III SA/Wr 408/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Maciej Guziński, Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) Dyrektor Izby Skarbowej we W., po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego w dniu [...] r. przez "A" S.A. (zwana dalej stroną skarżącą), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] r., (nr [...]) w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 i 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) zwaną dalej jako "u.p.e.a." Organ drugiej instancji wskazał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego we W. prowadzi wobec strony skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie, wystawionego przez Wierzyciela, tj. Burmistrza Miasta L. w dniu [...] r., tytułu wykonawczego numer [...], obejmującego należności z tytułu opłaty za usunięcie drzew. Odpis tytułu wykonawczego doręczony został stronie skarżącej i na jego podstawie, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Spółki, w wyniku których otrzymał przelew w kwocie [...] zł. Pismem z dnia [...] r. Wierzyciel wystąpił do organu egzekuzcyjnego z wnioskiem o zawieszenie postępowania ezgekucyjnego ze względu na wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. (nr [...]), w części dotyczącej punktu 2, utrzymującego w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r. (nr [...]) w zakresie pkt 4-6, bądącą podstawą wydania przez wierzyciela tytułu wykonawczego. W konekwencji, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego opisanym wyżej postanowieniem z dnia [...] r. zawiesił od dnia [...] r. – na żądanie wierzyciela - postępowanie egzekucyjne. Jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Na postanowienie to pełnomocnik strony skarżącej złożył zażalenie co do części dotyczącej przyjętej podstawy prawnej zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz daty początkowej, wnosząc o jego zmianę w tym zakresie. W jego ocenie podstawą prawną zawieszenia postępowania egzekucyjnego powinno być wstrzymanie wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie zaś żądanie wierzyciela, na mocy art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., a dniem początkowym zawieszenia postępowania powinna być data [...] r. W tym bowiem dniu strona skarżąca wniosła do organu o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego wyjaśnił, że instytucja zawieszenia egzekucyjnego polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek przeszkód w ich prowadzeniu, przy czym muszą to być przeszkody powstałe w toku postępowania egzekucyjnego, co do których istnieje prawdopodobieństwo ich usunięcia. Na tle art. 56 § 1 u.p.e.a., podkreśli, że jeżeli występuje choćby jedna z przesłanek określonych w tym przepisie, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ II instancji przyznał, że w istocie okolicznością skutkującą zawieszeniem przedmiotowego postępowania egzekucyjnego był fakt wstrzymania wykonania decyzji, wymienionej w tytule wykonawczym jako podstawa prawna należności. Błędne powołanie przez organ egzekucyjny przepisu art. 56 § 1 pkt 4 nie ma jednak wpływu na podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie i w związku z tym nie stanowi podstawy do wyeliminowania postanowienia o zawieszeniu postepowania egzekucyjnego z obrotu prawnego. Naruszenie prawa materialnego mogłoby uzasadnić uchylenie zażalonego postanowienia tylko wtedy, gdy naruszenie to miałoby wpływ na wynik sprawy. Brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji, gdy nawet w wypadku prawidłowego zastosowania prawa materialnego treść decyzji lub postanowienia byłaby taka sama. Powyższe oznacza, że - nawet, gdyby organ egzekucyjny w zażalonym postanowieniu prawidłowo wskazał jako jego podstawę prawną przepis art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zamiast przepisu art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., to i tak nie zmieniłoby się podjętego przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia. Natomiast, odnosząc się do kwestii wskazania daty początkowej zawieszenia postępowania egzekucyjnego, Dyrektor Izby Skarbowej we W. wyjaśnił, że organ egzekucyjny nie miał podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego od dnia [...] r., ponieważ wiadomość o okolicznościach obligujących go do zawieszenia powziął dopiero w dniu [...] r. Dodatkowo, ustosunkowując się do kwestii skutków ewentualnego uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r., (nr [...]), organ zażaleniowy wyjaśnił, że informacja o zaistnieniu trwałych przeszkód do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, np. uchylenie decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek, może być przedłożona organowi egzekucyjnemu zarówno przez zobowiązanego, jak i wierzyciela. Organ egzekucyjny natomiast stwierdziwszy, że w istocie dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe - będzie zobligowany do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zatem, uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi na powołane wcześniej postanowienie SKO w J. G., skutkować będzie wydaniem postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne, bez konieczności uprzedniego podejmowania zawieszonego postępowania egzekucyjnego. W skardze strona skarżącai zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu: 1) na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - rażące naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie pomimo uznania trafności zarzutu skarżącej, że przesłanką zawieszenia postępowania egzekucyjnego było wstrzymanie wykonania decyzji będącej podstawą wystawienia wykonawczego, a zatem właściwą podstawę prawną stanowi art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., a nie jak to przyjął organ I instancji, żądanie wierzyciela określone w pkt 4 tego przepisu, 2) naruszenie innych przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, o których mowa w art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a., tj.: a) przepisu art. 124 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną, wyłącznie literalną wykładnię skutkującą przyjęciem, że w okolicznościach sprawy rozstrzygnięcie oragnu I instancji odnosiło się tylko do postanowienia o zawieszeniu postępowania i nie obejmowało powołanej przez organ podstawy prawnej i daty początkowej zawieszenia postępowania egzekucyjnego; b) przepisu art. 57 § 1 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie jest konieczne podjęcie zawieszonego postępowania na podstawie art. 56 § 1 pkt 1-3 i 5 u.p.e.a. postępowania egzekucyjnego okoliczności skutkujących jego umorzeniem; c) przepisów art 7, 77 i 80 k.p.a., które to naruszenia polegały na: dokonaniu mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń bez przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego i organiczenie się w tym zakresie wyłącznie do informacji wynikających z przedłożonych przez organ I instancji akt sprawy a także na stwierdzeniu, że organ egzekucyjny powziął wiadomość o okolicznościach obligujących go do zawieszenia postępowania w dniu [...] r., oraz, że po [...] r. nie podjęto żadnych czynności egzekucyjnych w rozumieniu art.1a pkt 2 u.p.e.a.; d) przepisu art. 124 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, e) przepisów art. 61 § 1, 57 § 5 pkt 2 k.p.a. oraz art. 56 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a poprzez błędne przyjęcie, że organ I instancji powziął wiadomość o okoliczności skutkującej zawieszeniem postępowania dopiero w dniu [...] r., a nie jak to miało miejsce w okolicznościach sprawy – w dniu [...] r. W związku z tym pełnomocnik strony skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia bądź uchylenie w całości rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji W odpowiedzi na skargę organ wniósl o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik organu wskazał, że ostatecznym postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny postanowieniem nr [...], wydanym na mocy art. 33 pkt 2 oraz art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a., uznał za zasadny zarzut dotyczący braku wymagalności obowiązku z innego powodu niż odroczenie terminu jego wykonania w egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie opisanego wyżej tytułu wykonawczego i umorzył z tego powodu postepowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu tego postanowienia organ powołał się między innymi na fakt związania po myśli art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowiskiem wierzyciela, podnosząc, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. w swym - ostatecznym - postanowieniu z dnia [...] r. nr [...] uchyliło postanowienie Burmistrza Miasta L. i orzekło o uznaniu zasadności zarzutu strony skarżącej przeciwko prowadzonemu postępowaniu egzekucyjnemu albowiem obowiązek pieniężny, objęty wystawionym w sprawie tytułem wykonawczym, został najpierw przez Kolegium wstrzymany, a następnie decyzje administracyjne, na których podstawie został on ustalony, zostały w trybie sądowoadministracyjnym uchylone (wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia [...] r. sygn. akt [...]), zatem nie jest on wymagalny i nie może być przedmiotem przymusowego ściągania w trybie i na zasadach przewidzianych przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: gdy postępowanie z innych (niż wymienione w pkt 1-2) przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wydane na mocy art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego jest wydawane w toku trwającego postępowania egzekucyjnego i ma charakter wpadkowy, prowadząc do tymczasowego zaprzestania egzekwowania obowiązku. Jeżeli postanowienie takie nie zostało uchylone lub nie wydano postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania - jego byt prawny ustaje z chwilą umorzenia postępowania. Jeżeli zatem wskutek umorzenia postepowania egzekucyjnego zapadłe wcześniej w jego toku postanowienie o zawieszeniu postępowania utraciło swój byt prawny, czyli nie istnieje już w obrocie prawnym, trzeba uznać, że wobec tego postępowanie prowadzone przed sądem administracyjnym ze skargi na postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego staje się bezprzedmiotowe "z innych przyczyn", o czym mowa w art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi albowiem przestał również istnieć przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej (wystąpił brak przedmiotu zaskarżenia). Skoro w niniejszej sprawie, na mocy ostatecznego, opisanego wyżej, postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] r. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone i wobec tego przedmiot zaskarżenia jakim było postanowienie o zawieszeniu postępowania przestał istnieć - należało uznać bezprzedmiotowość dalszego prowadzenia postępowania sądowego i je umorzyć na mocy powołanego art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.