyspozycja usunięcia pojazdu nr [...] wydana przez Straż Miejską w L. oraz notatka urzędowa sporządzona przez dyżurnego Straży Miejskiej ([...]) z tego samego dnia. Zdaniem Sądu organy wydały zaskarżone decyzje z poszanowaniem reguł zawartych w ustawie z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 poz. 2096 ze zm.), w szczególności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.